10 groszy polskich (1816–1831) – moneta dziesięciogroszowa Królestwa Kongresowego okresu autonomii, wprowadzona ukazem cara Aleksandra I z 1 grudnia 1815 r., bita w bilonie w latach 1816–1831, według systemu monetarnego opartego na grzywnie kolońskiej. Moneta została wycofana z obiegu 1 stycznia 1891 r.
Awers Na tej stronie umieszczono średni herb Królestwa Kongresowego, tzn. orła rosyjsko-polskiego – dwugłowy orzeł z trzema koronami, dużą pośrodku i dwiema małymi na głowach orła, w prawej łapie trzyma miecz i berło, w lewej jabłko królewskie, na piersi, na tle gronostajowego płaszcza, tarcza herbowa z polskim orłem. Po obu stronach dużej korony rok bicia 1816, 1820–1823, 1825–1828, 1830 lub 1831. Na dole, po obu stronach ogona orła, znajduje się znak intendenta mennicy w Warszawie – I.B. (Jakuba Benika 1816–1827), F.H. (Fryderyka Hungera 1827–1830) lub K.G. (Karola Gronaua 1830–1831).
Rewers Na tej stronie umieszczono nominał „10", pod nim napis „GROSZY”, poniżej „POLS•”, całość otoczona wieńcem.
Opis Monetę bito w mennicy w Warszawie, w bilonie (próby 194), na krążku o średnicy 19 mm, masie 2,90 grama, z rantem gładkim. Według sprawozdań mennicy w latach 1816–1831 w obieg wypuszczono sztuk.
Stopień rzadkości poszczególnych roczników i typów monet przedstawiono w tabeli: RocznikZnak intendentaStopień rzadkościSzacowana liczba egzemplarzyUwagiZdjęcieI.B.Rframeless|upright10 groszy polskich 1820I.B.R3601–3000frameless|upright10 groszy polskich 1821I.B.R80 001–400 000frameless|upright10 groszy polskich 1822I.B.R80 001–400 000frameless|upright10 groszy polskich 1823I.B.R3601–3000frameless|upright10 groszy polskich 1825I.B.R80 001–400 000frameless|upright10 groszy polskich 1826I.B.R80 001–400 000frameless|upright10 groszy polskich 1827I.B.R80 001–400 000frameless|uprightF.H.R115 001–80 000frameless|upright10 groszy polskich 1828F.H.R115 001–80 000frameless|upright10 groszy polskich 1830F.H.R23001–15 000frameless|uprightK.G.R115 001–80 000frameless|upright10 groszy polskich 1831K.G.ponad 400 000bito również monety Królestwa Polskiego 1831frameless|upright Dla roczników 1827 i 1830 istnieją monety ze dwoma różnymi znakami intendenta mennicy.
W roku 1835 monetę zastąpiono dziesięciogroszówką polsko-rosyjską.
Ze względu na fakt, że okres bicia monety przypada na czas rządów dwóch carów, w numizmatyce rosyjskiej moneta, w zależności od wybitej daty, zaliczana jest do dwóch odrębnych kategorii: monet cara Aleksandra I (1816–1825) oraz monet cara Mikołaja I (1826–1831).
Nowe bicie Istnieją monety nowego bicia z 1857 r. z mennicy w Warszawie roczników 1832 oraz 1833, dla których monet obiegowych nie było.
Zobacz też 10 groszy polskich 1831 10 groszy (1835–1840) 10 groszy 1835 5 groszy polskich (1816–1832) 5 groszy (1836–1840) monety Królestwa Kongresowego tabela cennikowa Bolcewicza rosyjskie monety bite dla Polski (1815–1841)
Przypisy
10 1816