Hylekobolus – rodzaj dwuparców z rzędu Spirobolida i rodziny Spirobolellidae.
Osiągają od 30 do 75 mm długości, a ich ciała buduje 41–52 pierścieni. Tylna ⅓ pierścienia może być jasnobrązowa do białej, natomiast przednia ich część czarna, ciemnoszara bądź ruda. Głowa ma po 32–48 oczu prostych na każdym polu ocznym, ustawionych w 7 pionowych rzędów. Część puszki głowowej wystaje ponad drugi staw nasadowy żuwaczki, który wraz z collum tworzy płytką jamkę do chowania krótkich czułków. Czułki mają po 4 stożki zmysłowe na członach końcowych oraz po 4 rzędy sensilla basionica na członach piątych i po 2 rzędy na członach szóstych. Nadustek ma dwie pary oszczecinionych dołków, a warga górna trzy nieregularne ząbki i rząd 10–12 szczecin brzeżnych. Każda żuwaczka ma zaokrąglony ząb zewnętrzny, trój- lub czwórwierzchołkowy ząb środkowy, 4–5 grzebykowatych lamelli i około 9 bruzd na płacie molarnym. Gnatochilarium ma po 3 szczecinki szczytowe na pieńkach i po 2 szczecinki na lamellae linguales. Ozopory zaczynają się od 6 segmentu ciała i stykają się z bruzdami między mezozonitem a metazonitem. Telson ma walwy analne bez warg i punktowania. Samiec ma odnóża par od 3 do 7 o biodrach pozbawionych wyrostków, a stopach wyposażonych w poduszeczki. Biodra szóstej pary nóg są u niego zawsze dwukrotnie węższe niż siódmej pary. Sternit między przednimi gonopodami samca jest przezroczysty, a same gonopody wydłużone, o krótkiej apodemie sternalnej, szerokim koksycie i dużym telopodicie z zaokrąglonym wyrostkiem pośrodku. Między tylnymi gonopodami samca brak sternitu, a same gonopody kształtem przypominają długą szyję zakończoną małą głową. Ich powiększone koksyty mają trójkątne skleryty u nasady krawędzi pośrodkowych, pojedyncze bruzdy nasienne i są zlane z ustawionymi naprzeciwlegle telopoditami. Samice mają gładkie, pozbawione stożków zmysłowych walwy z 2–3 rzędami szczecinek.
Wije endemiczne dla Madagaskaru. Zasiedlają ściółkę lasów deszczowych oraz drążą w butwiejącym drewnie. Wszystkie gatunki umieszczone zostały przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych, w tym 2 jako krytycznie zagrożone i 1 jako zagrożone wyginięciem.
Rodzaj ten opisany został w 2009 roku przez Thomasa Wesenera, który wyznaczył C. brachiosauroides jego gatunkiem typowym. Należą tu gatunki:
Hylekobolus albicollaris Wesener, 2009 Hylekobolus analavelona Wesener, 2009 Hylekobolus andasibensis Wesener, 2009 Hylekobolus anjanaharibe Wesener, 2009 Hylekobolus brachiosauroides Wesener, 2009 Hylekobolus goodmani Wesener, 2009 Hylekobolus griseus Wesener, 2009 Hylekobolus latifrons Wesener, 2009 Hylekobolus marojejy Wesener, 2009 Hylekobolus montanus Wesener, 2009 Hylekobolus rufus Wesener, 2009
Przypisy
Kategoria:Spirobolellidae Kategoria:Dwuparce Madagaskaru Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 2009 roku