Karol Jan Nepomucen Ignacy Langie (ur. 1 listopada 1814 w Białobrzegach – zmarł w dniu 28 września 1889 r. w Krakowie) – uczestnik tajnych organizacji niepodległościowych, poseł do Sejmu Ustawodawczego w Kromieryżu, dziennikarz, pisarz i ekonomista.

Życiorys Po ukończeniu gimnazjum w Przemyślu studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim (1832-1836)Marian Tyrowicz, Langie (Lange, Lang) Karol Jan Nepomucen Ignacy (1814-1889), Polski Słownik Biograficzny, t. 16, Wrocław-Warszawa-Kraków 1971, s. 500-502. Po studiach pracował jako praktykant konceptowy Magistracie w Drohobyczu (1836-1842)Parlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Langie, Karol – Parlamentarier 1848-1918 online [4.12.2019]. Po zdaniu egzaminu sędziowskiego był justycjariuszem Józefa Zajączkowskiego w Rzeszowie (1842-1844). Jednocześnie członek tajnych organizacji niepodległościowych, w 1844 aresztowany pod zarzutem zdrady stanu. Uwolniony orzeczeniem Najwyższej Komisji Sprawiedliwości w Wiedniu. W I. 1846--1847 odbył podróż po Bawarii, Wirtembergii i Szwajcarii, interesując się głównie rolnictwem i urządzeniami przemysłowymi. Od 1846 mieszkał na stałe w Krakowie, gdzie posiadał dwa domy.

Aktywny podczas Wiosny Ludów. Był sekretarzem Komitetu Obywatelskiego w Krakowie, następnie członkiem deputacji krakowskiej do Wiednia. Po powrocie członek Komitetu Narodowego i sekretarz tzw. Dyrektoriatu. Potem uczestniczył w trójzaborowym zjeździe polskim we Wrocławiu. Poseł na Sejm Ustawodawczy w Wiedniu i Kromieryżu (10 lipca 1848 – 7 marca 1849), wybrany w okręgu wyborczym Kraków 1Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918, Warszawa 1996, s. 18, 347.Wiadomości krajowe. Kraków Gazeta Krakowska 1848 nr 136 z 17 czerwca s. 1. W parlamencie należał do „Stowarzyszenia” skupiającego demokratycznych posłów polskichProtokoły Koła Polskiego w wiedeńskiej Radzie Państwa (lata 1867–1868), oprac. Zbigniew Fras i Stanisław Pijaj, Kraków 2001, s. 27. Po rozwiązaniu parlamentu powrócił do Krakowa, gdzie m.in. organizował rekrutację do oddziałów polskich biorących udział w powstaniu węgierskim.

Następnie wycofał się z życia politycznego. Pracował jako sekretarz (1850-1872) a następnie radca Rady Miasta Krakowa. Był także doradcą ministra rolnictwa Alfreda Potockiego. W tym okresie zajmował się głównie sprawami rolnictwa i szkolnictwa agronomicznego w Galicji. W celu zapoznania się z gospodarką rolną w Prusach i Saksonii odbył 1855 roku podróż po Śląsku i Łużycach. Przez ponad trzydzieści lat był członkiem Towarzystwa Gospodarczo-Rolniczego Krakowskiego, od 1884 członkiem honorowym. Był autorem statutów szkół rolniczych w Czernichowie (1858) i Łańcucie (1860) a także projektu studium rolniczego UJ (1869). Członek korespondent Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego (1868-1889)Galizisches Provinzial-Hanbuch für das Jahr 1868, s. 809; 1869, s. 533; Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1870, s. 570; 1871, s. 504; 1872, s. 502; 1873, s. 518; 1874, s. 562; 1875, s. 565; 1876, s. 575; 1877, s. 551; 1878, s. 539; 1879, s. 535; 1880, s. 542; 1881, s. 559; 1882, s. 560; 1883, s. 560; 1884, s. 544; 1885, s. 544; 1886, s. 544; 1887, s. 546; 1888, s. 546; 1889, s. 637;.

Borykający się z trudnościami finansowymi do końca życia, podejmował liczne inicjatywy wydawnicze i redakcyjne. Do 1866 prowadził dział ekonomiczny w "Czasie". Współpracował z "Tygodnikiem Rolniczym", "Przewodnikiem Ekonomicznym", "Czasem" i "Nową Reformą". Pisał teksty z dziedziny gospodarstwa społecznego i rolnictwa krajowego, o przyczynach głodów w Galicji, hodowli koni w Galicji, o ogrodzie warzywnym, dobroczynności publicznej, zmienności cen zbożowych i statystyce rolniczej. Prace jego miały głównie charakter praktyczny, a on sam był uważany za utalentowanego popularyzatora wiedzy rolniczej. Był również przyjacielem Józefa Ignacego Kraszewskiego, z którym szczególnie ożywioną korespondencję utrzymywał w latach 1865-1869. Swym kosztem wydał jego "Rzym za Nerona" (Kraków 1866), Przez kilka lat wykładał gospodarstwo domowe na Wyższych Kursach dla kobiet im. A. Baranieckiego. Od 1866 członek Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, a od 1872 członek nadzwyczajny Akademii Umiejętności.

Pochowany na cmentarzu Rakowickim w KrakowieNekrologia. Karol Langie. Czas 1889 nr 225 z 1 października s. 3.

Prace Karola Langiego Odezwa w przedmiocie napisów, godeł i nazwisk w polskim języku, Lwów 1835 [współautor] tekst do Galicja w obrazach, Lwów 1840, O wyrazach chemicznych znaczenie ich pospolite, w "Świętojanka", noworocznik gospodarski" Kraków 1843. Die Krakauer Vorfälle, Kraków 1949 Sprawozdanie z wycieczki do Szląska górnopruskiego i do Łużyc saskich, Kraków 1856 Szkoły rolnicze jako zakłady dobroczynności powszechnej. Kraków 1856 O dobroczynności – dwa wykłady w krakowskim Towarzystwie Naukowym, 1867, wykład 1 Magistrat wobec wolności gminy, Kraków 1868 Ogród warzywny, jego urządzenie i pielęgnowanie roślin warzywnych, Kraków 1875, Projekt urządzenia opieki ubogich w Krakowie, Kraków 1882 Gospodarstwo domowe – odczyty, Kraków 1886 Grzyby u nas jadalne i jadowite, Kraków 1889 przekłady powieści angielskich E. L. Bulwera – Falkland i Niewierność w miłości,

Rodzina i życie prywatne Urodził się w rodzinie ziemiańskiej, był synem właściciela folwarku Białobrzegi, w pow. łańcuckim Józefa Langego i Konstancji z Nowakowskich. Ożenił się z Joanną z Boczkowskich (zm. 1884), Mieli dwóch synów powstańców styczniowych – ekonomistę Kazimierza (1839-1897) i ziemianina Tadeusza (1841-1919) oraz córkę Bronisławę (1840-1895), która wyszła za Jana PopielaKarol Jan Lange – M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego – online [4.12.2019].

Odznaczony W 1873 odznaczony został orderem Franciszka Józefa I.

Przypisy

Bibliografia Marian Tyrowicz, Langie (Lange, Lang) Karol Jan Nepomucen Ignacy (1814-1889), Polski Słownik Biograficzny, t. 16, Wrocław-Warszawa-Kraków 1971, s. 500-502

Linki zewnętrzne "Świętojanka" Rolnicza Biblioteka Cyfrowa – wersja elektroniczna Dzieła Karola Langie w bibliotece Polona

Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Urodzeni w 1814 Kategoria:Zmarli w 1889 Kategoria:Akademia Umiejętności Kategoria:Członkowie Polskiego Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Członkowie polskich towarzystw naukowych Kategoria:Posłowie do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu w 1848 roku Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Ludzie urodzeni w Białobrzegach (województwo podkarpackie)