mały|240px|Hymenofor mały|240px|Owocniki u podstawy pnia dębu Bladoporek płaczący (Pseudoinonotus dryadeus (Pers.) Murrill) – gatunek grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pseudoinonotus, Hymenochaetaceae, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1800 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Boletus dryadeus. Później zaliczany był do różnych innych rodzajów. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1908 r. William Alphonso Murrill, przenosząc go do rodzaju Pseudoinonotus.
Synonimy:
Nazwę polską błyskoporek płaczący zaproponował Władysław Wojewoda w 1999 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako huba drewna, żagiew dębowa i włóknouszek płaczący. W 2021, na wniosek Piotra Tyszko-Chmielowca, Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała używanie nazwy bladoporek płaczący.
Morfologia Owocnik Jednoroczna huba, wyrastająca pojedynczo, lub dachówkowato w grupach po kilka sztuk. Ma półkulisty, konsolowaty lub półeczkowaty kształt i szerokość 10–25 cm. Brzeg tępy i przeważnie równy. Do podłoża przyrasta bokiem. Górna powierzchnia aksamitna lub szorstka, nierówna, jamkowata lub gruzełkowata, początkowo o barwie kremowej, potem pomarańczowobrunatnej, ochrowej, rdzawej lub tabaczkowej. Charakterystyczną cechą jest występowanie na powierzchni licznych kropel czerwonobrązowego płynu. Po wyschnięciu pozostają po nich brunatne wklęśnięcia. Miąższ u młodych owocników wodnisty i gąbczasty, u starszych suchy, włóknisty i korkowaty. Ma barwę od płowej do rdzawoczerwonej i jest niewyraźnie strefowany.
Hymenofor na dolnej powierzchni, rurkowaty, początkowo białoszary, potem żółtobrunatny. Rurki tworzą jedną warstwę. Mają okrągłe, białe, oszronione pory o długości 5–20 mm. Na 1 mm mieści się ich 2–5. U starszych owocników często zarastają białożółtawą warstwą grzybni.
Owocnik posiada dość silny i nieprzyjemny zapach. W smaku jest łagodny, nieco kwaśny. Cechy mikroskopowe System strzępkowy monomityczny. Strzępki w warstwie zewnętrznej cienkościenne lub grubościenne, rzadko rozgałęziające się. W KOH barwią się na jasnobrązowo lub ciemnobrązowo. Mają średnicę 10–14 μm i w niektórych miejscach są inkrustowane gumowatą substancją. Strzępki w tramie o średnicy 5–9 μm, jednolicie bladobrązowe, umiarkowanie grubościenne z rzadkimi rozgałęzieniami. W hymenium występują krótkie, grubościenne, nabrzmiałe i zazwyczaj haczykowate szczecinki o brunatnej barwie, długości 25–34 μm i średnicy 9–11 μm. Podstawki jajowate, 4-sterygmowe, o wymiarach 10-30 × 9–11 μm. Zarodniki szerokoelipsoidalne do prawie kulistych, hialinowe, grubościenne, amyloidalne.
Występowanie Występuje na całej półkuli północnej, głównie w strefie klimatu umiarkowanego. Notowany jest także na Hawajach, w Afryce Południowej i Australii. W Polsce jest rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek narażony na wymarcie. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Danii, Holandii, Niemczech, Litwie, Szwecji.
Występuje w lasach i parkach na żywych drzewach. W Europie i Azji występuje na dębach, ale w Meksyku i Kalifornii głównie na jodłach. W Kalifornii notowano jego występowanie także na cedrach i sosnach. W Polsce występuje na dębach, zwłaszcza na dębie szypułkowym i d. bezszypułkowym. Owocniki rozwijają się od czerwca do listopada.
Znaczenie Pasożyt wnikający do drzewa przez rany i atakujący zdrowe, w pełni żywotne drzewa. Zarodniki wnikają głównie przez skaleczone korzenie lub mechaniczne uszkodzenia podstawy pnia. Owocniki pojawiają się głównie na korzeniach i odziomkowej części pnia. Rozwijająca się w drewnie grzybnia powoduje bardzo silną białą zgniliznę drewna. Na porażonym drzewie owocniki tworzą się nieregularnie – nie w każdym roku. Zapobiega się porażeniu przez wygładzanie ran i zabezpieczanie ich fungicydami.
Gatunki podobne Częstszy jest błyskoporek dębowy (Inocutis dryophila). Odróżnia się mniejszymi, kopytkowatymi owocnikami, które w środkowej części kapelusza mają twardą, ciemniejszą, żółto żyłkowaną i ziarnistą wkładkę.
Przypisy Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, .
Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A. Żagwiowate II (Polyporaceae pileateae), szczecinkowcowate II (Mucronosporaceae pileateae), lakownicowate (Ganodermataceae), bondarcewiowate (Bondarzewiaceae), boletkowate (Boletopsidaceae), ozorkowate (Fistulinaceae), In: J. Kochman, A. Skirgiełło (eds.), Grzyby (Mycota) 3: Podstawczaki (Basidiomycotes). Bezblaszkowce (Aphyllophorales). PWN, 1967, Warszawa, pp. 398+ Pls XXXiX (in Polish).
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Szczeciniakowate