Stan po zapaści – powieść Jacka Bocheńskiego pisana w latach 1985–1986 i wydana po raz pierwszy w 1987 roku nakładem podziemnej Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA. Bocheński wpadł na pomysł napisania tej książki w roku 1984, po dwóch dobach, które spędził w szpitalu.

Opis treści Akcja powieści rozgrywa się w szpitalu po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce (nie wiadomo dokładnie kiedy, lecz na pewno nie później niż w roku 1982). Narratorem i głównym bohaterem jest pisarz, który przebywa w owym szpitalu z powodu zapaści. Początkowo leży na polowym łóżku w korytarzu, następnie zostaje przeniesiony do sali. Tam rozpoczyna pisanie dziennika, który niepostrzeżenie przekształci mu się w powieść o otaczającej go rzeczywistości, o Polsce po wprowadzeniu stanu wojennego. Prowadzi zapiski w zeszycie: zapisuje rozmowy (pacjentów, gości odwiedzających chorych, personelu medycznego), wydarzenia oraz rytuały szpitalne przedstawiając tym samym grozę komunizmu. Chociaż – poprzez rekonwalescencję – zostaje chwilowo odcięty od aktywnego funkcjonowania, nie przerywa działalności konspiracyjnej: czyta po kryjomu „Tygodnik”, słucha Radia „Solidarność”, pomaga uwięzionym w szpitalu chorym, którzy chronią się tutaj przed więzieniem.

Adaptacje W 1988 roku Jacek Bocheński wyjechał do Niemiec i w konsekwencji tego Radio Wolna Europa zaczęło nadawać powieść w odcinkach. Jacek Bocheński sam czytał tekst.

Sekcja polska BBC nadawała powieść w maju i czerwcu 1988 roku. Tekst czytali zawodowi aktorzy.

Teatr Polskiego Radia emitował słuchowisko na podstawie Stanu po zapaści w reżyserii Jerzego Markuszewskego i adaptacji Hanny Marzańskiej. Premiera: 14 grudnia 1996 roku.

Książka została również przeniesiona na ekran Teatru Telewizji w reżyserii Jerzego Markuszewskiego, adaptacji Hanny Marzańskiej, z Piotrem Fronczewskim w roli głównej. Premiera miała miejsce 11 grudnia 1997 roku.

Nagrody Nagroda Kulturalna Solidarności (1987)

Wydania Jacek Bocheński, Stan po zapaści, Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa (II obieg), 1987. Jacek Bocheński, Stan po zapaści, Aneks, Londyn 1988. Jacek Bocheński, Stan po zapaści, Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa, 1990. Jacek Bocheński, Stan po zapaści, Oficyna Wydawnicza Volumen – Wydawnictwo Bellona, 2009.

Tłumaczenia Powieść została przetłumaczona na języki: francuski (Etat de pesanteur, Montricher: Edition Noir sur Blanc, 1995), ukraiński (Stan pislja kolapsy, tłum. Wiktor Dmitruk, Lwów: Piramida, 2014).

Przypisy

Bibliografia Jacek Bocheński, Przedmowa do wydania czwartego, [w:] Jacek Bocheński, Stan po zapaści, Wydawnictwo Bellona – Oficyna Wydawnicza Wolumen, 2009. Wiesław Kot, Rekolekcje w szpitalnym brulionie (1), (2), „Wprost”, nr 7 (378)/18.02.1990. Anna Sobolewska, Chory kraj?, „Res Publica” (Warszawa), nr 10/1988. Piotr Śliwiński, Po zapaści, „Kultura Niezależna”, 52, czerwiec 1989.

Linki zewnętrzne

Stan po zapaści w bibliotece Polona

Kategoria:Twórczość Jacka Bocheńskiego