thumb mały Zasłonak pachnący (Cortinarius torvus (Fr.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1818 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus torvus. Ten sam autor w 1838 r. przeniósł go do rodzaju Cortinarius. Synonimy:
Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1981 r., Stanisław Chełchowski w 1898 r. opisywał ten gatunek jako zasłonak ponury.
Morfologia Kapelusz Średnica 4–10 cm, początkowo półkuliście łukowaty, potem płaskowypukły, w końcu rozpostarty. Powierzchnia matowa, pokryta powrastanymi promieniście włókienkami, u młodych owocników brudnojasnofioletowa, potem brązowa, w końcu kasztanowobrązowa, czasami z fioletowym odcieniem. Nie jest higrofaniczny. Blaszki Szeroko przyrośnięte, bardzo rzadkie, brzuchate, początkowo o barwie od fioletowej do różowofioletowej, potem brązowofioletowe, na koniec cynamonowobrązowe. Trzon Wysokość 5–10 cm, grubość 1–2 cm, maczugowaty, zwykle w połowie zwężony, pełny, początkowo brudnoochrowy, potem brązowawy. Charakterystyczną cechą jest białawy, odstający do góry pierścień. Powyżej pierścienia trzon jest fioletowawy, pokryty białawą, zanikającą zasnówką. Miąższ grzyba Początkowo białawy, potem różowofioletowy, w końcu brązowofioletowy lub brudnobrązowy. Posiada charakterystyczny zapach kamfory i nieprzyjemny smak. Cechy mikroskopowe Zarodniki 8–11,5 × 4,5–6 μm, elipsoidalne ze zwężonym końcem, słabo do umiarkowanie brodawkowane. Brak cheilocystyd i pleurocystyd, ale na blaszkach występują maczugowate komórki oddzielające podstawki. Skórka zbudowana z komórek hialinowych lub brązowawych, miejscami inkrustowanych. Wysyp zarodników rdzawobrunatny. Gatunki podobne Zasłonak brązowordzawy (Cortinarius evernius). Ma higrofaniczny kapelusz, zwężony przy podstawie trzon i nie posiada odstającego pierścienia.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Korei. W Europie jest szeroko rozprzestrzeniony; występuje od Hiszpanii poprzez Anglię po północne wybrzeża Półwyspu Skandynawskiego. Również w Ameryce Północnej jest dość szeroko rozprzestrzeniony. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski podano dość liczne stanowiska.
Grzyb mykoryzowy. Jest niejadalny. Rośnie na ziemi w lasach liściastych, zwłaszcza pod bukami i dębami, ale czasami także w lasach iglastych. Owocniki tworzy od sierpnia do listopada.
Przypisy
Kategoria:Zasłonakowate Kategoria:Mykobiota Polski