Zasłonak przydrożny (Cortinarius urbicus (Fr.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1821 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus urbicus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu ten sam autor w 1838 r., przenosząc go do rodzaju Cortinarius. Synonimy:
Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1975 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 3–7 cm, za młodu stożkowaty, później łukowaty, w końcu płaski z tępym garbem. Powierzchnia gładka, jedwabiście błyszcząca, biaława z promienistymi włóknami. Brzeg podwinięty, często z resztkami białej zasnówki. Jest słabo higrofaniczny. W stanie suchym ma barwę jasnoochrową, w stanie wilgotnym czerwoną do szarobrązowej. Blaszki Szerokie, wąsko przyrośnięte, początkowo białawoochrowe, szare, w końcu czerwonobrązowe. Po uciśnięciu ciemnieją. Ostrza jaśniejsze. Trzon Wysokość 3–7 cm, grubość 5–12 mm, walcowaty lub maczugowaty, kruchy, pełny. Powierzchnia początkowo białobrązowa z resztkami białej zasnówki, potem naga i szarobrązowa ze słabo widoczną strefą pierścieniową. Miąższ Kremowy do jasnobrązowego. Zapach rzodkiewkowy, smak łagodny. Zarodniki Cytrynowate, drobno i gęsto brodawkowate, o rozmiarach 7,5–10,5 × 4,5–6 μm.
Występowanie i siedlisko Znane są jego stanowiska głównie w Europie. Ponadto podano dwa stanowiska w Kanadzie. O występowaniu tego gatunku w Polsce pisał Andrzej Nespiak w 1975 r., ale nie podał stanowisk. Po raz pierwszy stanowiska tego grzyba w Polsce podają Karasiński i inni w 2015 r. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów.
Rośnie na ziemi w lasach i poza lasami, szczególnie przy ciekach wodnych w wierzbowych zaroślach, czasami także w zaroślach leszczynowych. Owocniki tworzy od sierpnia do listopada.
Grzyb niejadalny.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Zasłonakowate