Kościół św. Wojciecha w Lewiczynie – zabytkowy, drewniany kościół w Lewiczynie, w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim. Wraz z dzwonnicą i cmentarzem wpisany do rejestru zabytków w 1962 i 1981.
Historia Pierwszą drewnianą świątynię wzniesiono w tym miejscu w XIII w. Jej fundatorami byli Lewiccy z Lewiczyna herbu Prawda. Po 300 latach drewniany budynek był w tak złym stanie, że postanowiono zastąpić go nowym. W latach 1606–1608 na miejscu starego kościoła powstał drugi, bardziej okazały, istniejący do dziś. Został ufundowany przez podstolego czerskiego Prokopa Oborskiego. Konsekracja kościoła nastąpiła 27 kwietnia 1608. W połowie XVII w. staraniem miejscowego proboszcza, ks. Andrzeja Gałokowskiego, dobudowano dwuwieżową fasadę. W 1730, podczas silnej burzy, świątynia mocno ucierpiała. Uszkodzony kościół odbudowano, ale już jako jednowieżowy i tak pozostało do dziś.
Architektura Kościół znajduje się w centralnej części wsi, na niewielkim wzgórzu otoczonym kamiennym murem. Jest orientowany, jednonawowy i wykonany z drewna modrzewiowego w konstrukcji zrębowej. Ściany obustronnie oszalowano deskami i wzmocniono lisicami, a budynek posadowiono na kamiennym fundamencie. Wokół świątyni znajduje się wybrukowane obejście procesyjne, a teren przykościelny porasta starodrzew.
Nawa ma rzut prostokąta i od zachodu poprzedzona jest kruchtą, nad którą wznosi się czworoboczna wieża nakryta klasycznym hełmem obeliskowym, zwieńczonym krzyżem na kuli. Po bokach kruchty zachowały się pozostałości dolnych partii dwóch wież rozebranych w 1738 roku. Od południa do głównej kruchty dostawiono dodatkową, kwadratową kruchtę.
Prezbiterium jest węższe od nawy i zamknięte trójbocznie. Od północy przylega do niego zakrystia z niewielką kruchtą. Poszczególne części budynku nakrywają odrębne dachy: dwuspadowy nad nawą, pulpitowe nad przybudówkami oraz trójspadowy nad prezbiterium, zwieńczony metalowym krzyżem.
W zachodniej części nawy znajduje się chór muzyczny wsparty na czterech słupach. Nawę nakrywa pozorne sklepienie kolebkowe, a ściany wzmacniają lisice opracowane w formie pilastrów toskańskich. Prezbiterium oddziela od nawy belka tęczowa zwieńczona późnogotycką rzeźbą drewnianą z pierwszej połowy XVI wieku przedstawiającą Matkę Boską Bolesną.
Na południowy wschód od kościoła, na terenie dawnego cmentarza przykościelnego, znajduje się wolno stojąca dzwonnica.
Wnętrze i wyposażenie Ołtarz główny z 1750 ufundowany przez ks. Antoniego Wilskiego, kanonika żmudzkiego i proboszcza lewiczyńskiego. Ołtarze boczne pochodzą z 1742, ambona z 1753. Najcenniejszym i najstarszym skarbem kościoła jest Cudowny Obraz Matki Bożej, Pocieszycielki Strapionych, Pani Ziemi Grójeckiej. Został on sprowadzony do Lewiczyna przez rodzinę Oborskich i w 1604 podarowany kościołowi przez ks. Jana Opalińskiego, opata z Rokitna, który go otrzymał w spadku po matce. Obraz został namalowany na cyprysowych deskach o wymiarach 85,5 x 118 cm i jest przyozdobiony sukienką wykonaną w XVII w. ze srebrnej blachy. 10 sierpnia 1975, w imieniu papieża Pawła VI, prymas Stefan Wyszyński oraz kardynał Karol Wojtyła dokonali uroczystej koronacji obrazu.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Kościoły w archidiecezji warszawskiej Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Wojciecha Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie grójeckim Kategoria:Drewniane kościoły w województwie mazowieckim Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Belsk Duży Kościół Kategoria:Sanktuaria maryjne w archidiecezji warszawskiej Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie) Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w XVII wieku