mały|Grób gen. Władysława i symboliczny Wincentego Koziełł-Poklewskiego na Starych Powązkach Wincenty Poklewski-Koziełł (ur. 25 października 1889 w Talicy, zm. 20–22 kwietnia 1940 w Katyniu) – kapitan broni pancernych Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Józefa i Julii z Poklewskich-Koziełłów, urodzony 25 października 1889 w Talicy, w ówczesnym ujezdzie kamyszłowskim guberni permskiej. W 1909 ukończył ośmioklasowe gimnazjum filologiczne w Jekaterynburgu, a w 1913 studia w Akademii Rolniczej w Dublanach, gdzie uzyskał dyplom inżyniera rolnika.

W czasie I wojny światowej, w 1915 został wcielony do armii rosyjskiej. W 1917 jako podporucznika był przydzielony do ochrony fabryki armat w Petersburgu. Od grudnia 1917 w stopniu ułana w 3 pułku ułanów w I Korpusie Polskim w Rosji. Odznaczony Amarantową Wstążką. Po powrocie do kraju, w grudniu 1918 wstąpił do Wojska Polskiego, wcielony do 3 pułku ułanów. Do maja 1920 instruktor w Centralnej Szkole Podoficerskiej w Przemyślu. W czasie wojny polsko-bolszewickiej był dowódcą szwadronu w 203 Ochotniczym pułku ułanów. Za postawę wykazaną w walce odznaczony został krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, podpisanym przez dowódcę 2 Dywizji Jazdy płk. Gustawa Orlicz-Dreszera, czytamy m.in.:

4 lutego 1921 w stopniu rotmistrza przeniesiony do rezerwy. W 1923 był oficerem rezerwy 27 pułku ułanów. W 1924 jako oficer zatrzymany w służbie czynnej służył w 8 pułku strzelców konnych w stopniu rotmistrza rezerwy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 215 lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W 1924 ponownie w wojsku, wysłany do Szkoły Samochodów Pancernych w Saumur we Francji. W listopadzie 1925 jako oficer rezerwy powołany do służby czynnej został zatwierdzony na stanowisku młodszego oficera w 1 szwadronie samochodów pancernych w Grodnie, z równoczesnym przeniesieniem z 8 pułku strzelców konnych do 10 pułku ułanów. W 1928 był dowódcą szwadronu samochodów pancernych 5 Samodzielnej Brygady Kawalerii w Krakowie. Z dniem 31 sierpnia 1929 został przeniesiony w stan spoczynku.

W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr V. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”. W 1939 został przeniesiony do korpusu oficerów broni pancernych, w stopniu kapitana, i przydzielony ewidencyjnie do Komendy Rejonu Uzupełnień Wilejka.

W 1933 pracował w przedsiębiorstwie autobusowym Kraków-Zakopane. Później prowadził własny majątek Ludwinowo, w gminie Kościeniewicze powiatu wilejski.

Po agresji ZSRR na Polskę, we wrześniu 1939 został wzięty do niewoli przez Sowietów. Według stanu na dzień 16 listopada 1939 i 14 stycznia 1940 był osadzony w obozie jenieckim w Kozielsku. W spisie z 16 listopada ujęty jako chory w lazarecie jenieckim. Między 19 a 21 kwietnia 1940 przekazano go do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 036/4 z 16 kwietnia 1940, pozycja 6. Między 20 a 22 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne, jednak podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców w 1943, Wincenty Poklewski-Koziełł nie został zidentyfikowany. W Archiwum Robla wymieniono go we wpisach z 16 listopada 1939 i 14 stycznia 1940, w pamiętniku znalezionym przy szczątkach Włodzimierza Wojdy (pakiet 01453-02, 11). Krewni do 1990 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie. Jego grób symboliczny znajduje się na warszawskim cmentarzu Powązkowskim (kwatera Z-3-26).

Był trzykrotnie żonaty. Miał syna Ryszarda (1919–1988) i córkę Barbarę Olgę (1924–1995).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2820 (2020) – 29 października 1921 Krzyż Walecznych dwukrotnie (w tym po raz pierwszy, w zamian za Amarantową wstążkę) Złoty Krzyż Zasługi – 15 września 1937 „za zasługi na polu pracy społecznej i zawodowej”. Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”. Odznaka Pamiątkowa I Korpusu Polskiego w Rosji Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986. Medal Zwycięstwa

Upamiętnienie W 2020, ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, major Wincenty Koziełł-Poklewski został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci w Krakowie.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kapitanowie broni pancernych II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z gubernią permską Kategoria:Odznaczeni Amarantową Wstążką Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 27 Pułku Ułanów Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Rotmistrzowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1940