mały|Panorama miasta w kierunku Driel mały|Most Johna Frosta na Renie w Arnhem, o który walczono w 1944 mały|Airborne Museum Arnhem (niem. Arnheim) – miasto we wschodniej Holandii nad Dolnym Renem (Nederrijn), stolica prowincji Geldria. Arnhem z liczbą mieszkańców jest częścią zespołu miejskiego Arnhem-Nijmegen, aglomeracji z mieszkańców.
Historia Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 899. Prawa miejskie Arnhem uzyskało w 1233 od hrabiego Geldrii Ottona II, a od 1440 roku było członkiem Hanzy. W średniowieczu kilkakrotnie było siedzibą hrabiów Geldrii. W XV w. miało około 4000 mieszkańców. W 1473 miasto zdobył książę burgundzki Karol Śmiały, a w 1502 tego samego dokonał arcyksiążę austriacki Filip I Piękny.
W trakcie panowania cesarza Karola V Arnhem stało się głównym miastem Geldrii. Od 1585 należało do Republiki Zjednoczonych Prowincji. Później dwukrotnie przechodziło pod francuskie panowanie (1672–1674 i 1795–1813). Do 1829 było twierdzą.
Miasto jest najbardziej znane z bitwy, jaka rozegrała się w nim i jego okolicach podczas II wojny światowej. W ramach operacji Market Garden (17–26 września 1944) pod Arnhem wylądowała brytyjska 1 Dywizja Powietrznodesantowa (później wsparta polską 1 Samodzielną Brygadą Spadochronową). Desant został zaskoczony przez dwie odpoczywające w okolicy dywizje pancerne Waffen-SS. W wyniku walk alianci ponieśli klęskę (brytyjska dywizja w zasadzie przestała istnieć), a miasto zostało prawie całkowicie zniszczone. Ostatecznie Arnhem zostało wyzwolone 16 kwietnia 1945.
Obecnie miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, naukowym (szkoły wyższe, m.in. leśnictwa, teatralna, Akademia Sztuk Pięknych) i kulturalnym (muzea).
Zabytki Kościół św. Walburgi z 1422 Kościół św. Euzebiusza z drugiej połowy XV wieku Ratusz z około 1540 Kościół św. Marcina z około 1874 (kościół Polskiej Misji Katolickiej)
Poza tym niedaleko Arnhem znajdują się dwa parki narodowe i jeden z największych ogrodów zoologicznych w Holandii: Veluwezoom, który założono w 1930 (jest on najstarszym parkiem narodowym Holandii), Hoge Veluwe, w którym (a dokładniej w Otterlo) znajdują się muzeum malarstwa Kröller-Möller i galeria sztuki nowoczesnej w plenerze, Burgers' Zoo.
Gospodarka Wielki ośrodek przemysłu chemicznego (zakłady koncernu Akzo), są tam też zakłady przemysłu stoczniowego, hutniczego, metalowego, elektrycznego, skórzanego i włókienniczego.
Transport Wielki węzeł kolejowy ze stacją kolejową Arnhem Centraal (ICE) i drogowy (A12, A50). Miasto posiada sieć trolejbusową i port rzeczny.
W mieście znajdują się trzy mosty: most Nelsona Mandeli – Nelson Mandelabrug; most Andrieja Sacharowa – Andriej Sacharovbrug; most Johna Frosta – John Frostbrug.
Sport SBV Vitesse – klub piłkarski
Sławni mieszkańcy Wilhelm Gerard Burgers – fizyk, chemik i krystalograf holenderski Audrey Hepburn - amerykańska aktorka Hendrik Lorentz – fizyk holenderski Eduard van Beinum – dyrygent holenderski
Miasta partnerskie Airdrie, Wielka Brytania Croydon, Wielka Brytania Gera, Niemcy Hradec Králové, Czechy Kimberley, Południowa Afryka Villa El Salvador, Peru Wuhan, Chińska Republika Ludowa
Zobacz też GelreDome – stadion sportowy Qlimax – impreza muzyczna
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona miasta Arnhem World Gazetteer
Kategoria:Miasta w prowincji Geldria