Bukko brzozowe, gruszlin karbolistny, gruczlin (Agathosma betulina (Berg.) Pillans) – gatunek wiecznie zielonego krzewu dorastającego do 2 m wysokości.
Naturalnie występuje w fynbos (odpowiednik makii) pokrywającym niższe partie gór w zachodniej części RPA. Roślina ceniona ze względu na liście mające właściwości lecznicze, jednak z powodu masowego ich pozyskiwania grozi jej wyginięcie. W ostatnim czasie coraz więcej surowca pochodzi jednak z krzewów uprawnych, co ma chronić okazy dziko rosnące.
Morfologia Pokrój Ogruczolony krzew dorastający do 2 m wysokości. Pęd Młode gałązki mają żółtawe zabarwienie, które z czasem zmienia się na czerwono-brązowe. Liście Ulistnienie równoległe, liście eliptyczne o lekko ząbkowanych brzegach i końcach charakterystycznie wygiętych do tyłu. Osiągają 14-25 mm długości i 6-14 mm szerokości. Wydzielają charakterystyczny aromat. Kwiaty Wonne, białe lub jasnopurpurowe. Posiadają po pięć płatków i osiągają ok. 2 cm średnicy. Rozwijają się od czerwca do listopada. Owoce Pięcioczęściowe torebki, które po rozdzieleniu uwalniają nasiona.
Zastosowania Roślina lecznicza Surowcem zielarskim jest świeży lub wysuszony liść (Folia bucco). Zawiera od 1,5 do 2,5% olejku eterycznego, w którego skład wchodzą m.in. limonen, diosfenol, izo-menton, pulegon, izo-pulegon i terpinen-4-ol. Działanie: zarówno liść jak i olejek eteryczny działają odkażająco na układ moczowy, moczopędnie i przeciwzapalnie. Działanie na układ moczowy wciąż nie zostało ostatecznie potwierdzone naukowo. Zastosowanie: liść bukko jest używany wewnętrznie przy schorzeniach nerek i układu moczowego i objawowym leczeniu reumatyzmu, a zewnętrzne stosowany jest na rany i stłuczenia.
Roślina jadalna Zarówno liście jak i olejek stosowane są jako przyprawa poprawiająca smak produktów spożywczych oraz mieszanek ziołowych.
Przypisy
Kategoria:Rutowate