Państwowa Straż Łowiecka – umundurowana, uzbrojona i wyposażona w terenowe, oznakowane środki transportu formacja o uprawnieniach policyjnych, klasyfikowana jako straż ochrony przyrody i zaliczana do policji administracyjnych. Została utworzona w 1996, znajduje się w strukturze urzędów wojewódzkich, podlega wojewodzie i kontroluje realizację przepisów Ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie. Wraz ze strażnikami łowieckimi powoływanymi lub zatrudnianymi przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich stanowi straż łowieckąArt. 36–41 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie ().. W 2016 działała w jedenastu województwach.
Zadania Zadania Państwowej Straży Łowieckiej reguluje art. 37 Ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie. Państwowa Straż Łowiecka kontroluje realizację przepisów ustawy, w szczególności w zakresie:
ochrony zwierzyny; zwalczania kłusownictwa i wszelkiego szkodnictwa łowieckiego; zwalczania przestępstw i wykroczeń w zakresie łowiectwa; kontroli legalności skupu i obrotu zwierzyną; kontroli przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie obrotu zwierzyną żywą oraz obrotu tuszami zwierzyny i ich częściami dotyczącej prowadzenia ewidencji skupu w każdym punkcie skupu.
Strażnicy i ich uprawnienia Strażnikiem Państwowej Straży Łowieckiej może zostać osoba, która posiada obywatelstwo polskie, ukończyła 21 lat, korzysta z pełni praw publicznych, posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, posiada dobry stan zdrowia i nie była karana sądownie, a ponadto przeszła z wynikiem pozytywnym przeszkolenie, którego program opracował minister środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych. Strażnikowi przysługuje bezpłatne umundurowanie, które zobowiązany jest nosić przy wykonywaniu czynności służbowych wraz z oznakami służbowymi i odznakami służbowymi. Kwestie kwalifikacji zawodowych, wzorów legitymacji, umundurowania, oznak i odznak służbowych strażników PSŁ określa rozporządzenie ministra środowiska z 2005Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji zawodowych, wzorów legitymacji, umundurowania, oznak i odznak służbowych strażników Państwowej Straży Łowieckiej oraz szczegółowych kwalifikacji zawodowych, wzorów oznaki i legitymacji strażnika łowieckiego ()..
Na obszarze województwa działania PSŁ koordynuje komendant wojewódzki Państwowej Straży Łowieckiej, którego powołuje wojewoda. Strażnicy są pracownikami urzędów wojewódzkich.
Strażnikom przysługuje szereg uprawnień. Mają oni prawo do m.in.: legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia; nakładania mandatów karnych za wykroczenia popełnione w obwodach łowieckich i ich bezpośrednim sąsiedztwie; zatrzymywania i dokonywania kontroli środków transportu w obwodach łowieckich i ich bezpośrednim sąsiedztwie; przeszukania osób, pomieszczeń i innych miejsc; ujęcia sprawcy przestępstwa lub wykroczenia na gorącym uczynku lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa i doprowadzenia do jednostki Policji; kontrolowania podmiotów prowadzących skup, przerób, sprzedaż tusz zwierzyny lub ich części, obrót zwierzyną żywą oraz chów i hodowlę zwierząt łownych.
Strażnik ma prawo do noszenia broni palnej bojowej, broni myśliwskiej śrutowej, pałki służbowej, kajdanek, ręcznego miotacza substancji obezwładniających i przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej. W określonych przypadkach może użyć środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Zasady i warunki posiadania, używania, ewidencjonowania i przechowywania w siedzibach PSŁ broni palnej bojowej, broni myśliwskiej, śrutowej, amunicji oraz miotaczy gazu obezwładniającego reguluje rozporządzenie ministra środowiska z 2005Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2005 r. w sprawie posiadania, używania, ewidencjonowania i przechowywania w siedzibach Państwowej Straży Łowieckiej broni palnej bojowej, broni myśliwskiej śrutowej, amunicji oraz miotaczy gazu obezwładniającego ()..
Oznaki służbowe Wzory oznak noszonych na klapach marynarki do munduru wyjściowego: Patka(oznaka) Stanowisko 70 px komendant wojewódzki. 70 px zastępca komendanta wojewódzkiego. 70 px komendant posterunku. 70 px starszy strażnik. 70 px strażnik. 70 px młodszy strażnik. Źródło: Rozporządzenie ministra środowiska z 17 czerwca 2005
Działalność Według stanu z 2016 Państwową Straż Łowiecką utworzono w jedenastu województwach. Liczba etatów strażników wynosiła 58,5. Najmniej etatów (3) było w województwach podkarpackim i podlaskim, zaś najwięcej (11) – w zachodniopomorskim. Powierzchnia kontrolowanych obwodów łowieckich wynosiła 20 011 tys. ha. Wojewoda mazowiecki jako powód nieutworzenia PSŁ podał brak środków finansowych, natomiast wojewoda małopolski stwierdził, że zadania PSŁ wykonuje w województwie Państwowa Straż Rybacka. W województwie opolskim PSŁ została zlikwidowana 8 lutego 2013 ze względu na znikomą efektywność działalności, będącą pokłosiem wielkości zatrudnienia (komendant i dwóch strażników).
W latach 2013–2016 (I kwartał) Państwowa Straż Łowiecka skonfiskowała 1705 sztuk sprzętu, ujawniła 659 przestępstw i 1021 wykroczeń oraz nałożyła 317 mandatów karnych na łączną kwotę 24 930 zł.
W ramach prowadzonego w latach 2014–2015 badania kontrolnego Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że PSŁ posiadała na wyposażeniu: samochody terenowe, kajdanki, pałki wielofunkcyjne, ręczne miotacze gazu, środki łączności, lornetki, latarki, kamizelki kuloodporne (w siedmiu województwach), cyfrowe aparaty fotograficzne, noktowizory oraz zestawy kryminalistyczne (w czterech województwach). Ponadto PSŁ w Kielcach dysponowała sieciami i chwytakami do łapania zwierząt oraz skrzyniami i klatkami do ich przewozu, natomiast PSŁ w Szczecinie posiadała jeden quad i dwie łodzie z silnikami zaburtowymi.
W 2016 Najwyższa Izba Kontroli, po przeprowadzeniu kontroli w urzędach wojewódzkich w Gdańsku, Poznaniu i Szczecinie, wystawiła komendzie PSŁ w Szczecinie ocenę pozytywną, a komendom PSŁ w Gdańsku i Poznaniu ocenę pozytywną, mimo stwierdzonych nieprawidłowości, w zakresie użytkowania i przechowywania broni. Stwierdzono, że w okresie objętym kontrolą strażnicy PSŁ w Szczecinie pobierali broń sześć razy, a strażnicy PSŁ w Gdańsku – 223 razy. Jednocześnie nie odnotowano przypadków użycia bądź wykorzystania broni, ani przypadków jej utraty. W dobrowolnym badaniu ankietowym, w którym wzięło udział 23 strażników PSŁ (88% zatrudnionych w kontrolowanych jednostkach), ankietowani jako podstawowe wyposażenie wskazali: pistolet i pałkę służbową (96% badanych), kajdanki (91%) i miotacz gazu (70%). Według stanu z 2016 Państwowa Straż Łowiecka posiadała 83 sztuki broni palnej bojowej i innej oraz 51 miotaczy substancji obezwładniających.
Komendy wojewódzkie PSŁ Województwo Zatrudnienie(2014) Liczba etatówstrażników (2016) Powierzchnia obwodówłowieckich (tys. ha; 2016) dolnośląskie 4 3,5 1613 kujawsko-pomorskie 6 5 1660 lubelskie 4 4 2261 lubuskie – łódzkie 5 4 1811 małopolskie – mazowieckie opolskie podkarpackie 3 3 1742 podlaskie 3 3 1894 pomorskie 8 6 1801 śląskie 4 4 1233 świętokrzyskie 5 5 1163 warmińsko-mazurskie – wielkopolskie 12 10 2947 zachodniopomorskie 11 11 1886 Razem 65 58,5 20 011
Przypisy
Kategoria:Instytucje państwowe i organy władzy w Polsce Kategoria:Łowiectwo w Polsce Kategoria:Służby mundurowe w Polsce