Przedimek w języku angielskim – nieodmienna część mowy w języku angielskim należąca do określników. Przedimek () występuje przed rzeczownikiem lub frazą rzeczownikową i obrazuje stopień znajomości desygnatu przez zarówno autora wypowiedzi, jak i odbiorcę. Są trzy rodzaje przedimków: nieokreślony, określony i zerowy. Przedimek nieokreślony występuje, gdy dana nazwa pojawia się w wypowiedzi po raz pierwszy, oznacza również dowolny obiekt z pewnego wyodrębnionego zbioru. Przedimek określony pojawia się, gdy dana rzecz jest znana rozmówcom bądź jest na swój sposób wyjątkowa lub dystynktywna. Przedimek zerowy występuje głównie tam, gdzie zasady gramatyczne nie przewidują użycia jednego z dwóch rodzajów przedimka. Wszystkie trzy przedimki mają szeroki zakres użycia idiomatycznego.

Natura przedimka Ogólna charakterystyka przedimka Przedimek występuje przed rzeczownikiem albo frazą rzeczownikową (np. przymiotnik + rzeczownik), jest rodzajem określnika (ang. determiner) i nie może występować samodzielnie. Dla opisu zarówno rzeczownika, jak i frazy rzeczownikowej można użyć terminu „nazwa”. Jeśli rzeczownik jest opisany przez inne wyrazy, przedimek odnosi się do całej nazwy złożonej, gdzie rzeczownik jest tylko jednym ze składników.

W języku angielskim rozróżnia się dwa (lub trzy) rodzaje przedimków: a/an – nieokreślone; the – określony; przedimek zerowy (zero article) wyróżniany przez niektóre opracowania gramatyki; inne piszą o braku przedimka.

Podobną funkcję pełnią także zaimki nieokreślone some i any. Oznaczają one pewną niesprecyzowaną liczbę przedmiotów lub ilość substancji. Zakres ich stosowania pokrywa się częściowo z zasadami użycia rodzajników (przedimków) cząstkowych (partytywnych) w językach, w których one występują, np. języku francuskim.

Mówca, używając w swojej wypowiedzi rzeczowników, stara się, by odbiorca odtworzył ich znaczenie w swoim umyśle we właściwy sposób. To właściwe znaczenie może zostać odkryte dzięki odpowiedniemu kontekstowi, sytuacji lub wiedzy odbiorcy. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli autor wypowiedzi uznaje, że odbiorca nie zna jeszcze desygnatu, nie ma do niego dostępu, wówczas używa przedimka nieokreślonego. Zwykle ma to miejsce, jeśli po raz pierwszy wprowadza do wypowiedzi jakieś nowe przedmioty. Przykładowo kierowca może powiedzieć pasażerowi: I'm taking you to a hotel. → Zabieram pana do hotelu (znanego dla mówcy, nieznanego dla odbiorcy). Jeśli zaś mówca uznaje, że odbiorca będzie wiedział, o który desygnat chodzi i będzie mógł znaleźć do niego odniesienie w danej sytuacji lub w uprzednio wyrażonej treści, używa wtedy przedimka określonego. Całkowite pomijanie przedimka czyni sformułowanie niegramatycznym, choć w zdecydowanej większości przypadków nie utrudni znacznie odbioru komunikatu językowego. Bywa jednak, że przedimek zmienia istotnie sens wypowiedzi, np. I like English. → Lubię [język] angielski. I like the English. → Lubię Anglików.

Na wybór przedimka wpływa w szczególny sposób także kategoria policzalności rzeczownika oraz to, czy nazwy używa się w kontekście szczegółowym (jako jakiś konkret, odniesienie do konkretnego przedmiotu), czy ogólnym (jako hasło – ogólnik, generalizacja).

+Domyślny wybór przedimka w zależności od kategorii liczby i określoności rzeczownika oraz od kontekstuRzeczownikipoliczalneniepoliczalneliczba pojedynczaliczba mnogabrak liczbykontekst szczegółowy

(konkret)nieokreślonea book There is a book on the shelf.

Na półce jest książka.some/any books There are some books on the shelf.

Na półce jest parę książek.some/any beer Pour me some beer.

Nalej mi trochę piwa.określonethe book The book I'm reading is interesting.

Książka, którą czytam, jest interesująca.the books The books I need are on the shelf.

Książki, których potrzebuję, są na półce.the beer They liked the beer I brewed.

Smakowało im piwo, które uwarzyłem.kontekst ogólny

(hasło, ogólnik)brak kategorii określonościthe book The book is always better than the movie.

Książka zawsze jest lepsza niż film.books I prefer reading books.

Wolę czytać książki.beer I like beer.

Lubię piwo.a book A book is always welcome.

[Dowolna] książka jest zawsze mile widziana.

Przedimki a inne określniki Określoność mogą także wyrażać inne słowa niż przedimki, np. konstrukcje wykorzystujące dopełniacz saksoński (Suzy’s book → książka Suzy), zaimki wskazujące (this book → ta książka, that book → tamta książka, these books → te książki, those books → tamte książki), zaimki dzierżawcze (your book → twoja książka). Nieokreśloność mogą zaś wprowadzać takie połączenia jak: one book → jedna książka, every book → każda książka, another book → inna książka. Tego typy wyrazy, podobnie jak przedimki, również należą do określników. Użycie takich określników zwykle wyklucza użycie dodatkowo przedimka przy danej nazwie, choć istnieją pewne wyjątki.

Nie można użyć zaimków dzierżawczych (np. my, your) razem z przedimkami, ponieważ same te zaimki dostatecznie wyrażają określoność. Istnieją jednak konstrukcje typu: a friend of mine, gdzie mimo obecności zaimka występuje przedimek. Niektóre określniki mogą pojawiać się przed przedimkiem określonym the. Należą do nich: all, both, half, wyrażenia określające krotności jak twice, double, three times itd. oraz liczebniki ułamkowe. Czasami nazywane są one predeterminers. Przykłady: Give me one-forth the usual amount. → Daj mi jedną czwartą normalnej ilości. I will never pay three times the price. → Nigdy nie zapłacę trzykrotności ceny; an area half the size of a tennis court → obszar rozmiaru połowy kortu tenisowego. Po all, both i half może opcjonalnie wystąpić of, np. conforming to all (of) the rules → stosując się do wszystkich reguł. Niektóre określniki takie jak few, many, other, little, several, one oraz liczebniki mogą występować po przedimku the, np. He is among the few people I can trust. → On jest wśród tych nielicznych osób, którym mogę ufać. Discover the difference between the two. → Odkryj różnicę między tymi dwoma.

Przed przedimkiem nieokreślonym (stojącym przed nazwą policzalną w liczbie pojedynczej) mogą występować takie określniki jak: half, many, quite, rather, such i what (w wykrzyknieniach), np. How can one man rule such a nation? → Jak jeden człowiek może rządzić takim narodem? What a hectic day! → Jaki ciężki dzień! half a cup of tea → pół filiżanki herbaty (pozycja przedimka przed half również jest możliwa, zwłaszcza w amerykańskiej odmianie angielszczyzny). Poza tym istnieją dwa specyficzne określniki, które sprawiają, że przedimek nieokreślony wchodzący w ich skład nie zachowuje się jak typowy przedimek. Jest to określnik a few łączący się z rzeczownikami w liczbie mnogiej oraz a little łączący się z rzeczownikami niepoliczalnymi.

Przedimki the, a i an są jednymi z najczęściej używanych słów w języku angielskim, stanowią średnio ok. 8,5% słów w tekście.

Przedimki nieokreślone a/an

W języku angielskim przedimek nieokreślony występuje w dwóch formach: a an

Wymowa a i an a wymawia się /ɘ/ i używa się tego przedimka, gdy w wymowie dany wyraz rozpoczyna się spółgłoską, np.: a cat (jakiś, dowolny kot); a room (pokój) itp. Używa się go również, gdy wyraz zaczyna się od spółgłoski lub półsamogłoski, chociaż jest zapisywany graficznym reprezentantem samogłoski, np.: a university /ɘ juːnɪˈvɜːsəti/. W pozycji akcentowanej wymawia się go /eɪ/ i następuje to wtedy, gdy mówiący chce podkreślić nieokreśloność rzeczownika przez kontrast z określonym, a także przy zawahaniach. Jest szóstym co do częstotliwości występowania słowem w języku angielskim.

an wymawia się /ɘn/ i stosuje się ten przedimek, gdy dany wyraz jest w wymowie inicjowany samogłoską, np.: an article, an orange, an hour /ɘn aʊɘ/. Akcentowane an jest wymawiane jako /æn/. Jest 32. co do częstotliwości występowania słowem w języku angielskim.

Przedimki nieokreślone są szczególnie trudne do wychwycenia w mówionej angielszczyźnie, ponieważ są zwykle nieakcentowane i przez to występują w bardzo krótkich sylabach. Aby rozpoznać te krótkie sylaby, konieczne może być uprzednie poznanie rytmu języka angielskiego.

Zastosowanie thumb|Algorytm wyboru przedimka Przedimków a/an używa się wyłącznie przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej (lub frazą rzeczownikową, którą buduje). Oznacza on dowolny element z danego zbioru, jeden, choć nie jedyny w swoim rodzaju, np. przy wskazywaniu, kto jest kim z zawodu: My father is a teacher → Mój ojciec jest nauczycielem (jest jednym z przedstawicieli zbioru nauczycieli). W liczbie mnogiej przedimka nieokreślonego nie używa się, np. I need new shoes. → Potrzebuję nowych butów.

Przedimki nieokreślone używane są na ogół: kiedy dana osoba lub rzecz pojawia się w wypowiedzi po raz pierwszy – pozostaje ona dla rozmówcy bliżej nieokreślona. Jeśli zostanie wymieniona po raz kolejny, otrzymuje przedimek the, np. Once we had a dog and a cat. But the dog was always eating the cat`s food. In the end, we gave the dog to a friend. jako słabszy odpowiednik liczebnika one; słowa te bywają stosowane zamiennie, np. It seemed more than an hour. → Wydawało się to być więcej niż [jedna] godzina. Give me a glass of milk and two cups of tea, please → Proszę szklankę mleka i dwie filiżanki kawy. przy wyrażaniu miary lub częstotliwości, np. once a day → raz dziennie, twice a week → dwa razy w tygodniu. An apple a day keeps the doctor away (powiedzenie). He was fined for speeding, he drove 130 miles an hour → Został ukarany za przekroczenie szybkości, jechał 130 mil na godzinę. do tworzenia uogólnień, generalizowania na temat wszystkich obiektów jednego rodzaju na podstawie dowolnego obiektu z danego zbioru, np. A teacher earns much less than a lawyer → Nauczyciel zarabia dużo mniej niż adwokat. A cat sleeps sixteen hours a day → Kot śpi 16 godzin na dobę. do opisywania lub wyrażania dodatkowych informacji na temat czegoś, co niekoniecznie pojawia się w wypowiedzi po raz pierwszy. Często nazwę poprzedzoną przedimkiem nieokreślonym wprowadzają czasowniki typu: be, seem, look, sound, np. She's a nice person → Ona jest miłą osobą. w zdaniach egzystencjalnych (typu there is, there are), kiedy przy nazwie przedmiotu występuje zawsze albo przedimek nieokreślony, albo zaimek some. Konstrukcja taka służy do wskazywania, co się w danym miejscu znajduje, np. There is an apple on the window sill → Na parapecie jest jabłko. przed imieniem i/lub nazwiskiem, kiedy mówiący nie zna tej osoby, np. A Mrs Conway-Crapp wants to talk to you → Jakaś pani Conway-Crapp chce z tobą rozmawiać. przed wieloma abstrakcyjnymi rzeczownikami, jeśli poprzedza je przymiotnik podkreślający ich indywidualną, szczególną naturę. Porównaj: She is a woman of personal charm. → Ona ma urok osobisty. The village had a certain rustic charm. → Wioska ta miała pewien wiejski urok.

Poza tym przedimek nieokreślony występuje: thumb|Miejsce przedimka nieokreślonego w strukturze zdania. N to rzeczownik, NP – fraza rzeczownikowa, V – czasownik, VP to fraza czasownikowa, skrótem Det określa się przedimek (lub np. liczebnik), Adj to przymiotnik

przed przysłówkami oznaczającymi ilość, takimi jak: a bit, a few, a (great) deal of, a little, a lot of itp., np. A few parents attended the parent-teacher conference → Kilku rodziców przyszło na wywiadówkę. The storm damaged a large number of buildings → Burza uszkodziła dużą liczbę budynków. przed rzeczownikami oznaczającymi jednostki lub rodzaj czegoś, np. a piece of cake, a cup of tea, a bar of chocolate → tabliczka czekolady, an item of news → nowinka; A hatchback is a type of car → Hatchback to typ samochodu. w konstrukcji a... of + forma dzierżawcza (zaimki dzierżawcze typu: mine, yours; dopełniacz saksoński, np. Bill’s), np. He's a friend of mine → Jest jednym z moich przyjaciół.