Złodziej dusz – pierwszy tom cyklu Heksalogii o Wiedźmie (bądź też Heksalogii o Dorze Wilk), autorstwa Anety Jadowskiej. Książka została po raz pierwszy wydana w 2012 roku nakładem wydawnictwa Fabryka Słów. Jest powieścią z gatunku urban fantasy i łączy w sobie elementy kryminału. Jej akcja powiązana jest z innymi seriami tej autorki, w tym z Cyklem o Nikicie. Wznowienie ukazało się 12 lutego 2020 nakładem wydawnictwa SQN.

Fabuła Główna bohaterka, Dora Wilk, żyje w dwóch światach. W realnym Toruniu posiada mieszkanie i pracuje jako policjantka. W jego alternatywnej odsłonie jest wiedźmą. Gdy coś porywa magiczne istoty kobieta, na prośbę Starszyzny z magicznego Torunia, zaczyna badać sprawę.

W realnym świecie ktoś zabija niemiłą starszą panią, skłóconą ze wszystkimi sąsiadami. Dora zaczyna badać sprawę, jednak wkrótce zostaje zawieszona. Dzień po tym wydarzeniu na jaw wychodzi, dlaczego to się stało: jeden ze współpracowników zaczął rozpuszczać plotkę, według której kobieta sypiała ze wszystkimi na komisariacie. Nie było to prawdą: kobieta unikała jakichkolwiek związków tego typu ze współpracownikami.

Jednocześnie w Thornie Dora zaczyna badać sprawę zagonień istot magicznych, wybierając się do Trójmiasta, w którym rozmawia z przywódcami wszystkich trzech miast, szukając wskazówek dotyczących maga, który prawdopodobnie porywa stworzenia, w jakiś sposób przejmując ich moce.

Świat przedstawiony Akcja powieści toczy się w Toruniu, który posiada dwie strony: zwykłą oraz magiczną zwaną Thornem.

Strona magiczna jest podobna do tej znanej nam, jednak jest od niej znacznie starsza. W świecie wykreowanym przez Jadowską wiele dużych miast posiada takową: zwykle w ich okolicy znajduje się źródło energii, które przed wiekami przyciągnęło istoty magiczne. Są wśród nich zarówno istoty z wierzeń judeochrześcijańskich, jak i pogańskich. Można więc znaleźć w nim diabły, anioły, ale także wiedźmy, wilkołaki, czy wampiry.

Thorn jest miastem, w którym wszystkie nadnaturalne istoty żyją w jednej wspólnocie, posiadając wspólną Starszyznę. Inaczej wygląda Trójmiasto, które przez starcia pomiędzy gatunkami, podzieliło się na trzy strefy: jedna należy do wampirów, druga do wilkołaków, a trzecia do innych nadnaturalnych (wiedźm, magów itd.). Ponadto tamta okolica jest bardzo silna w magię Pani Północy.

Życie w Thornie odbywa się głównie w różnego rodzaju pubach i barach. Jednym z nich jest Szatański Pierwiosnek, w którym często przebywała główna bohaterka powieści.

Do świata realnego przechodzi się przez Bramy.

W świecie przedstawionym voodoo wywodzi się z chrześcijaństwa, jednak przeszło przemianę i obecnie jest wykorzystywane przez przedstawicieli systemu istot nadnaturalnych.

Istoty magiczne W uniwersum Jadowskiej istnieje cały wachlarz nadnaturalnych istot, w tym:

Wampiry – długowieczne i eleganckie. Potrafią rzucać uroki na swoje ofiary, co pomaga im w żywieniu się. Ponadto czasami posiadają inne nadnaturalne zdolności (np. zdarzają się u nich zdolności telepatyczne). Wyróżniają trzy stany związków, które są szczególnie istotne w przypadku kobiet: takowa może być albo wolna, albo być w świeżym, jeszcze niezaspokojonym związku, albo być w związku zaspokojonym, w którym namiętność zaczyna wygasać. W drugim przypadku zainteresowany kobietą wampir nie próbuje się do niej zbliżyć. Wilkołaki – przestawiane jako prostackie istoty, lubiące rozrywki polegające na biciu się. Dominuje u nich siła. Alfa jest najważniejszą osobą w ich społeczności. Aby zająć jego miejsce należy wyzwać go na pojedynek. Ponadto bardzo istotna jest u nich ilość posiadanych przyjaciół, która także świadczy o sile przeciwnika. W ludzkiej postaci posiadają zwiększoną siłę. Zdarzają się wśród nich inne nadnaturalne zdolności, jednak są rzadkością. Większość z nich potrafi zmieniać wygląd tylko w trakcie pełni. Wiedźmy – stworzenia magiczne, których geny sprawiły, że potrafią władać jakimś rodzajem magii. Tak zwane białe wiedźmy, które nie chcą składać ofiar ze zwierząt, lub ludzi, muszą poświęcać na ofiarę własną krew. Anioły (w tym także te upadłe) Chochliki – małe, ale nie bezbronne istoty, o silnej magii. Magowie Czarownice – ludzkie kobiety, które samodzielnie, poprzez naukę, nabyły nadnaturalnych umiejętności. Diabły

Bohaterowie Główna bohaterka, Dora Wilk, jest policjantką, tym samym reprezentując jeden z najbardziej popularnych zawodów w prozie tego typu. Jest również wiedźmą, z mocami większymi, niż przeciętni przedstawiciele swojego gatunku. Pełni rolę buntowniczki, outsiderki, a osamotnienie jest również typowe dla bohaterów występujących w prozie urban fantasy. Często również porusza się konkretnymi, wymienionymi na kartach powieści ścieżkami, co działa na wyobraźnie czytelnika. Między innymi dlatego według Barbary Szymczak-Maciejczyk powieści o Dorze Wilk są referencyjne dla polskich realizacji gatunku.

Dorze Wilk towarzyszy diabeł Mirion, będący wnukiem Lucyfera, oraz anioł Joshua, a także inni, trzecioplanowi bohaterowie, tacy jak policjant Witkacy, nekromantka Katia, czy archanioł Gabriel.

Miasto jako bohater W powieści Toruń jest jednym z bohaterów, któremu poświęcone jest tyle samo czasu, jak postacią drugo- czy trzecioplanowych. Celem autorki było stworzenie rzeczywistości realnej i fantastycznej, a następnie osadzenie tej drugiej w realnej. Aby mógł powstać magiczny Thorn, według Jadowskiej konieczne było stworzenie jak najbardziej realnego i namacalnego obrazu Torunia.

Autorka osadziła akcję powieści w Toruniu, ponieważ dobrze zna miasto i potrafi się po nim swobodnie poruszać. Uważa za bardziej komfortowe pisanie o przestrzeni, której atmosfera jest jej znajoma. Zwraca uwagę, że konkretna miejscowość to nie tylko zbiór ulic, ale również lokalne legendy, wskaźnik przystępczości związany z danymi dzielnicami, rodzaj budownictwa i zagospodarowania przestrzennego, typy mieszkańców zasiedlających dane dzielnice. Znając miasto, była w stanie realistyczne je oddać i stworzyć bardziej wiarygodną przestrzeń fantastyczną, jaką jest Thorn.

Według Anety Jadowskiej Toruń jest miastem z dużym potencjałem magicznym. Wynika to w dużej mierze z obecnych w nim kontrastów. Znajdują się w nim gotyckie budynki, ale też stare kamienice z ciężkimi, pozłacanymi dekoracjami, w których można znaleźć takie miejsca, jak klub Pilon z wegetariańską kanjpą dla młodych zbundowanych.

Thorn nie posiada nazw ulic, jednak ich siatka jest bardzo podobna do tych, które występują na toruńskiej starówce. Wynika to z biegnących w ich miejscu magicznych linii. Powieścowy Toruń i jego mieszkańcy są wrażliwi na sygnały i energię płynącą z Thornu, mimo że nie wiedzą o jego istnieniu.

Inspiracje i nawiązania Dora Wilk jest postacią zbliżoną kreacją do Kate Daniels, bohaterką amerykańskiego cyklu urban fantasy pod tym samym tytułem, co imię i nazwisko protagonistki. Autorką książek jest Ilona Andrews. Według Barbary Szymczak-Maciejczyk może to oznaczać, że Dora Wilk była na niej wzorowana.

Jadowska uważa, że wybór poetyki, w której łączy świat rzeczywisty z fantastycznym, na dodatek osadzając go w kryminalnym otoczeniu był dla niej naturalny, ponieważ jak sama mówi: byłam dzieckiem wychowanym na komisariacie. Autorka tworząc powieść sięgała do różnych mitologii, podań i Biblii. Kreując przestrzeń, w której łączą się dwa światy nawiązuje do motywu karczmy na rozdrożu, która pojawia się w legendzie o panu Twardowskim, czy w powieści Szatański pierwiosnek, ktorą napisał Guy N. Smith.

Inspiracją do stworzenia postaci Witkacego byli bohaterowie wykreowani przez Raymonda Chandlera czy Dashiella Hammetta

Wydania książki Pierwsze wydanie ukazało się w 2012 nakładem wydawnictwa Fabryka Słów w ramach serii Asy polskiej fantastyki. W 2013 nakładem tego samego wydawnictwa ukazało się wznowienie z nową wersją okładkową. W 2020 powieść została wydana ponownie, nakładem wydawnictwa SQN. W 2024 ukazało się wydanie II książki w tej samej wersji okładkowej.

21 maja 2021 nakładem wydawnictwa SQN ukazał się audiobook. Książkę czyta Joanna Osyda i trwa ona 13 godzin i 14 minut.

Odbiór W badaniu Antoninay Serokiej cykl o Dorze Wilk był wymieniany przez czytelników jako jedna z ich ulubionych serii. W tym samym badaniu cykl pojawił się również na liście książek, których ankietowani nie poleciliby nikomu.

Jarosław Loretz z portalu Esensja uznaje, że powieść jest skierowana raczej do czytelników płci żeńskiej. Uważa, że została napisana zgrabnie i z dowcipem, ale w niektórych miejscach widać skrótowe podejście autorki. Krytykuje Złodzieja Dusz za to, że wątek kryminalnych schodzi na dalszy plan. Piotr Hęćka piszacy dla portalu Polter.pl uważa, że powieść łączy dobry styl, ciekawych bohaterów i intrygujący świat przedstawiony. Zwraca uwagę, że powieść przede wszystkim eksploruje relację Dory z Mironem. Agnieszka Krzyżewska z portalu Paradoks również chwali kreację bohaterów, uznając przedstawienie alternatywnych miast – Thorna i Trójprzymierza – za ogromny atut powieści.

Wojciech Kominek z portalu Gexe w przeciwieństwie do Hęćki czy Krzyżewskiej krytykuje bohaterów, uważając, że zarówno postać diabła (Mirona), jak i anioła (Joshuy) są raczej typowe, a Jadowska nie proponuje czytelnikowi niczego nowego. Uważa, że zachowanie Dory Wilk oraz jej kilkusetletnich towarzyszy jest bardziej adekwatne dla postaci w okresie wieku dojrzewania, niż dla dorosłych bohaterów. Uważa, że główna intryga ciągnie się niemiłosiernie, a pod koniec powieści brakuje zawiązania akcji dla drugiego tomu. Wojciech Bryk piszący dla portalu Nerdheim również zauważa niedojrzałe zachowanie protagonistki. Twierdzi też, że zastosowana w związku z tym konwencja z czasem zaczyna być nurząca dla czytelnika, a Złodziej Dusz ocieka niezdrową i przesadzoną seksualnością oraz niezaspokojonymi fantazjami.

27 kwietnia 2020 książka znajdowała się na 59 miejscu wśród TOP100 bestsellerów sklepu Empik w kategorii fantasy. Do 20 kwietnia 2026 na portalu Lubimy Czytać 10 917 użytkowników dodało książkę do swoich półek. Zdobyła ona 6 134 oceny ze średnią 6,9/10 oraz 892 opinie.

Przypisy

Kategoria:Polskie powieści fantasy Kategoria:Powieści urban fantasy Kategoria:Powieści, których akcja toczy się w Polsce Kategoria:Powieści fantasy z 2012 roku Kategoria:Fantasy słowiańska