Cezary Augustyn Plater (ur. 5 września 1810 w Wilnie, zm. 9 lutego 1869 w Górze pod Śremem) – hrabia, polski powstaniec listopadowy i działacz emigracyjny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Kazimierza i Eleonory Apolinary Żaba. Ukończył wileńskie szkoły. Studiował w Berlinie, gdy dowiedział się o wybuchu powstania listopadowego. Powrócił na Litwę i odbył kampanię partyzancką w powiecie wiłkomierskim, razem ze swoją kuzynką Emilią. Podczas powstania był kapitanem jazdy żmudzkiej. Walczył w korpusie generała Dezyderego Chłapowskiego. Podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I RomanowaDayarusz Sejmu z R. 1830-1831, wydał Michał Rostworowski, T. I, Kraków 1907, s. 245.podpisał, gdy nie był jeszcze posłem. 10 sierpnia 1831 roku w Warszawie podpisał w imieniu obywateli Wilna akces do powstania. 12 sierpnia 1831 roku został posłem na sejm powstańczy z powiatu wileńskiego województwa wileńskiegoAndrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 482.. Po upadku powstania udał się na emigrację.
W listopadzie 1831 przybył do Francji. Zamieszkał w Paryżu (od 23 listopada 1831 roku). W grudniu tegoż roku przystąpił do Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich. Został prezesem tego towarzystwa. Był członkiem wielu innych instytucji, m.in. Stowarzyszenia Naukowej Pomocy dla młodzieży polskiej, Towarzystwa Historyczno-Literackiego czy Komitetu Narodowego Polskiego. Politycznie związał się z Hotelem Lambert.
Był członkiem sejmu powstańczego na emigracjiWalenty Zwierkowski, O Sejmie w Emigracji, Poitiers 1839, s. 10.. 19 grudnia 1834 roku podpisał akt zawiązania „Braci Zjednoczonych”, przyczynił się do urządzenia domku Jańskiego. W latach 1837–1838 przebywał w Dreźnie. Jednak pod presją Rosjan wrócił do Paryża 4 maja 1838 roku. W grudniu 1838 roku przybył do Rzymu jako agent księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. Spotkał się również z papieżem Grzegorzem XVI. W styczniu 1840 roku znów powrócił do Paryża.
W pierwszym kwartale 1842 roku wspierał Zygmunta Krasińskiego w jego opiece nad umierającym przyjacielem, Konstantym Danielewiczem. Poeta odwdzięczył się Platerowi wierszowanym listem Jeślim ci kiedy był przykro przeciwny... W tym samym roku Plater przybył do Wielkopolski. Kupił majątek Góra w powiecie śremskim. Założył i prowadził: Towarzystwo św. Wincentego á Paulo, ochronkę dla sierot, przytułek dla starców, lazaret, kasę oszczędnościowo-pożyczkową i kółko rolnicze. 2 października 1842 roku poślubił Stefanię Małachowską. W kwietniu 1846 roku musiał opuścić Wielkopolskę. Przebywał potem m.in. w Berlinie, Paryżu, Wrocławiu. W 1850 roku utworzył Bractwo Polskie, będące kontynuacją rozwiązanej przez władze Ligi Polskiej, które istniało do 1853 roku. W 1852 roku umarła jego małżonka. Jego dzieci odziedziczyły po niej liczne dobra w Królestwie Polskim. W 1857 roku objęła go carska amnestia. W 1862 roku ożenił się ponownie. Jego wybranką została Rosjanka wyznania katolickiego Julia Bobrińska (w czasie powstania styczniowego ratowała powstańców). W 1862 roku Plater został członkiem Stowarzyszenia Podatkowego.
Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari nr 2337 – 5 września 1831
Przypisy
Bibliografia Robert Bielecki, Słownik oficerów powstania listopadowego, t. 3, Warszawa 1998. Tadeusz Budrewicz, Wielka Historia Polski, Kraków 2001, Wydawnictwo Pinnex, . Odezwa Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich sygnowana przez C.P. Stefan Kieniewicz: Plater (Broel-Plater) Cezary Augustyn (1810–1869) w: Polski Słownik Biograficzny, www.ipsb.nina.gov.pl
Linki zewnętrzne Mowa żałobna po śmierci Cezarego Platera w serwisie Polona.pl
Kategoria:Członkowie Komitetu Narodowego Polskiego (1831–1832) Kategoria:Członkowie sejmu polskiego na emigracji 1832–1848 Kategoria:Członkowie Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich Kategoria:Działacze Wielkiej Emigracji Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (powstanie listopadowe) Kategoria:Oficerowie kawalerii powstania listopadowego Cezary Augustyn Plater Kategoria:Partyzanci powstania listopadowego Kategoria:Polscy hrabiowie Świętego Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Posłowie na Sejm Królestwa Polskiego (województwo wileńskie) Kategoria:Sygnatariusze aktu detronizacji Mikołaja I Romanowa (1831) Kategoria:Urodzeni w 1810 Kategoria:Zmarli w 1869