Piotr Łukasz Andrzejewski. (ur. 2 stycznia 1942 w Warszawie) – polski polityk, adwokat, działacz opozycji demokratycznej w PRL, działacz na rzecz praw człowieka, senator I, II, III, IV, VI i VII kadencji, członek Trybunału Stanu (2011–2019), zastępca przewodniczącego TS (od 2019).
Życiorys Wykształcenie Absolwent II Liceum Ogólnokształcącego w Gdyni. W 1964 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Uzyskał też na UW absolutorium z historii sztuki. Odbył aplikację sądową i adwokacką, w 1971 rozpoczął praktykę adwokacką.
Działalność opozycyjna w PRL Współpracował z opozycją demokratyczną. W 1980 został pierwszym konsultantem prawnym Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z siedzibą w Hucie Katowice, był też jako pełnomocnik MKS autorem pierwszego wniosku o rejestrację NSZZ „Solidarność” w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie. Od 1980 był członkiem związku.
W czasie stanu wojennego pełnił funkcję obrońcy w licznych procesach politycznych działaczy NSZZ „Solidarność” (m.in. w pierwszym procesie stanu wojennego pracowników Instytutu Badań Jądrowych z Żerania). Za prowadzoną działalność opozycyjną wytoczono mu osiem spraw dyscyplinarnych, uzasadniając to „naruszeniem wolności słowa”. W wyniku jednej z nich został w 1984 decyzją Sądu Najwyższego PRL pozbawiony prawa wykonywania zawodu na okres roku.
Od 1983 był członkiem Komitetu Helsińskiego, następnie członkiem założycielem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska. Należał do Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Inicjował powtórną rejestrację zakładowych komitetów założycielskich NSZZ „Solidarność”, łącznie reprezentował w sądach około 40 takich komitetów. Należał do Komitetu Obywatelskiego.
Działalność po 1989 W trakcie wyborów parlamentarnych w 1989 zasiadał w Państwowej Komisji Wyborczej jako przedstawiciel Komitetu Obywatelskiego. Na jesieni tego samego roku po raz pierwszy został senatorem, kandydując z rekomendacji KO w województwie piotrkowskim w wyborach uzupełniających po śmierci Grzegorza Białkowskiego. W Senacie I kadencji zasiadał w Komisjach Praw Człowieka i Praworządności, Samorządu Terytorialnego, Inicjatyw i Prac Ustawodawczych, Spraw Emigracji i Polaków za Granicą oraz Nadzwyczajnej do spraw górnictwa.
W 1991 został z ramienia Wyborczej Akcji Katolickiej senatorem II kadencji. Od 15 grudnia 1991 do 6 września 1992 pełnił funkcję dyrektora generalnego i likwidatora Państwowej Jednostki Organizacyjnej „Polskie Radio i Telewizja”. Zasiadał w Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich jako jej wiceprzewodniczący oraz w Komisjach Inicjatyw i Prac Ustawodawczych, Nadzwyczajnej do spraw górnictwa, Nadzwyczajnej do spraw integracji europejskiej.
Do Senatu III kadencji dostał się z komitetu NSZZ „Solidarność”. Przewodniczył Komisji Nadzwyczajnej do spraw inicjatywy ustawodawczej w sprawie zmiany przepisów o obywatelstwie polskim, był też wiceprzewodniczącym Komisji Inicjatyw i Prac Ustawodawczych. W 1997 z listy Akcji Wyborczej Solidarność objął mandat senatora IV kadencji, w której kierował Komisją Ustawodawczą i zasiadał w Komisji Kultury i Środków Przekazu. W 2001 bezskutecznie ubiegał się o reelekcję z ramienia komitetu Klub Służby Niepodległości – Senat 2001 Okręgu Wyborczego Nr 10.
Po czterech latach przerwy w wyborach parlamentarnych w 2005 został wybrany na senatora VI kadencji jako bezpartyjny kandydat z ramienia Prawa i Sprawiedliwości w okręgu podwarszawskim. Przewodniczył Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich, zasiadał w Komisji Ustawodawczej. W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz szósty uzyskał mandat senatorski, otrzymując 156 498 głosów. W Senacie VII kadencji objął funkcję przewodniczącego Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz członka Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich. W 2007 został przewodniczącym komitetu organizacyjnego Roku Generała Władysława Andersa.
W wyborach parlamentarnych w 2011 został ponownie kandydatem do Senatu z ramienia PiS w okręgu podwarszawskim. Nie uzyskał reelekcji, przegrywając z Anną Aksamit. 17 listopada 2011 Sejm VII kadencji wybrał go na członka Trybunału Stanu. W 2012 powołany do zarządu Światowej Rady Badań nad Polonią. W wyborach w 2015 ponownie był kandydatem PiS do Senatu. 18 listopada 2015 został z rekomendacji PiS członkiem Trybunału Stanu na następną kadencję. 21 listopada 2019 Sejm IX kadencji powołał go na zastępcę przewodniczącego Trybunału Stanu. 21 listopada 2023 na tożsame stanowisko wybrał go Sejm X kadencji. Wszedł w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025. W 2026 powołany w skład Rady Nowej Konstytucji przy Prezydencie RP.
Życie prywatne Zawarł związek małżeński z filolog Marią Ewą; ma czworo dzieci.
Odznaczenia i wyróżnienia Odznaczony Krzyżem Kawalerskim (2004)., Krzyżem Oficerskim (2011) i Krzyżem Wielkim (2020). Orderu Odrodzenia Polski, Medalem „Pro Memoria” (2008) oraz litewskim Medalem Pamiątkowym 13 Stycznia (1996). W 1988 otrzymał nagrodę duńskiej Fundacji Paula Lauritzena za działalność w obronie praw człowieka.
W 2016 i 2021 powoływany w skład Kapituły Orderu Odrodzenia Polski na kolejne kadencje.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Adama Mickiewicza w Gdyni Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Kapituły Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Komitetu Helsińskiego Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Wolnego Słowa Kategoria:Członkowie Światowej Rady Badań nad Polonią Kategoria:Członkowie Trybunału Stanu Kategoria:Działacze Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka Kategoria:Działacze KIK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Memoria Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym 13 Stycznia Kategoria:Politycy Akcji Wyborczej Solidarność Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Polscy adwokaci – obrońcy w procesach politycznych w Polsce Ludowej Kategoria:Polscy adwokaci pozbawieni prawa wykonywania zawodu w Polsce Ludowej Kategoria:Senatorowie z województwa mazowieckiego (od 2001) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1942 Kategoria:Senatorowie I kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1989–1991) Kategoria:Senatorowie II kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1991–1993) Kategoria:Senatorowie III kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1993–1997) Kategoria:Senatorowie IV kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1997–2001) Kategoria:Senatorowie VI kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Senatorowie VII kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej