mały|Próbka kwarcytu daktylowego budującego Skałkę Goethego Skałka Goethego – wyrobisko na północno-wschodnim stoku wzgórza Wiktorii koło miejscowości Krzywina w gminie Przeworno. Odsłania ono unikatowe skały określane jako kwarcyty daktylowe. Są to jasnokremowe, drobnoziarniste skały krzemionkowe, w których występują wydłużone agregaty mineralne przypominające kształtem daktyle. W odsłonięciu występuje też bezbarwna odmiana kwarcu nazywana kryształem górskim.
Nazwa Nazwa stanowiska pochodzi od Johanna Wolfganga Goethego, niemieckiego poety i badacza, który jako pierwszy opisał tę nietypową skałę w swoim traktacie z 1823 r., gdzie porównuje go do utworów odkrytych w Brazylii przez Ludwiga von EschwegeGoethe J. W., 1823. Die Mandelquartz fuhrende Gebirgsart von krummendorf. Bull Naturw. Sekt. Schles. Ges. 7, 11.. Goethe odwiedził Krzywinę 26 sierpnia 1790 w trakcie podróży po Kotlinie Kłodzkiej w celu poznania lokalnych technik górskich i minerałów. Właśnie tutaj zwrócił uwagę na kwarcyty daktyloweTablica informacyjna przy geostanowisku nr 4 na szlaku Geoparku Przedgórza Sudeckiego (tutaj link)..
Lokalizacja Skałka Goethego znajduje się w miejscowości Krzywina. Obiekt zlokalizowany jest przy niebieskim szlaku, ok. 1300 m na północny zachód od ruin kościoła. W terenie należy szukać nieczynnego kamieniołomu o długości 80 m, szerokości 20 m i wysokości ścian ok. 3 m. Obok obiektu znajduje się mała infrastruktura turystyczna oraz tablica informacyjna.
Geneza Geneza kwarcytów daktylowych, z których zbudowana jest Skałka Goethego, nie jest do końca wyjaśniona. Uznaje się, że skały te są produktem deformacji oligomiktycznych zlepieńców kwarcowychScheumann, K.H., 1932. Über die Konglomerat-Natur des Dattelquarzits von Krummendorf in Schlesien. Z. Für Krist. Mineral. Petrogr. 42, 264–284.Scheumann, K.H., 1936. Konglomerattektonite und ihre Begleitgesteine in der epizonalen Schieferscholle südlich von Strehlen in Schlesien. Z. Für Krist. Mineral. Petrogr. 48, 325–372.Wójcik L., 1974. Budowa geologiczna masywu strzelińskiego w okolicach Strzelina. Biuletyn Instytutu Geologicznego 279, 5–57.Dziemiańczuk K., 1979. Rola czynników sedymentacyjnych i tektonicznych w uformowaniu kwarcytów daktylowych z Krzywiny (metamorficzna okrywa granitu strzelińskiego). Kwartalnik Geologiczny 23, 97. lub powstałym w wyniku deformacji kwarcytów tektonitem zlepieńcopodobnymDrescher, F.K., 1932. Über Quarzgefügeregelung im Dattelquarzit von Krummendorf (Schlesien): Beispieleines monomikten, inhomogengeregelten, heteroachsen Quarz-B-Tektonits mit partieller Rekristallisation. Z. Für Krist. Mineral. Petrogr. 42, 217–263.Chmura, K., 1967. Rozwój litologiczny jegłowskiej serii kwarcytowej. Ann. Soc. Geol. Pol. 37, 301–340..
Przypisy
Kategoria:Krzywina Kategoria:Johann Wolfgang von Goethe