Heksamitoza – pasożytnicza choroba wywołana przez wiciowce z rodzaju Hexamita, występująca u ryb.
Etiologia Przypuszcza się, że za chorobę odpowiadają trzy gatunki pasożyta - Hexamita salmonis, Hexamita truttae oraz Hexamita intestinalis. Gatunek Hexamita symphysodoni wywołuje bardzo niebezpieczną "dziurawicę".
Pasożyty występują głównie w odpadach organicznych, żywiąc się nimi. Mogą zostać skonsumowane przez rybę przez co dochodzi do zarażenia, ale od stanu układu odpornościowego zależy czy wiciowce rozpoczną szybko reprodukcję i zaatakują organizm.
Wiciowce te początkowo przechodzą z układu pokarmowego do górnego jelita, gdzie przyczepiają się wiciami do jego ścianek. W dalszym stadium następuje ekspansja do innych narządów. Charakterystyczne jest gromadzenie się wiciowców w głowie ryby, gdzie dochodzi do poważnych uszkodzeń tkanek powodujących ubytki skórne i możliwość zakażenia wtórnego m.in. bakteryjnego i grzybiczego.
Warunki sprzyjające rozwojowi heksamitozy Osłabiony system odpornościowy ryb, Nieprawidłowe warunki w akwarium względem hodowanych gatunków ryb, Urazy mechaniczne, Stres wywołany transportem, nadmiarem związków azotu, brakiem tlenu, Nieprawidłowe karmienie, Zaleganie szczątków organicznych w akwarium.
Objawy Apatia, Rozdęte okolice brzuszne, Głowa opadająca w dół, Ubytki skórne w okolicy głowy, Utrata kolorów, zbladnięcie, zmętnienie, Pochyłe pływanie, efekt utraty równowagi, Podłużne, kleiste (pokryte śluzem), galaretowate odchody ciągnące się z okolic odbytu, widoczne również na dnie.
Leczenie Najskuteczniejszym środkiem chemioterapeutycznym jest metronidazol o szerokim spektrum leczniczym w weterynarii ryb tropikalnych, najczęściej używany jest do leczenia chorób pasożytniczych wywołanych przez wiciowce.
Środek ten dostępny jest tylko na receptę, więc w sytuacji niemożności zdobycia go, można zastosować inne metody leczenia. Terapia z wykorzystaniem preparatu Zoolek Protosol według zaleceń producenta, o szerokim spektrum działania wobec wiciowców, Terapia trypaflawiną (akryflawina) w stężeniu zalecanym przez producenta leku, Leczenie za pomocą wycofanego ze sprzedaży (w 2017 r. dostępny nadal w sklepach internetowych) Tetra Medica Hexa-ex według zaleceń producenta. Preparat wyróżnia się ukierunkowanym działaniem na wiciowce z rodziny Hexamita i Spironucleus, Leczeniem pomocniczym jest proces dezynfekcji ran, ubytków skórnych (bezpośrednio na ranę) np. za pomocą preparatu Octenisept, Rivanolu lub nadganmanianu potasu w stężeniu 0,05%.
W trakcie leczenia należy zwiększyć napowietrzania wody.
Zakażenia wtórne Ze względu na uszkodzenia tkanek, powstanie ubytków skórnych i osłabienie układu odpornościowego, istnieje ryzyko wystąpienia infekcji wtórnej wywołanej głównie przez bakterie i grzyby.
W przypadku stwierdzenia zakażenia wtórnego należy podjąć odpowiednie leczenie.
Profilaktyka Przeprowadzenie kwarantanny nowych ryb przez okres 4-6 tygodni, Badanie próbek kału pod mikroskopem na obecność pasożytów, Staranna preparacja i dezynfekcja roślin oraz dekoracji wkładanych do akwarium, Wywiad ze sprzedawcą na temat stanu kupowanych ryb, Zakup zwierząt z jednego, sprawdzonego źródła, Prawidłowe karmienie ryb, wyłącznie sprawdzonym pokarmem, Regularne usuwanie resztek organicznych z akwarium, Konserwacja sprzętu akwarystycznego (głównie filtra).
Przypisy
Kategoria:Choroby ryb