thumb|1947-1950 thumb|1951-1952 mały|275x275px|Moneta z miedzioniklu o nominale 20 h druga od prawej strony pocztówki numizmatycznej z lat 20. 20 halerzy (, ) – czechosłowacka moneta obiegowa o nominale 20 halerzy wyemitowana w 1922 roku a wycofana ostatecznie z końcem roku 1953. W tym czasie bita była w trzech różnych stopach metalu i trzech rozmiarach. Obie strony monety zostały zaprojektowane przez Otakara Španiela.

Wzór W centralnej części awersu umieszczono pochodzące z małego herbu Czechosłowacji godło państwowe – heraldycznego wspiętego lwa w koronie o podwójnym ogonie. Na jego piersi znajdował się herb Słowacji – podwójny krzyż na trójwzgórzu. Poniżej umieszczono rok bicia (zapisany zewnętrznie). Wzdłuż całego otoku znalazła się inskrypcja „REPUBLIKA ✦ ČESKOSLOVENSKÁ” (zapisana wewnętrznie). W tej samej linii w dolnej części monety zamieszczono ozdobny symbol kwiatowy rozdzielający początek i koniec legendy.

Rewers monety przedstawiał stylizowany snopek składający się z pięciu kłosów zboża przewiązanych wstążką razem z gałązką lipy. Ponadto po prawej stronie monety znalazł się sierp, po lewej zaś nominał monety. W prawej dolnej części wzdłuż otoku umieszczono oznaczenie projektanta, napis „O • ŠPANIEL”.

Nakład Monety dwudziestohalerzowe bito na mocy ustawy z dnia 1 marca 1921 r. o emisji drobnych monet. Początkowo wytwarzano je z miedzioniklu (MN20, 80% miedzi, 20% niklu), z krążków o masie 3,33 g (zgodnie z ustawą z kilograma surowca miało powstać 300 sztuk monet). Rozporządzeniem rządu z 16 lutego 1922 r. przewidziano, że do obiegu w formie monet o nominałach 20 i 50 h zostanie łącznie wprowadzonych maksymalnie 31 mln koron. Wzór monet oraz ich średnicę (20 mm) ustalono wydanym tego samego dnia zarządzeniem Urzędu Bankowego przy Ministerstwie Finansów. Monety te pozostawały w obiegu także po likwidacji państwa czechosłowackiego w 1939 roku. W Republice Słowackiej wycofano je z obiegu 15 lipca 1940 r. W Protektoracie Czech i Moraw uległy demonetyzacji z dniem 30 września 1941 r., choć dopuszczono możliwość ich wymiany w placówkach pocztowych i bankowych przez kolejne dwa miesiące.

Miedzioniklowe monety o nominale 20 h bito – z niewielkimi przerwami – w latach 1921–1938, kiedy to wybito ich co najmniej 151 mln sztuk. Ponadto już po upadku Czechosłowacji, w 1939 i 1940 roku kremnicka mennica korzystając ze starych stempli wyemitowała przeszło 5 mln monet na potrzeby Protektoratu Czech i Moraw.

Po zakończeniu II wojny światowej monety te ponownie dopuszczono do obrotu na mocy zarządzenia Ministra Finansów z 4 lipca 1945 r. Począwszy od 1947 roku monety o takim samym wzorze bito w Kremnicy w mosiądzu (92% miedzi i 8% cynku). Krążek miał 18 mm średnicy i ważył 2 g. Wzór i rozpoczęcie emisji usankcjonowano zarządzeniem Ministra Finansów z 19 maja 1948 r. Mosiężne monety bito przez cztery lata, do roku 1950. Przez kolejne dwa lata dwudziestohalerzówki nadal bito według trzydziestoletniego wzoru Španiela, jednak tym razem z aluminiowych krążków o średnicy 16 mm i masie 0,5 g. Wszystkie trzy typy monet ze snopkiem na rewersie zostały oficjalnie wycofane z obrotu wraz z wejściem w życie ustawy o reformie walutowej z 30 maja 1953 r.

Łącznie wyemitowano co najmniej 344 mln tych monet, w tym co najmniej 156 mln miedzioniklowych, 61 mln mosiężnych i 127 mln aluminiowych.

roknakładstop192140 000 000miedzionikiel19229 100 000192420 931 00019254 244 000192614 825 000192711 757 000192814 018 00019294 225 0001930b.d.19315 000 0001933b.d.19378 208 000193818 787 00019394 023 00019401 000 0001947b.d.mosiądz194824 340 000194925 660 000195011 132 000195146 800 000aluminium195280 340 000

Zobacz też czechosłowackie monety obiegowe 20 halerzy wzoru z 1972 i 1991 20 halerzy Protektoratu Czech i Moraw wzoru z 1940

Uwagi

Przypisy za:

20 1921