thumb|Kadra oficerska 14 pułku piechoty w II połowie 1928 roku. Od prawej siedzą: kpt. Stanisław Pietrzyk, kpt. Emil Zawisza, mjr Julian Czubryt, ppłk lek. Ewaryst Wąsowski, ppłk Ignacy Misiąg, mjr Mikołaj Świderski, kpt. Stanisław Trojan, kpt. Ludwik Wlazełko i kpt. Józef Tkaczyk. W III rzędzie jako czwarty od prawej stoi por. Roman Zawarczyński. thumb|Pluton łączności 14 pp w dniu 5 sierpnia 1932. W środku siedzi dowódca plutonu - por. Roman Zawarczyński. thumb|Wrzesień 1932 - pluton łączności 14 pp, który zwyciężył w zawodach technicznych łączności w 4 Dywizji Piechoty. W środku siedzi dowódca plutonu - por. Roman Zawarczyński Roman Marian Zawarczyński (ur. 2 sierpnia 1896 w Pińczowie, zm. 16 stycznia 1959 w Opolu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, major Armii Krajowej, dowódca 120 pułku piechoty Armii Krajowej.
Życiorys Syn Pawła i Anny z domu Krzemińskiej. Do Wojska Polskiego wstąpił we wrześniu 1918 r., brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, a po jej zakończeniu służył jako podoficer zawodowy. Absolwent Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. Promowany na stopień podporucznika w korpusie oficerów piechoty został rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Stanisława WojciechowskiegoByło to rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 1924 roku, sygnatura: O.V.L. 24445.A.1924., ze starszeństwem z dnia 31 sierpnia 1924 roku i 68. lokatą. Jego pierwszym przydziałem, jako oficera Wojska Polskiego, była służba w 14 pułku piechoty na stanowisku dowódcy plutonu, do którego to pułku został wcielony rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych (sygnatura O. V L. 28125.E.1924).
W 14 pułku piechoty z Włocławka służył do połowy 1934 roku. Do rangi porucznika awansowany został przez prezydenta RP Ignacego MościckiegoAwans nastąpił na podstawie rozporządzenia z dnia 1 września 1926 roku, sygnatura: Dep. I L.29700., ze starszeństwem z dnia 31 sierpnia 1926 roku i 62. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W roku 1928 nadal zajmował 62. lokatę w swoim starszeństwie, a w roku 1930 – 1825. lokatę łączną wśród wszystkich poruczników piechoty (była to 61. lokata w starszeństwie). W tym samym roku ukończył 5-miesięczny XV kurs dla oficerów łączności innych broni w Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. Na dzień 16 września 1930 r. pełnił funkcję dowódcy plutonu łączności w 14 ppW marcu 1931 r. por. Zawarczyński wyjechał do Lublina jako oficer wytypowany do odbioru zakupionego przez pułk samochodu ciężarowego marki Ursus.. Dowodzony przez niego pluton łączności zdobył w 1932 roku puchar przechodni 4 Dywizji PiechotyW 1929 roku pluton łączności 14 pp pod jego dowództwem zajął II miejsce w zawodach dywizyjnych.. W toku swej służby we włocławskim pułku Roman Zawarczyński piastował również stanowisko powiatowego komendanta PW i WF na powiat włocławski (na tym stanowisku został odnotowany w połowie września 1928 r.). W roku 1932 zajmował 60. lokatę wśród poruczników piechoty w swoim starszeństwie.
W dniu 30 marca 1933 roku dowództwo 4 Dywizji Piechoty przedstawiło por. Zawarczyńskiego (dowodzącego wówczas kompanią w 14 pp) do awansu na kolejny stopień wojskowy. Do stopnia kapitana został awansowany ze starszeństwem z dnia 1 stycznia 1933 r. i 131. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Na dzień 1 lipca 1933 roku zajmował 2129. lokatę łączną wśród kapitanów piechoty (była to wciąż 131. lokata w starszeństwie). We wrześniu 1933 roku odnotowany został na stanowisku dowódcy 2 kompanii strzeleckiej 14 pp, miesiąc później piastował funkcję adiutanta włocławskiego pułku.
Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych – marszałka Józefa Piłsudskiego – opublikowanym w dniu 7 czerwca 1934 r., kpt. Zawarczyński został przeniesiony w korpusie oficerów piechoty, z 14 pułku piechoty do 25 pułku piechoty w Piotrkowie Trybunalskim. Na dzień 5 czerwca 1935 r. jako oficer 25 pp nadal zajmował 131. lokatę w swoim starszeństwie (była to jednocześnie 1853. lokata łączna wśród kapitanów korpusu piechoty). Dalszym etapem kariery wojskowej kapitana Romana Zawarczyńskiego była służba w przemyskiej 22 Dywizji Piechoty Górskiej, w której na dzień 23 marca 1939 roku pełnił funkcję II oficera sztabu. Przynależał wówczas do korpusu oficerów administracyjnych i zajmował 14. lokatę wśród kapitanów w swoim starszeństwie.
Podczas agresji niemieckiej na Polskę we wrześniu 1939 roku piastował stanowisko zastępcy kwatermistrza 22 Dywizji Piechoty Górskiej.
Działalność konspiracyjna Uniknął niemieckiej niewoli i przedostał się do Kazimierzy Wielkiej. Pod koniec 1939 roku nawiązał w Miechowie kontakt z kpt. Łukaszem Grzywaczem-Świtalskim (ps. „Ryszard”, „Mikołaj”), na którego rozkaz rozpoczął organizowanie struktur Związku Walki Zbrojnej w powiecie pińczowskim. W lutym 1940 roku został mianowany komendantem Obwodu ZWZ Pińczów (w Inspektoracie Rejonowym ZWZ Miechów) i przystąpił do tworzenia sztabu Obwodu oraz struktury terenowej ZWZ. Obwodem tym kierował (w późniejszym okresie już w ramach Armii Krajowej) do sierpnia 1944 roku, kiedy to został powołany na stanowisko dowódcy 120 pułku piechoty AK Ziemi Pińczowskiej (kryptonim „Kawiarnia”), wchodzącego w skład 106 Dywizji Piechoty AK. Podczas dowodzenia tym pułkiem brał udział w wielu bitwach i potyczkach (między innymi w bitwie o Skalbmierz i w bitwie pod Jaksicami). W dniu 10 sierpnia 1944 r. po odprawie w lasach stradowskich, ze względu na dużą przewagę wojsk niemieckich w terenie, wydał rozkaz demobilizacji 120 pp AK i powrotu żołnierzy do swych konspiracyjnych miejsc postoju oraz wypłacił należny im żołd. Chcąc uniknąć aresztowania przez NKWD i UB przedostał się na Ziemie Zachodnie i zamieszkał w Opolu. Po rozwiązaniu Armii Krajowej (19 stycznia 1945 roku) nawiązał kontakty z członkami Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Podczas swej działalności konspiracyjnej używał pseudonimów „Snop” i „Sewer”.
Roman Zawarczyński żonaty był z Heleną z domu Szepietowską (ur. 21.05.1906 r., zm. 05.06.1959 r.). Zmarł w dniu 16 stycznia 1959 r. w Opolu i spoczął razem z żoną na cmentarzu komunalnym „Centralnym” w Półwsi (dzielnica Opola) – sektor 12s, rząd 3, grób 4.
Awanse 35px podporucznik – 31.08.1924 r. 35px porucznik – 31.08.1926 r. 35px kapitan – 01.01.1933 r. 35px major – 11.11.1944 r.
Odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Walecznych Medal Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921Na podstawie zdjęcia Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dowódcy jednostek odtworzonych Armii Krajowej Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Oficerowie 106 Dywizji Piechoty Armii Krajowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Działacze polskiego podziemia 1939–1945 Kategoria:Ludzie związani z Włocławkiem Kategoria:Oficerowie 14 Pułku Piechoty Ziemi Kujawskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Pińczowie Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1959