thumb|Beret Beret (z ) – miękkie, płaskie, okrągłe nakrycie głowy bez daszka czy otoku, wykonywane z filcu, moheru, aksamitu lub dzianiny; bywa wykończony małym ogonkiem na górze, tzw. antenką.
Na początku beret był głównie męskim nakryciem głowy. W XV wieku upowszechnił się jako nakrycie głowy warstw wykształconych. Z czasem zaczął być noszony przez artystów, przeniknął też do ubioru warstw niższych – żołnierzy zaciężnych, pasterzy, robotników. W XX wieku wszedł także do ubioru kobiecego jako oznaka niezależności i emancypacji.
W wojsku thumb|Beret amerykańskiej formacji wojskowej CCT Berety stanowią część umundurowania wielu jednostek wojskowych na całym świecie. Zazwyczaj żołnierze noszą je przekrzywione na prawą stronę, ale w niektórych armiach europejskich (np. francuskiej) berety noszone są przekrzywione na lewą stronę. Kolor beretu oznacza najczęściej rodzaj formacji wojskowej, do której należy noszący go żołnierz.
Historia użycia beretu w wojsku sięga przynajmniej XVI wieku, gdy ozdobny beret bywał stałym elementem ekstrawaganckiego ubioru landsknechtów. Do formalnego umundurowania współczesnych wojsk wprowadzono beret po raz pierwszy w końcu XIX wieku, kiedy we Francji stworzono oddziały strzelców alpejskich.
W Wojsku Polskim
thumb|Beret polskich Wojsk Specjalnych W okresie międzywojennym czarne berety nosili żołnierze jednostek pancernych i zmotoryzowanych. Podczas II wojny światowej od roku 1943 wszystkie jednostki lądowe Polskich Sił Zbrojnych nosiły berety. Wynikało to z zastąpienia przez Brytyjczyków furażerek beretami. W okresie PRL były używane przez żołnierzy Marynarki Wojennej (czarne), oddziałów i pododdziałów czołgów (czarne), powietrznodesantowych i specjalnych (bordowe) oraz jednostki obrony wybrzeża (jasnoniebieskie). Ponadto żołnierze wszystkich rodzajów wojsk do ubrania roboczego nosili beret granatowy.
Po roku 1990 berety stały się typowym elementem umundurowania w Wojsku Polskim.
Zgodnie z przepisami (§ 13. ust 2. oraz § 32. ust. 4. pkt 2) rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 grudnia 2004 z późniejszymi zmianami w sprawie wzorów oraz noszenia umundurowania i oznak wojskowych przez żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz.U. z dnia 13 stycznia 2005) w Polsce żołnierze oraz słuchacze uczelni wojskowych noszą berety w kolorach: czarnym – w Marynarce Wojennej i JW Nr 4026, w jednostkach pancernych, pododdziałach czołgów i jednostkach 11 Dywizji Kawalerii Pancernej bordowym – w jednostkach desantowo-szturmowych, powietrznodesantowych i jednostkach wojskowych kawalerii powietrznej niebieskim – w jednostkach obrony wybrzeża i Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych szkarłatnym – w jednostkach Żandarmerii Wojskowej brązowym – były noszone w jednostkach obrony terytorialnej w LWP oraz do 2008 roku. oliwkowym – w obecnych jednostkach obrony terytorialnej szarym – w Jednostce Wojskowej Nr 2305 (GROM) szafirowym - w Nadwiślańskich Jednostkach Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w latach 1993 - 2001 zielonym – w pozostałych jednostkach Wojsk Lądowych ciemnozielonym (zielona czerń) – w Wojskach Specjalnych (z wyjątkiem Jednostek Wojskowych Nr 2305 i Nr 4026)Dz.U. 2010 nr 31 poz. 162 Czarne berety używane są często przez weteranów II wojny światowej z Armii Krajowej. Ponadto spotyka się berety stalowe w niektórych jednostkach przynależących do Sił Powietrznych.
W innych polskich służbach mundurowych Czarny – Kadeci SAPSP (Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej) oraz strażacy używają beretów jako część munduru służbowego w którym wykonują swoje czynności. Beret jest noszony na prawą stronę; Straż Graniczna, funkcjonariusze noszący polowe umundurowanie marynarki wojennej. Stalowy – Straż Graniczna, funkcjonariusze noszący polowe umundurowanie sił powietrznych. Granatowy – SPKP (Samodzielny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji). Ciemnogranatowy – Agencja Wywiadu Jasnozielony – Straż Graniczna (obecnie zastąpione przez czapki typu kepi). Zielony – Służba Kontrwywiadu Wojskowego i Służba Wywiadu Wojskowego. Szafirowy – Biuro Ochrony Rządu; nieistniejące Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe MSWiA.
Zobacz też
moherowe berety zielone berety czerwone berety
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wojskowe nakrycia głowy