thumb|240px|Objawy na kapuście włoskiej
Mączniak rzekomy krzyżowych, mączniak rzekomy kapustowatych lub mączniak rzekomy roślin kapustnych () – choroba roślin z rodziny kapustowatych (Brassicaceae) wywołana przez Hyaloperonospora brassicae i Hyaloperonospora parasitica. Są to organizmy grzybopodobne zaliczane do lęgniowców, a wywołana przez nie choroba należy do grupy chorób zwanych mączniakami rzekomymi.
Występowanie i szkodliwość W dotychczasowych opracowaniach jako sprawca choroby wymieniany był H. parasitica, ale gatunek ten został rozbity na kilka innych i obecnie za sprawcę chorób wywołujących mączniaka rzekomego u rodzajów kapusta (Brassica), rzodkiew (Raphanus) i gorczyca (Sinapis) uważa się H. brassicae. Patogen ten występuje we wszystkich rejonach uprawy roślin kapustowatych na świecie{. Atakuj rzepak i kapustę, a także wiele dziko rosnących roślin z rodziny kapustowatych. W uprawach choroba jest szczególnie groźna dla rzepaku i siewek roślin kapustowatych. Rzadko zdarza się całkowite obumarcie siewek, jednak obumarcie części liści osłabia rośliny i skutkuje zmniejszeniem plonu. Ponadto u kapusty porażone liście są dodatkowo zasiedlane przez bakterie z rodzaju Erwinia i niektóre gatunki grzybów, co powoduje późniejsze gnicie główek. Może ono następować jeszcze na polu, lub później, w okresie ich przechowywania.
Nawet przy sprzyjających patogenowi warunkach mączniak rzekomy kapustnych nie występuje w formie epidemii, większość uprawianych odmian posiada bowiem dużą odporność na tę chorobę. Czynnikiem osłabiającym tę odporność jest zbyt słabe nawożenie potasowe.
Objawy Choroba poraża rośliny w różnych fazach rozwojowych. Dostrzegalnymi jej objawami są plamy na nadziemnych częściach roślin, głównie na liściach i liścieniach. Początkowo są one żółte, chlorotyczne, potem brunatne. W rejonie tych plam na dolnej stronie liści tworzy się początkowo biały, potem szary nalot. Silnie porażone liście i liścienie obumierają. Szczególnie podatne na infekcję są liście starsze.
Etiologia i epidemiologia Źródłem infekcji pierwotnej są oospory zimujące w glebie na porażonych, obumarłych resztkach roślin, a czasami także w okrywach nasion. Czasami mogą także zimować strzępki patogenów (np. na liściach rzepaku ozimego). W sezonie wegetacyjnym na porażonych roślinach wytwarzane są zarodniki sporangialne, które rozprzestrzeniają chorobę dokonując infekcji wtórnych. Zarodniki te zachowują żywotność przez kilka dni, a rozprzestrzeniają się i dokonują infekcji podczas deszczowej pogody. Przy temperaturze wynoszącej 15–20 °C cykl rozwojowy od infekcji do wytworzenia zarodników sporangialnych trwa zaledwie 3–4 dni.
Ochrona Zapobiega się chorobie lub ogranicza ją poprzez głębokie przyorywanie resztek pożniwnych i przestrzeganie płodozmianu. Przy produkcji rozsady należy unikać nadmiernej wilgotności powietrza poprzez przestrzeganie właściwego rozstawu rzędów i gęstości siewu, wietrzenie pomieszczeń i zwalczanie chwastów. Opryskiwanie stosuje się tylko w razie konieczności. W tym celu do opryskiwania rozsady stosuje się fungicydy ditiokarbaminianowe, tiokarbamylowe, z grupy pochodnych amidooksynu cyjanooctowego, fenyloamidowe i strobilurinowe, a na plantacjach nasiennych fungicydy chloronitrylowe.
Przypisy
Kategoria:Choroby roślin powodowane przez chromisty