Beatrice Muriel Hill Tinsley (ur. 27 stycznia 1941 w Chester, zm. 23 marca 1981 w New Haven) – nowozelandzka astronom i kosmolog, której badania przyczyniły się do zrozumienia ewolucji galaktyk.

Życiorys Tinsley urodziła się jako druga spośród trzech sióstr. Po II wojnie światowej wyemigrowała wraz z rodziną do Nowej Zelandii. Rodzina mieszkała najpierw w Christchurch, a następnie przez dłuższy czas w New Plymouth. Jej ojciec Edward Hill był duchownym i burmistrzem New Plymouth (1953–1956). Studiując w Christchurch, wyszła za mąż za fizyka i kolegę z klasy uniwersyteckiej, Briana Tinsleya. To uniemożliwiło jej podjęcie pracy w college’u, ponieważ jej mąż był już tam zatrudniony. W 1963 przeniosła się do Stanów Zjednoczonych, do Dallas (w Teksasie), ale tam też doświadczała trudności: pracowała wtedy, gdy jej dzieci spały. W 1974, po latach starań o równowagę w rodzinie, opuściła męża i dwoje adoptowanych dzieci, by móc objąć posadę profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie Yale. Pracowała tam aż do śmierci; zmarła z powodu raka w szpitalu tej uczelni w 1981. Jej prochy pochowano na cmentarzu na terenie kampusu.

Edukacja Tinsley uczęszczała do High School w New Plymouth, a następnie studiowała na Uniwersytecie w Canterbury, gdzie ukończyła studia magisterskie. Tytuł magistra nauk ścisłych z wyróżnieniem z dziedziny fizyki uzyskała w 1961. Stopień doktora został jej przyznany przez Uniwersytet Teksański w Austin w 1966, za pracę dyplomową Ewolucja Galaktyk i jej znaczenie dla kosmologii.

Działalność zawodowa Tinsley dokonała pionierskich badań teoretycznych dotyczących wieku gwiazd w zależności od populacji gwiazdowych i ich wpływu na obserwowalne cechy galaktyk. Miała także udział w fundamentalnych analizach modeli wszechświata określających, czy wszechświat jest zamknięty czy otwarty. Jej modele galaktyk doprowadziły do sformułowania pierwszego przybliżenia, jak mogły wyglądać protogalaktyki.

W 1974 otrzymała nagrodę Annie J. Cannon Award in Astronomy Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego w uznaniu jej prac nad ewolucją galaktyk.

W 1977 Tinsley, wraz z Richardem Larsonem z Uniwersytetu Yale, zorganizowała konferencję pt. „Ewolucja Galaktyk i Populacji Gwiezdnych”.

Wkrótce potem, w 1978, została pierwszą kobietą profesorem astronomii na Uniwersytecie Yale. Jej ostatnia praca naukowa, przedłożona czasopismu „Astrophysical Journal” dziesięć dni przed jej śmiercią, została opublikowana pośmiertnie w listopadzie, bez korekty.

Upamiętnienie 240px|mały|Mount Tinsley (widziana z Manapouri) W 1986 Amerykańskie Towarzystwo Astronomiczne utworzyło nagrodę Beatrice M. Tinsley, która uznaje „wybitny wkład badawczy w dziedzinie astronomii lub astrofizyki, o wyjątkowo kreatywnym lub innowacyjnym charakterze”. Jest to jedyna poważna nagroda przyznawana przez amerykańską społeczność naukową, która honoruje kobietę naukowca. Nagroda nie jest przyznawana z zastrzeżeniem określonego obywatelstwa kandydata lub kraju zamieszkania.

Nazwa asteroidy pasa głównego (3087) Beatrice Tinsley (odkrytej w 1981 w Mount John University Observatory) pochodzi od jej imienia.

Uniwersytet Teksański w Austin powołał do życia w 1989 Beatrice M. Tinsley Centennial Visiting Professorship. W 2007 dodatkowo ufundowano stypendia Tinsley Scholars, jako nagrody dla młodych badaczy.

W 2005 Teatr Circa w Wellington wystawił sztukę pt. Bright Star o życiu Beatrice Tinsley. Towarzystwo Astronomiczne Wellington zorganizowało pokazy nieba przez teleskop przy nabrzeżu przy Te Papa Museum.

W grudniu 2010 Komisja Geograficzna Nowej Zelandii nadała nazwę Mt Tinsley wzniesieniu w Górach Keplera w regionie Fiordland.

Królewskie Towarzystwo Astronomiczne Nowej Zelandii od 2012 organizuje Wykłady Beatrice Hill Tinsley.

W dniu 27 stycznia 2016, w 75. rocznicę jej urodzin, Google opublikowało Doodle, aby uhonorować jej pracę.

Wybrane publikacje „An accelerating universe” 1975, Nature 257, 454 – 457 (9 October 1975); doi:10.1038/257454a0 Correlation of the Dark Mass in Galaxies with Hubble type, 1981, Royal Astronomical Society, Monthly Notices, vol. 194, p. 63–75 Relations between Nucleosynthesis Rates and the Metal Abundance, 1980, Astronomy and Astrophysics, vol. 89, no. 1–2, p. 246–248 Stellar Lifetimes and Abundance Ratios in Chemical Evolution, 1979, Astrophysical Journal, Part 1, vol. 229, p. 1046–1056 Colors as Indicators of the Presence of Spiral and Elliptical Components in N Galaxies, 1977, Publications of the Astronomical Society of the Pacific, vol. 89, p. 245–250 Surface Brightness Parameters as Tests of Galactic Evolution, 1976, Astrophysical Journal, vol. 209, p. L7–L9 The Color-Redshift Relation for Giant Elliptical Galaxies, 1971, Astrophysics and Space Science, Vol. 12, p. 394

Przypisy

Linki zewnętrzne Biografie

Biografia na stronie NZEDGE.COM Biografia na stronie Astronomical Society of the Pacific Biografia na stronie Texas State Historical Association

Inne źródła

Women in Astronomy Spis publikacji o Beatrice Tinsley na stronie Astronomical Society of the Pacific Radio New Zealand The Stars are Comforting: The letters of Beatrice Hill Tinsley (1941–1981). Galeria zdjęć, listy oraz wywiady w formie plików audio

Kategoria:Astronomowie upamiętnieni nazwami nagród Kategoria:Kosmolodzy Kategoria:Nowozelandzcy astronomowie XX wieku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Yale Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Zmarli w 1981 Kategoria:Laureatki Annie J. Cannon Award in Astronomy