thumb|240px|Późnorenesansowy pomnik mylnie uchodzący za nagrobek Samuela Zborowskiego, prawdopodobnie przedstawia jego brata - Andrzeja Kościół św. Mikołaja – kościół, który znajdował się w Solcu (od 1974 roku Solec-Zdrój). Rozebrany w latach 30. XX wieku a na jego miejscu wybudowano nową świątynię. Historia mały|lewo|Dzwinnica przed 1937 Najstarsza zachowana informacja dotycząca parafii w Solcu pochodzi z pierwszej połowy XIV wieku; dokument z 1326 roku wymienia plebana – Piotra; pod datą 1367 wzmiankowany jest pleban Wacław oraz dziedzic wsi – PiotrKodeks dyplomatyczny Małopolski, tom 3, 1333-1386, wyd. Franciszek Piekosiński, Kraków 1887, s. 212.. W połowie XV wieku, kiedy właścicielem Solca był Jan Feliks Tarnowski herbu Leliwa, parafia posiadała już murowany kościółWiśniewski J., Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Stopnickim, Mariówka Opoczyńska 1929, s. 229.. W 1508 roku Solec przeszedł w ręce Zborowskich; w 1558 roku Marcin Zborowski zamienił kościół na zbór kalwiński, który istniał do lat 70. XVI wieku, kiedy to syn Marcina Zborowskiego – Andrzej, po przejściu na katolicyzm, zwrócił kościół katolikomOpis wizytacji diecezji krakowskiej odbytej w latach 1596–1598 z polecenia kardynała Jerzego Radziwiłła, [w:] Bukowski J., Dzieje reformacji w Polsce : Od wejścia jej do Polski aż do jej upadku, tom 1, Kraków 1883, s. 648.Łukaszewicz J., Dzieje kościołów wyznania helweckiego w dawnej Małej Polsce, Poznań 1853, s. 411.Merczyng H., Zbory i senatorowie protestanccy w dawnej Polsce, [w:] Krasiński W., Zarys dziejów powstania i upadku reformacji w Polsce, tom 2 cz. 2, Warszawa 1905, s. 199.Wiśniewski J., op. cit..
W 1832 roku świątynia, wskutek bardzo złego stanu, została gruntownie wyremontowana oraz przebudowana (ze starej budowli pozostawiono jedynie wschodnią ścianę z wielkim ołtarzem), dzięki fundacji Marianny Wielogłowskiej, ówczesnej dziedziczki Solca i Zborowa. W latach 30. XX wieku kościół rozebrano, a na jego miejscu w latach 1937–1939 wzniesiono nową świątynię.
Pomnik nagrobny Zborowskiego Jedyną zachowaną pamiątką architektoniczną ze starego kościoła jest późnorenesansowa płyta nagrobna z drugiej połowy XVI wieku, wykonana prawdopodobnie w warsztacie pińczowskim Santi Gucciiego, o której pisze ks. Jan Wiśniewski: „(...) pod oknem i wejściem na ambonę znajduje się w murze starożytny pomnik (podobny jest w Szydłowcu). Oto rycerz w zbroi spoczywa w postawie leżącej, wsparty na prawej ręce na wezgłowiu. Twarz brodata, czoło wysokie, brak nosa. Na szyi ma łańcuch, w prawej ręce buławę, w nogach szyszak. Napisu nie ma. Opowiadano mi, że to Samuel Zborowski (...)”Wiśniewski J., op. cit., s. 230..
Wbrew przyjętej tradycji nie jest to pomnik z wyobrażeniem Samuela Zborowskiego, lecz któregoś z ówczesnych dziedziców Solca, prawdopodobnie Andrzeja Zborowskiego.
Przypisy
Bibliografia Kodeks dyplomatyczny Małopolski, tom 3, 1333-1386, wyd. Franciszek Piekosiński, Kraków 1887 Bukowski J., Dzieje reformacji w Polsce : Od wejścia jej do Polski aż do jej upadku, tom 1, Kraków 1883 Łukaszewicz J., Dzieje kościołów wyznania helweckiego w dawnej Małej Polsce, Poznań 1853 Merczyng H., Zbory i senatorowie protestanccy w dawnej Polsce, [w:] Krasiński W., Zarys dziejów powstania i upadku reformacji w Polsce, tom 2 cz. 2, Warszawa 1905 Wiśniewski J., Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Stopnickim, Mariówka Opoczyńska 1929
Kościół Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie świętokrzyskim Kategoria:Zniszczone kościoły w województwie świętokrzyskim