Ponieważ esperanto jest językiem sztucznym to wszystkie słowa zostały stworzone od podstaw. Jednak ilość słów, które trzeba by utworzyć jest tak ogromna, że istnieją reguły mówiące jak nowe słowa tworzyć od już istniejących. Wyrazy podstawowe Jest to zbiór wyrazów, które w żaden sposób nie zostały utworzone z innych wyrazów i nie są zdefiniowane przez inne wyrazy podstawowe. Dlatego koniecznie jest przetłumaczenie tych wyrazów na inny język. Zbiór tych wyrazów prezentujemy poniżej:
Czasowniki devi - musieć, mieć obowiązek/powinność esti - być fari - robić/czynić havi - mieć povi - móc (mieć możliwość/umiejętność) vivi - żyć voli - chcieć (to jeszcze nie wszystkie czasowniki)
Rzeczowniki objekto - rzecz, obiekt, przedmiot tempo - czas spaco - przestrzeń
Zaimki mi vi itp. (wszystkie zaimki osobowe należą do słów bazowych)
Przyimki wszystkie przyimki należą do słów podstawowych przyk.(z+za=zza) obok,około itd.
Liczebniki wszystkie liczebniki główne należą do słów podstawowych
Korelatywy wszystkie korelatywy należą do słów podstawowych
Przysłówki almenaŭ - przynajmniej ankaŭ - także ankoraŭ - jeszcze apenaŭ - zaledwie baldaŭ - wkrótce hieraŭ - wczoraj hodiaŭ - dziś morgaŭ - jutro preskaŭ - prawie ambaŭ - obaj for - precz, won eĉ - nawet ja - przecież ĵus - właśnie plu - dalej, nadal tre - bardzo tro - zbyt jen - oto kvazaŭ - jakby tuj - natychmiast tamen - jednak
Przedrostki
Przyrostki
Wyrazy pochodne Za pomocą wyrazów podstawowych tworzone są wyrazy pochodne. Wprawdzie każdy wyraz pochodny jest jakby nowym tematem do tworzenia na jego podstawie nowych słów używając przedrostków i przyrostków to mimo to jego znaczenie można opisać za pomocą słów już znajdujących się w języku esperanto. Przykładowo: krei = fari ion, kio ankoraŭ ne ekzistas tworzyć = robić coś, co jeszcze nie istnieje Do definicji niektórych słów pochodnych używa się wcześniej zdefiniowanych innych słów pochodnych.