XXXIII Letnie Igrzyska Olimpijskie (oficjalnie Igrzyska XXXIII Olimpiady) – letnie igrzyska olimpijskie, które odbyły się w Paryżu w 2024 roku. Gospodarz igrzysk został ogłoszony 13 września 2017 roku podczas 131. Sesji MKOl w Limie. Paryż był już dwukrotnie gospodarzem letnich igrzysk, w latach 1900 i 1924.

W procesie projektowania i tworzenia medali uczestniczył słynny dom jubilerski LVMH Chaumet oraz sami zawodnicy (np. biathlonista Martin Fourcade). Każdy z krążków ma 8,5 cm średnicy i niemal centymetr grubości. W zależności od kruszcu waga waha się między 455 gramów (brązowy medal), poprzez 525 g (srebro) aż w końcu 529 gramów (złoty medal). Wyprodukowanych zostało 5084 egzemplarze. Od początku chciano podkreślić i zamieścić na krążkach symbolikę, która nieodzownie związana byłaby z miastem-gospodarzem. Wybór padł na wieżę Eiffla. Każdy medal olimpijski i paraolimpijski został udekorowany 18-gramowym kawałkiem żelaza z Wieży Eiffla. Częścią krążków stały się zakonserwowane kawałki metalu, które pozostały po licznych renowacjach budowli.

Hasło Igrzyska szeroko otwarte (; ).

Wybór gospodarza Miasta aplikujące Paryż W czerwcu 2015 roku stolica Francji oficjalnie ogłosiła rozpoczęcie starań o organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 roku. Była to pierwsza próba Paryża o igrzyska olimpijskie od czasu aplikacji o organizację tych zawodów w 2012 roku, przegranych z Londynem. 31 lipca 2017 roku, za porozumieniem z kandydaturą Los Angeles, Paryż został jedynym kandydatem do organizacji Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 roku.

Aplikacje anulowane Los Angeles Największe miasto stanu Kalifornia organizowało już Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1932 i 1984 roku. Po raz pierwszy informacja o staraniach Los Angeles o organizację tego wydarzenia w 2024 roku ogłoszono w kwietniu 2014 roku. W lipcu 2015 roku, po rezygnacji Bostonu, miasto zostało oficjalnym kandydatem Stanów Zjednoczonych do organizacji igrzysk. 31 lipca 2017 roku, za porozumieniem z kandydaturą Paryża, Los Angeles zrezygnowało z ubiegania się o termin 2024 roku w zamian za organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2028 roku.

Budapeszt Stolica Węgier została nominowana przez Węgierski Komitet Olimpijski jako kandydat do organizacji igrzysk w 2024 roku w czerwcu 2015 roku. W wyniku nasilającego się niezadowolenia mieszkańców miasta, Budapeszt wycofał swoją kandydaturę 22 lutego 2017 roku.

Hamburg Po raz ostatni Niemcy gościły Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1972 roku w Monachium. Kandydatura została oficjalnie ogłoszona w marcu 2015 roku, ale z powodu negatywnego wyniku referendum, została wycofana 29 listopada 2015 roku.

Rzym Stolica Włoch organizowała wcześniej Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1960 roku. Rzymska kandydatura została oficjalnie ogłoszona w grudniu 2014 roku. Ostatecznie włoska oferta została wycofana 17 października 2016 roku.

Wybór organizatora Decyzja o wyborze Paryża jako miasta organizującego igrzyska olimpijskie w 2024 roku została ogłoszona 13 września 2017 roku na 131. Sesji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Limie. Stolica Francji była jedynym kandydatem do organizacji tych zawodów. Był to wynik porozumienia z kandydaturą Los Angeles, które w zamian za rezygnację z ubiegania się o termin w 2024 roku zostało tego samego dnia organizatorem igrzysk olimpijskich w 2028 roku.

Przebieg igrzysk Ceremonia otwarcia Ceremonia otwarcia odbyła się 26 lipca 2024 o godzinie 19:30 CEST. Była to pierwsza w historii ceremonia otwarcia, która odbyła się poza stadionem, ponieważ organizatorzy jako jej miejsce wybrali Sekwanę i tereny wokół niej. Pierwotnie w wydarzeniu miało wziąć udział 600 000 osób, jednak ze względów bezpieczeństwa w styczniu 2024 zmniejszono maksymalny limit osób, które będą uczestniczyć w ceremonii do 300 000. Parada zawodników, którzy pływali po Sekwanie na 94 łodziach, odbyła się na sześciokilometrowym odcinku, od Pont d’Austerlitz, wokół Wyspy Świętego Ludwika i Île de la Cité do Pont d’Iéna. Finał ceremonii miał miejsce w Jardins du Trocadéro.

W kwietniu 2024 Prezydent Francji Emmanuel Macron poinformował, że jeśli zagrożenie dla bezpieczeństwa zostanie uznane za zbyt wysokie, ceremonia otwarcia może zostać przeniesiona na Stade de France.

Bilety na ceremonię otwarcia podzielone zostały na dwie kategorie – płatne w dolnym nabrzeżu (104 tysiące biletów) oraz bezpłatne w górnym nabrzeżu (222 tysiące biletów). Cena biletów wynosiła od 90 do 2700 euro. Bezpłatne wejściówki zostały przeznaczone dla mieszkańców miast, w których odbywają się konkurencje olimpijskie oraz dla innych osób wybranych przez organizatorów.

Dyrektorem artystycznym ceremonii otwarcia i zamknięcia jest Thomas Jolly, dyrektorem muzycznym (związany wcześniej z grupą Housse de Racket), a na dyrektora tańca i choreografa została wybrana Maud Le Pladec.

Gośćmi muzycznymi podczas ceremonii byli m.in. Lady Gaga, Gojira i Marina Viotti, Jakub Józef Orliński, Juliette Armanet, Aya Nakamura i Céline Dion.

Ceremonia otwarcia spotkała się z mieszanymi, niekiedy skrajnymi ocenami. Część komentatorów, uczestników i widzów doceniła innowacyjność, bogactwo i różnorodność pokazów artystycznych oraz nawiązanie do historii i kultury Francji. Jednak wielu krytyków nie kryło rozczarowania zarzucając jej niezrozumiałe przesłanie, brak spójności, chaotyczność występów, niedopracowaną choreografię, niewystarczające odniesienia do sportu oraz niedostateczne lub zbyt krótkie zaprezentowanie reprezentacji sportowych. Ceremonia wywołała także kontrowersje ze względu na odtworzenie obrazu Leonarda da Vinci Ostatnia wieczerza przez drag queens.

Dyscypliny sportowe Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2024 zmagali się w 35 dyscyplinach. W 2017 Międzynarodowy Komitet Olimpijski ogłosił, że rugby 7 i golf, które pojawiły się w programie igrzysk 2016 i 2020, zostaną również uwzględnione w programie aktualnych igrzysk. W 2014 MKOl przyznał gospodarzom większą swobodę wyboru dyscyplin, wobec czego organizatorzy mogli zrezygnować z rozgrywania wspinaczki, karate, skateboardingu, surfingu i baseballu, które zostały rozegrane w Rio de Janeiro w 2016 oraz w Tokio w 2021 roku. Paryski komitet organizacyjny zdecydował o pozostawieniu wspinaczki, skateboardingu i surfingu, jednocześnie proponując dołączenie do programu breakdance'u, na co 8 grudnia 2020 MKOl wyraził zgodę.

Międzynarodowy Komitet Olimpijski wprowadził także modyfikacje, w porównaniu do poprzednich igrzysk, które obejmowały m.in. równouprawnienie płci, zmniejszenie liczby zawodników do 10500 (z 11092 na poprzednich igrzyskach) oraz liczby konkurencji z 339 do 329. Zmieniono następujące konkurencje: w lekkoatletyce: chód sportowy na 50 km mężczyzn zastąpiono sztafetą mieszaną; w boksie: zastąpienie jednej kategorii wagowej mężczyzn przez kategorię kobiecą; w kajakarstwie: zastąpienie konkurencji K-1 200 m w kajakarstwie klasycznym przez Cross KX-1 w kajakarstwie górskim; w żeglarstwie: usunięcie konkurencji 470 (kobiety i mężczyźni) i Finn (mężczyźni), dodanie konkurencji 470 mieszanej, IQFoil oraz Formula Kite; w strzelectwie: usunięto konkurencję Trap mieszany, którą zastąpiono Skeet mieszanym.

Obiekty olimpijskie Większość wydarzeń olimpijskich odbyło się w Paryżu i jego regionie metropolitalnym, w tym w sąsiednich miastach Saint-Denis, Le Bourget, Nanterre, Wersalu i Vaires-sur-Marne.

Faza grupowa koszykówki i finały piłki ręcznej odbyły się w Lille, 225 km od miasta gospodarza; regaty żeglarskie i niektóre mecze piłki nożnej odbyły się w śródziemnomorskim mieście Marsylia, oddalonym o 660 km od miasta-gospodarza. Zawody surfingowe zostały rozegrane w oddalonym od Paryża o ok. 15000 km Teahupoʻo na Tahiti, na terytorium Polinezji Francuskiej. Turniej piłki nożnej był rozgrywany w pięciu innych miastach: Bordeaux, Lyonie, Nantes, Nicei i Saint-Étienne.

Mapy obiektów

Lista obiektów Strefa Wielkiego Paryża ObiektWydarzenia i rozgrywane dyscyplinyPojemnośćStade départemental Yves-du-ManoirHokej na trawie18 000Stade de FranceRugby 777 083LekkoatletykaCeremonia zamknięciaParis La Défense ArenaSporty wodne(pływanie, finały piłki wodnej)17 000Arena Porte de la ChapelleBadminton7 000Gimnastyka (artystyczna)Olimpijskie Centrum WodneSporty wodne(faza grupowa piłki wodnej, skoki do wody, pływanie synchroniczne)5 000Centrum wspinaczkowe w Le BourgetWspinaczka sportowa6 000(3 000 + 3 000)Parc des expositions de Paris-Nord VillepinteBoks (faza wstępna, ćwierćfinały) 6 000Pięciobój nowoczesny (szermierka)

Strefa Centrum Paryża ObiektWydarzenia i rozgrywane dyscyplinyPojemnośćParc des PrincesPiłka nożna(faza grupowa i mecze o złoty medal)47 900Stade Roland GarrosTenis ziemny 37 236(14 929 + 9829 + 5264 + 7 214)Boks (finały) 14 962Paris Expo Porte de VersaillesSiatkówka12 000Tenis stołowy6 650Piłka ręczna (faza grupowa)7 300/7 800Podnoszenie ciężarów5 000Bercy ArenaGimnastyka (sportowa i trampolina) 12 000Koszykówka (finały) 15 350Grand PalaisSzermierka8 000TaekwondoPlace de la ConcordeKoszykówka (3x3) 5500BreakdancingKolarstwo (BMX freestyle) 5100Skateboarding 6 900/7 300Hôtel de VilleLekkoatletyka (start maratonu)Most Aleksandra IIISporty wodne (otwarty akwen)1 000TriathlonKolarstwo (meta jazdy indywidualnej na czas)Trocadéro i Pont d’IénaLekkoatletyka (chód)3 349Kolarstwo (szosowe)Eiffel Tower Stadium (Pole Marsowe)Siatkówka plażowa12 860Grand Palais éphémère (Pole Marsowe)Judo9 000ZapasyLes InvalidesŁucznictwo 8000Lekkoatletyka (meta maratonu) 8364Kolarstwo (start jazdy indywidualnej na czas)

Strefa Wersalu ObiektWydarzenia i rozgrywane dyscyplinyPojemnośćOgrody Pałacu wersalskiegoJeździectwo40 000(5 000 + 35 000)Pięciobój nowoczesny(bez szermierki)15 000Le Golf NationalGolf32 720(2 720 + 30 000)Colline d’ÉlancourtKolarstwo (górskie)15 000(2 700 + 12 300)Vélodrome de Saint-Quentin-en-YvelinesKolarstwo (torowe)4 900Kolarstwo (BMX wyścig)2 650

Odległe miejsca ObiektWydarzenia i rozgrywane dyscyplinyPojemnośćStade Pierre-Mauroy, LilleKoszykówka (faza grupowa)27 000Piłka ręczna (finały)Vaires-sur-Marne Nautical Stadium, Vaires-sur-MarneWioślarstwo 24 000Kajakarstwo (sprint)Kajakarstwo (slalom)12 000Stade Vélodrome, MarsyliaPiłka nożna(6 meczów fazy grupowej, ćwierćfinały, półfinały)67 394Parc Olympique Lyonnais, LyonPiłka nożna(6 meczów fazy grupowej, ćwierćfinały, półfinały, mecz o brązowy medal kobiet)59 186Matmut Atlantique, BordeauxPiłka nożna(6 meczów fazy grupowej, ćwierćfinały)42 115Stade Geoffroy-Guichard, Saint-ÉtiennePiłka nożna(6 meczów fazy grupowej)41 965Allianz Riviera, NiceaPiłka nożna(6 meczów fazy grupowej)35 624Stade de la Beaujoire, NantesPiłka nożna(6 meczów fazy grupowej, ćwierćfinały, mecz o brązowy medal mężczyzn)37 473Wybrzeże MarsyliiŻeglarstwo12 262(2 262 + 10 000)Teahupoʻo, TahitiSurfing1 000Centre national de tir sportif, ChâteaurouxStrzelectwo3 000

Obiekty niekonkurencyjne ObiektWydarzeniaPojemnośćBrzeg Sekwany (od Pont d’Austerlitz do Pont d’Iéna)Ceremonia otwarcia300 000L’Île-Saint-DenisWioska olimpijska–Parc de l'Aire des Vents, DugnyWioska mediów–Le Bourget Exhibition Centre i Media Village–Palais des congrès de Paris–

Uczestnicy