Order Wiernej Służby, od 2000 Order Narodowy Wiernej Służby (rum. Ordinul „Serviciul Credincios”, Ordinul Național „Serviciul Credincios”) – order rumuński ustanowiony w 1932 przez króla Karola IILegea pentru Reorganizarea Ordinelor Naţionale Române promulgată prin Decretul Regal nr.1545 din 18 aprilie 1932 [w:] Colecțiune de legi și regulamente . Bukareszt: Eminescu, 1937, s. 24, zniesiony w 1948 i restytuowany w 2000.

Historia Początki orderu sięgają ustanowienia Medalu Wiernej Służby w kwietniu 1878, do którego jako stopień wyższy w 1906 dodano Krzyż Wiernej Służby. 28 kwietnia 1932 nowa ustawa orderowo-odznaczeniowa ustaliła trzyklasowy Order Wiernej Służby z podziałem na trzy klasy: Krzyż Wielki (Mare Cruce), Wielki Oficer (Mare Ofițer) i Komandor (Komandor), oraz limitem do 225 osób we wszystkich klasach). 18 lutego 1937 dodano jako klasę najwyższą orderu Łańcuch (Colan) ograniczony do ośmiu osób i jako klasę najniższą Oficera (Ofițer) nadawanego maksymalnie 300 osobom, wraz z trzystopniowym rozszerzeniem krzyża (maksymalnie 15 000 odznaczonych) i trójstopniowym medalem, którego pierwsze dwa stopnie ograniczono do 9000 nadań.

W grudniu 1938 dodano odmianę wojenną do wszystkich klas i stopni. Przejęcie dyktatorskiej władzy przez Ion Antonescu w 1940 ograniczyło nadania w trakcie wojny 1941–1945 z sowietami tylko do krzyża i medalu. Powojenne rumuńskie władze komunistyczne, po wygnaniu monarchy w 1947, zniosły wszystkie dotychczasowe odznaczenia nową konstytucją Rumuńskiej Republiki Ludowej z 13 kwietnia 1948.

Przywrócony został nową ustawą orderowo-odznaczeniową z 31 marca 2000 (opublikowaną 7 kwietnia 2000). Obecnie nadawany jest na podstawie statutu z 29 czerwca 2000. Może być przyznany w trzech wersjach: cywilnej, wojskowej (z mieczami pomiędzy odznaką i zawieszką) i wojennej (z mieczami podłożonymi pod odznaką, ze wstęgą ze złoconymi brzegami). Prezydent Rumunii jest z urzędu Wielkim Mistrzem Orderu odznaczonym Krzyżem Wielkim specjalnego wykonania. Święto orderu obchodzone jest 28 kwietnia – dzień ustanowienia orderu po raz pierwszy. Jest drugim najwyższym odznaczeniem rumuńskim nadawanym w czasie pokoju (po Orderze Gwiazdy, a przed Orderem Zasługi) i trzecim w czasie wojny (wówczas najwyższym jest Order Michała Walecznego).

Podział na klasy i limity dla obywateli Rumunii: I klasa – Krzyż Wielki (Mare Cruce) – 120 cywilów, 30 wojskowych, II klasa – Wielki Oficer (Mare Ofițer) – 240 cywilów, 60 wojskowych, III klasa – Komandor (Comandor) – 480 cywilów, 120 wojskowych, IV klasa – Oficer (Ofițer) – 1 200 cywilów, 300 wojskowych, V klasa – Kawaler (Cavaler) – 2 400 cywilów, 600 wojskowych, oraz połączone z orderem: trzystopniowy Krzyż Wiernej Służby (Crucea Națională "Serviciul Credincios") – 8 400 osób, trzystopniowy Medal Wiernej Służby (Medalia Națională "Serviciul Credincios") – 5 400 osób (dla dwóch wyższych stopni).

Wygląd odznaczenia Obecnie odznaka orderowa to emaliowany na niebiesko krzyż Ruperta z laurowym wieńcem pomiędzy ramionami. Środkowy medalion na połączeniu ramion zawiera herb Rumunii na awersie, a na rewersie inskrypcję z nazwą orderu SERVICIUL CREDINCIOS (WIERNA SŁUŻBA) otoczoną wieńcem dębowym. Zawieszką jest kolejny wieniec z liści dębu. Wersja wojskowa posiada pomiędzy zawieszką a odznaką dodatkowe dwa skrzyżowane miecze z ostrzami skierowanymi w górę, a wersja wojenna ma miecze ułożone pomiędzy ramionami krzyża. Wieńce, medaliony i miecze są pozłacane dla klas I–IV, a dla klasy V – srebrne.

Gwiazda orderowa – tylko dla posiadaczy I i II klasy – ma wygląd rombu ułożonego ze złotych (dla kl. I) lub srebrnych (dla kl. II) promieni, z odznaką orderu umieszczoną wewnątrz.

Wstęga orderowa (lub wstążka dla niższych klas i stopni) jest niebieska, z szerokim białym paskiem pośrodku dla orderu; z białym paskiem wzdłuż środka i białymi paskami wzdłuż krawędzi dla krzyża; wąskim białym paskiem wzdłuż środka i wąskimi białymi paskami wzdłuż krawędzi dla medalu. Na wstążce orderu IV klasy (szer. 40 mm), dla odróżnienia od V klasy, umieszcza się rozetkę o średn. 25 mm. Klasę II i III nosi się na szyi (komandoria, szer. 45 mm), a klasę I na wielkiej wstędze (przez ramię do boku, szer. 100 mm).

Dla kobiet wyróżnionych I i II klasą insygnia są takie same jak dla mężczyzn, dla odznaczonych IV, V klasą oraz krzyżem – pozioma kokardka ze wstążki (dług. 120 mm), a przy medalu nieco krótsza kokardka (dług. 100 mm.).

Krzyż ma wygląd orderu V klasy ale jest nieemaliowany i wykonany z pozłacanego srebra, srebra lub brązowionego tombaku, w zależności od stopnia. Wersja wojskowa ma miecze u szczytu krzyża, a wersja wojenna pomiędzy ramionami.

Medal jest okrągły, z Herbem Rumunii na awersie i inskrypcją SERVICIUL CREDINCIOS na rewersie. Wykonany jest z pozłacanego srebra, posrebrzanego tombaku lub brązowionego tombaku, w zależności od stopnia. Wersja wojskowa i wojenna mają miecze u szczytu medali, różnią się jedynie wstążką (wojenna ma złote brzegi).

Cywilną miniaturą jest, w zależności og klasy lub stopnia: I kl. – rozetka (∅ 8 mm) na złotym galoniku (16 × 6 mm), II kl. – rozetka (∅ 8 mm) na srebrnym galoniku (16 × 6 mm), III kl. – rozetka (∅ 8 mm) na prostokącie ze wstążki (16 × 6 mm), IV kl. – rozetka (∅ 10 mm), V kl. – prostokąt ze wstążki (16 × 6 mm), krzyż – trójkąt równoboczny w kolorach wstążki (o boku 16 mm) – jeden wzór dla wszystkich stopni, medal – trójkąt równoboczny w kolorach wstążki (o boku 16 mm) – jeden wzór dla wszystkich stopni.

Wojskową miniaturą jest baretka w kolorach odpowiednich dla danej klasy lub stopnia: dla orderu – o wym. 24 × 10 mm (I, II, III kl.) lub 20 × 10 mm (IV i V kl.), dla krzyża – o wym. 18 × 10 mm (jeden wzór dla wszystkich stopni), dla medalu – o wym. 18 × 10 mm (jeden wzór dla wszystkich stopni). Na baretkach wyższych stopni orderu umieszcza się dodatkowe akcesoria: I kl. – srebrna ośmiopromienna gwiazdka (∅ 8 mm), II kl. – srebrny romb (7 × 5 mm), III kl. – srebrny dysk (∅ 5 mm), IV kl. – rozetka (∅ 10 mm). Wersja wojenna baretki ma dodatkowe złote krawędzie oraz: dla orderu – miecze srebrne (wg tekstu ustawy; na jej załączniku z wzorem graficznym miecze są złote) dla krzyża i medalu – miecze złote. Miecze mają długość 15 mm; są umieszczane bezpośrednio na baretce pod akcesoriami (jeśli takie są).

Klasy Nazwapolska Nazwarumuńska Baretkawojskowa BaretkawojennaI klasaKrzyż WielkiMare Cruce100px 100pxII klasaWielki OficerMare Ofițer100px100pxIII klasaKomandorComandor100px100pxIV klasaOficerOfițer100px100pxV klasaKawalerCavaler100px100pxKrzyżCrucea100px100pxMedalMedalia100px100px

Odznaczeni

Przypisy

Kategoria:Rumuńskie odznaczenia