Godziwa płaca (ang. living wage – stawka na życie) – stawka wynagrodzenia, która w wielu krajach na świecie (m.in. w Wielkiej Brytanii, Irlandii, USA, Kanadzie, Nowej Zelandii), występuje obok ustawowego wynagrodzenia minimalnego, czy innych obligatoryjnych stawek wynagrodzeń wynikających z porozumień branżowych.
Artykuł 23 § 3 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, stanowi, że każdy pracujący ma prawo do odpowiedniego zadowalającego wynagrodzenia, zapewniającego jemu i jego rodzinie egzystencję odpowiadającą godności ludzkiej i uzupełnianego w razie potrzeby innymi środkami pomocy społecznej. Z kolei artykuł 4 § 1 (nieratyfikowany przez Polskę) Europejskiej Karty Społecznej, mówi o tym, że „w celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do sprawiedliwego wynagrodzenia”, strony ratyfikujące Kartę zobowiązują się m.in. „uznać prawo pracowników do takiego wynagrodzenia, które zapewni im i ich rodzinom godziwy poziom życia”.
Definicje godziwej płacy Organizacje i instytucje, które realizują zadania w zakresie polityki wynagrodzeń z ramienia rządów poszczególnych państw, bądź niezależnie, jako inicjatywy społeczne, organizacje pozarządowe, fundacje, stowarzyszenia, czerpiąc z dorobku ustawodawstwa narodowego i międzynarodowego, opracowały przynajmniej kilkadziesiąt definicji płacy godziwej. Godziwa płaca jest definiowana m.in. jako: wynagrodzenie otrzymywane przez pracownika za przepracowanie normatywnego czasu pracy w określonej lokalizacji, wystarczające pracownikowi na zapewnienie sobie i swojej rodzinie przyzwoitego standardu życia. Na przyzwoity standard życia składają się: żywność, woda, mieszkanie, wykształcenie, opieka zdrowotna, transport, odzież i inne podstawowe potrzeby, włączając zabezpieczenie finansowe na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń (ISEAL Alliance Living Wage Working Group). wynagrodzenie, które jest wymagane do utrzymania się przez pracownika, wypełnienia przez niego zobowiązań wobec osób od niego zależnych, i zapewnienia pewien dochód pozostający do jego bezpośredniej dyspozycji (The Ethical Trading Initiative (ETI)). wynagrodzenie, które zapewnia adekwatny poziom ochrony i schronienie, zdrową i smaczną dietę, społeczną integrację i uniknięcie chronicznego stresu dla osób pracujących i osób od nich zależnych (Family Budget Unit (FBU)). wynagrodzenie uzyskiwane z 8 godzinnego dnia pracy, które wystarcza pracownikowi i jego rodzinie do zapewnienia podstawowych potrzeb i zabezpiecza przed ukrytymi kosztami (Apparel Industry Labour Rights Movement (ALaRM)).
Godziwa płaca w Polsce Artykuł 13 Kodeksu pracy stanowi: „Pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji tego prawa określają przepisy prawa pracy oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności poprzez ustalanie minimalnego wynagrodzenia za pracę”.
Przypisy
Kategoria:Prawo pracy Kategoria:Dochody osobiste Kategoria:Polityka gospodarcza