Karol Woźniak (ur. 19 stycznia 1893 w Roździeniu, zm. 6 grudnia 1923 w Szopienicach) – polski ksiądz, żołnierz, powstaniec śląski, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Był synem górnika, potem właściciela sklepu spożywczego Andrzeja i Franciszki z domu Habryka. Jego młodsza siostra Helena w lutym 1923 wyszła za mąż za Alfonsa Zgrzebnioka. Po ukończeniu szkoły ludowej, wyjechał do Belgii, gdzie wzorem swoich dwóch braci wstąpił do seminarium duchownego. Święcenia kapłańskie przyjął w 1914 roku. Po wybuchu I wojny światowej dla uniknięcia służby w wojsku niemieckim wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Zaciągnął się jednak do armii amerykańskiej, z której wyszedł do rezerwy w stopniu kapitana. Pod koniec 1918 roku wstąpił do tworzonej we Francji armii generała Józefa Hallera i brał udział w wyprawie kijowskiej. Po jej zakończeniu odpowiedział na apel wzywający polskich księży z zagranicy do wsparcia akcji plebiscytowej na Górnym Śląsku i wraz z braćmi Fryderykiem i Henrykiem wrócili na Śląsk.
Podczas III powstania śląskiego uformował baon w Katowickim Pułku Powstańczym im. Józefa Piłsudskiego, którym w randze majora dowodził w walkach na terenie powiatu katowickiego. Wsławił się następnie w walkach pod Kędzierzynem, szczególnie zdobyciem 10 maja 1921 r. Kłodnicy. Aktywność bojową księdza krytykował komisarz apostolski na Górnym Śląsk prałat Jean-Baptiste Ogno-Serra. Wydział Duszpasterski Polskiego Komisariatu Plebiscytowego także nie patrzył przychylnym okiem na aktywny udział Woźniaka w walce zbrojnej. Równocześnie znalazł się on na niemieckiej „czarnej liście” 29 księży podburzających parafian przeciwko duchowieństwu proniemieckiemu. Za „niezwykłą brawurę i dodawanie ducha innym" powstańcom podczas II i III powstania, 27 czerwca 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy.
Po zakończeniu walk pod Kędzierzynem reprezentował dowództwo powstańcze w kontaktach z Komisją Międzysojuszniczą. Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski był wikariuszem w parafii św. Jerzego w Rydułtowach, a później nauczycielem języków w Gimnazjum Komunalnym w Roździeniu, gdzie działał również w Polskim Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”.
Jest pochowany na cmentarzu przy ul. Brynicy w Katowicach w kwaterze powstańczej. Jego pogrzeb przybrał rozmiary olbrzymiej manifestacji powstańczej, będącej wyrazem uznania dla zasług zmarłego.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7868 (formalnie odznaczony przez Naczelnego Wodza krzyżem o tym numerze 27 czerwca 1922)„Śląski Głos Poranny”, 1922, nr 128, 2 września 1922, s. 3 [dostęp 2026-03-21]. Krzyż Walecznych Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi I stopnia
Upamiętnienie Jego imię nosi ulica w Katowicach-Szopienicach.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Duchowni katoliccy w polskich powstaniach Kategoria:Kapelani Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Brynicy w Katowicach Kategoria:Uczestnicy wyprawy kijowskiej (1920) Kategoria:Powstańcy śląscy Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1923 Kategoria:Ludzie urodzeni w Roździeniu