Orpiszew – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Orpiszew z siedzibą GRN w Orpiszewie utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie krotoszyńskim w woj. poznańskim, na mocy uchwały nr 27/54 WRN w Poznaniu z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły: a) obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Baszyny, Orpiszew i Roszki, miejscowości Brzezinka, Dusznagórka, Sędziszew, Łówkowiec i Starobudy oraz obszary lasów (karty 1 i 2 obrębu Jasnopole Nr 60, karty 2, 3 i 4 obrębu Jasnopole Nr 59 oraz niektóre parcele z karty 2 obrębu Janów) z dotychczasowej gromady Jasnopole, a także karta 1 i niektóre parcele z karty 2 obrębu Janów Nr 141 z dotychczasowej gromady Świnków ze zniesionej gminy Krotoszyn; b) obszar dotychczasowej gromady Teresiny oraz parcela nr 1 z karty 1 obrębu Koryta nr 1 z dotychczasowej gromady Bugaj ze zniesionej gminy Ligota; c) niektóre parcele z karty 1 obrębu Maciejew z dotychczasowej gromady Maciejew ze zniesionej gminy Rozdrażew – w tymże powiecieUchwała Nr 27/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu krotoszyńskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 4 grudnia 1954 r., Nr. 20, Poz. 100). Dla gromady ustalono 19 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krotoszynie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 8 października 1954 r., Nr. 16, Poz. 74).
31 grudnia 1971 gromadę zniesiono, a jej obszar włączono do nowo utworzonej gromady Krotoszyn w tymże powiecieUchwała Nr XI/58/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1971 r. w sprawie zniesienia, połączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 17 grudnia 1971 r., Nr. 15, Poz. 234). Wg Dziennika (§3), "uchwała wchodzi w życie po zatwierdzeniu jej przez Radę Ministrów z upływem dni 14 od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu"; uchwała została ogłoszona 17 czerwca 1971, co oznacza że weszła w życie 31 grudnia 1971 (14 dni później)..
Przypisy
Orpiszew