Serwisami nazywa się w sieciach IRC specjalne, dodatkowe usługi, które umożliwiają między innymi rejestrowanie i nadzorowanie kanałów bez potrzeby stawiania botów, rejestrowanie własnego nicka, zostawianie komunikatów innym zarejestrowanym użytkownikom, pozyskiwanie pomocy i wiele innych rzeczy.

Serwisy, zwłaszcza nadzorujące kanały, często są mylone z botami, gdyż z punktu widzenia użytkownika zachowują się one podobnie jak boty. Podobieństwo to jest jednak pozorne, gdyż serwisy nie łączą się jak klienty z serwerem, lecz działają bezpośrednio na nim. Niektóre IRCd (oprogramowanie serwerów) mają serwisy wbudowane bezpośrednio w ich kod, z kolei inne współpracują z niezależnymi modułami serwisowymi pracującymi jako oddzielne procesy. Do najbardziej znanych tego rodzaju pakietów należą: Anope, srvx, Atheme, hybserv, Epona i IRC Services 5.

X Undernetu Pierwszą siecią z zaimplentowanym serwisem był Undernet, gdzie w oprogramowanie ircu włączono integralnie usługę o nazwie X. X jest rodzajem "pseudobota", który jest stale obecny w sieci i który posiada uprawnienia ircopa.

W odróżnieniu od innych tego rodzaju serwisów, X służy tylko do rejestracji i ochrony kanału i nie można za jego pomocą rejestrować nicka. Zamiast tego, aby zacząć korzystać z X, trzeba się zarejestrować na specjalnej stronie CService (http://cservice.undernet.org/) i następnie używać tego username w trakcie logowania do Undernetu. W trakcie rejestracji trzeba podać wiele danych osobowych (łącznie z adresem zamieszkania i numerem telefonicznym) co służy wykluczeniu możliwości wielokrotnego rejestrowania. Aby użyć X do rejestracji kanału i jego pilnowania, trzeba najpierw samemu założyć ten kanał i przez minimum 100 dn go utrzymywać i znaleźć po tym czasie 10 innych zarejestrowanych osób, które poprą "oficjalne" ustanowienie danego kanału. Ustanowienie to jest możliwe po złożeniu specjalnego "podania" w CService, które jest rozpatrywane przez Channel Service Committee, po którego zgodzie dopiero można zacząć zarządzać kanałem za pomocą serwisu X. Jeden zarejestrowany użytkownik może zarejestrować tylko jeden kanał. Channel Service Committee jest raz do roku wybierany przez wszystkich zarejestrowanych użytkowników Undernetu.

Serwis X można obsługiwać z poziomu IRC poprzez wysyłanie odpowiednich komend przez /msg lub poza IRC poprzez stronę CService. Osoba która zarejestrowała kanał, dostaje automatycznie najwyższy poziom uprawnień tzw. 500 (Menedżer kanału) i następnie może według własnego uznania przydzielać innym użytkownikom kanału różne, niższe poziomy uprawnień: 450 (Zaufany Administrator Kanału), 400 (Administrator Listy Accessów), 200, (Operator Listy Userów), 100 (Operator Kanału), 75 (Nowy Operator Kanału), 50 (Regularny uczestnik kanału), 1 (początkujący uczestnik kanału), 0 (wszyscy pozostali).

W zależności od poziomu uprawnień uczestnicy kanału mają dostęp do określonego zestawu komend X. 1 i 50 mogą w zasadzie tylko wykonać komendy, dzięki którym uzyskują pewne informacje o kanale i jego użytkownikach: /msg X STATUS #kanał wyświetli szereg informacji o danym kanale /msg X SHOWCOMMANDS #kanał pokaże listę komend, do których jesteśmy na danym kanale uprawnieni /msg X ACCESS #kanał -min 75 pokaże listę użytkowników, którzy mają poziom minimum 75. Użytkownik mający poziom 75 uzyskuje możliwość wykopywania z kanału i zmiany topica: /msg KICK #kanał nick /msg TOPIC #kanał tekst nowego topicu Użytkownicy poziomu 100 otrzymują prawo do stosowania komend umożliwiających bezpośrednie zarządzanie kanałem. Są to m.in: /msg X OP #kanał nick1, nick2, nick3 nadanie statusu opa na na danym kanale określonym użytkownikom /msg X DEOP #kanał nick1, nick2, nick3 zabiera opa /msg X BAN #kanał klucz powód czas zakłada bana na określony czas z określonego powodu użytkownikowi spełniającemu określony klucz wyszukiwania /msg X UNBAN #kanał klucz zdejmuje bana. Użytkownicy poziomu 200 i 400 uzyskują możliwość nadawania i zmieniania innym statusu niższego od własnego przy pomocy komendy: /msg X ADDUSER #kanał nick poziom rejestracja i nadanie określonego poziomu użytkownikowi /msg X MODINFO #kanał Access nick poziom zmiana poziomu danego użytkownika. Użytkownicy poziomu 450 uzyskują możliwość przywoływania i wycofywania X-a z kanału: /msg X JOIN #kanał przywołanie X-a na dany kanał /msg X PART #kanał wycofanie X-a z kanału. Dzięku temu, że X ma status IRCopa, kanałem można sterować, gdy X nie "siedzi" na kanale - użytkownicy są wtedy opowani, deopowani, wykopywani i banowani w sposób sprawiający wrażenie jakby to robił sam serwer IRC. Trwanie Xa "na posterunku" powoduje jednak, że kanał cały czas istnieje, nawet wtedy, gdy wszyscy go akurat opuścili.

Wreszcie użytkownicy poziomu 500 mają pełen dostęp do komendy "SET", która umożliwia zmianę konfiguracji kanału na X. Np: /msg X SET #kanał StrictOp ON powoduje, że status opa na kanale mogą mieć tylko użytkownicy posiadający na X-ie 50 lub wyżej, pozostałym, gdy go przypadkiem dostaną X automatycznie go odbierze. Komenda SET posiada dziesiątki opcji, które można poznawać stopniowo w miarę potrzeb. Zawsze można też je wyświetlić przy pomocy komendy: /msg X HELP SET

Najczęściej spotykany schemat serwisowy Pionierski system serwisowy Undernetu jest przez wiele osób uważany za nadmiernie sformalizowany i trudny do praktycznego stosowania. Stanowił on jednak rodzaj wzorca dla późniejszych serwisów działających w innych sieciach. Najczęściej spotykany obecnie system serwisowy wywodzi się tego, który opracowano dla sieci DALnet. Systemy serwisowe są czasem wbudowane bezpośrednio w kod serwera (np: DALnetowy bahamut i hyperion działający we freenode) lub działają w postaci osobnego pakietu (Anope, srvx, Atheme, hybserv, Epona, IRC Services 5). Jakkolwiek systemy te różnią się w niektórych szczegółach, ich ogólny schemat jest w zasadzie bardzo zbliżony.

Na schemat ten składają się zawsze minimum 2 pseudoboty: NickServ - służący do rejestrowania nicków ChanServ - działający z grubsza tak jak Undernetowy X, tylko bez konieczności przechodzenia przez biurokratyczny proces rejestrowania nowego kanału; na ogół przy pomocy ChanServu można po prostu zarejestrować każdy kanał, którego nikt wcześniej jeszcze nie zarejestrował.

Oprócz tego, w niektórych wersjach tego rodzaju serwisów dostępne są też: MemoServ - służący do zostawiania powiadomień dla innych StatServ - gromadzi i udostępnia rozmaite statystyki na temat kanału, serwera i całej sieci SeenServ - gromadzi informacje o tym, kiedy dany nick ostatni raz był na serwerze, danym kanale i kiedy ostatni raz się odezwał HelpServ - system pomocy dla początkujących OperServ - wsparcie dla IRCopów, niedostępne dla innych użytkowników BotServ - umożliwiający rejestrowanie prywatnych botów stawianych na kanale.

Uwagi techniczne Aby się zorientować, z jaką wersją serwisu ma się do czynienia w danej sieci, najprościej jest użyć komendy /msg HelpServ HELP; oprócz tego zwykle każdy z psuedobotów ma swój własny system pomocy, który można zobaczyć przy pomocy komendy /msg bot HELP gdzie pod "bot" należy wstawić nazwę danego pseudobota. Komenda /msg bot HELP komenda wyświetla szczegółową informacje o danej komendzie. Dla ułatwienia pracy z pseudobotem najlepiej jest użyć komendy /query bot i następnie "rozmawiać" z nim w osobnym oknie. Wówczas można w podanych poniżej przykładach komend pominąć ich część "/msg bot".

Instrukcja obsługi serwisów freenode Ze względu na to, że liczba komend obsługiwanych przez wszystkie te serwisy jest zawrotna i różna dla różnych odmian pakietów serwisowych, zapoznamy się z jego działaniem na przykładzie sieci freenode (http://freenode.net/irc_servers.shtml).

NickServ Zaczynamy od zarejestrowania się w NickServie, bez czego nie będziemy mogli dalej działać. Robi się to komendą: /msg NickServ REGISTER hasło - gdzie hasło = jakieś wybrane przez nas hasło. Później można (ale nie trzeba koniecznie) umieścić w NameServie rozmaite informacje o sobie przy pomocy komendy "SET". Np: /msg NickServ SET EMAIL adres@e-mail możemy umieścić kontaktowy e-mail, który będzie widoczny, gdy ktoś wykona komendę: /msg NickServ INFO nick Gdy użyjemy komendy: /msg NickServ SET SECURE ON w połączeniu z /msg NickServ SET KILL ON użytkownik, który pod Twoją nieobecność pojawi się z Twoim nickiem w sieci, zostanie ostrzeżony przez NickServa, że nick jest zarejestrowany i gdy w przeciągu minuty nie zmieni nicka na jakiś inny zostanie odłączony od sieci. Trzeba pamiętać, że gdy sam/sama będziesz się logował/a do sieci, będziesz musiał/a zarejestrować się w NickServie i będziesz mieć na to również tylko minutę. Rejestrowanie wykonuje sie komendą: /msg NickServ IDENTIFY hasło gdzie hasło = wybrane przez ciebie wcześniej hasło. Gdy zrezygnujesz z ustawienia "KILL ON", NickServ będzie tylko ostrzegał użytkownika stosującego twój nick, że jest on zarejestrowany, ale nie będzie go usuwał z serwera. W momencie, gdy ty zalogujesz się na serwer i będziesz chciał/a odzyskać swój nick, będziesz mógł/mogła to zrobić przy pomocy komendy: /msg NickServ RECOVER nick hasło co da "złodziejowi" nicka minutę na zmianę hasła, albo zostanie on/ona odłączony/a od serwera.

Pozostałe komendy NickServa ACCESS nick adres albo klucz - modyfikuje listę adresów (lub ich kluczy), z której będziemy automatycznie rozpoznawani jako zarejestrowany użytkownik - po zdefiniowaniu "accessu", gdy będziesz działał/a spod adresu zgodnego z kluczem użytym w tej komendzie, nie będziesz musiał/a przy każdym logowaniu do sieci używać komendy IDENTIFY. LIST klucz - wyświetla listę zarejestrowanych użytkowników spełniajacych kryteria podane w kluczu. GHOST nick - usuwa naszego własnego "ducha" (zawieszoną sesję), jeśli po przypadkowym odłączeniu się od sieci zdarzyło nam się go zostawić na serwerze. Jest to przydatne, gdyż w momencie gdy "duch" ciągle jest na serwerze nie można działać spod własnego nicka, gdyż on go blokuje. LINK nick1 nick2 - jeśli masz zarejestrowane dwa różne nicki, możesz w ten sposób je z sobą "połączyć" dzięki czemu będzie je można obsługiwać przy pomocy jednego hasła i będą miały one wspólne ustawienia tworzone komendą SET. UNLINK - znosi wcześniej ustawione połączenie dwóch zarejestrowanych nicków.

ChanServ: rejestracja kanału Gdy już załatwiłeś/aś sprawy z NickServem, możesz przystąpić do rejestracji nowego kanału. Najpierw jednak warto sprawdzić, czy ktoś wcześniej już nie zarejestrował kanału o tej samej nazwie. Najprościej jest to zrobić komendą: /msg ChanServ INFO #kanał Jeśli kanał jest zarejestrowany otrzymasz informację przez kogo i kiedy, oraz być może opis tego kanału. Jeśli nie jest, ChanServ odpowie: The channel [#kanał] is not registered.

Aby zarejestrować kanał należy wykonać komendę: /msg ChanServ REGISTER #kanał hasło Aby później móc zarządzać kanałem trzeba przy każdym zalogowaniu się do sieci wykonać komendę: /msg ChanServ IDENTIFY #kanał hasło nawet jeśli wcześniej rozpoznał cię już NameServ. Jeśli kanał przestał być potrzebny można go wyrejestrować komendą: /msg ChanServ DROP #kanał hasło W większości sieci, w tym też w omawianym freenode, rejestrowanie kanału, z którego się nie będzie aktywnie korzystać jest niemile widziane. W wielu sieciach, kanał nieużywany przez określony czas (np. 120 dni w freenode) jest automatycznie wyrejestrowywany bez powiadamiania o tym fakcie jego właściciela. Po wyrejestrowaniu kanał może zarejestrować ktoś inny.

ChanServ: konfiguracja kanału Kanał konfiguruje się za pomocą komendy SET, do której ma się dostęp, gdy jest się właścicielem danego kanału. Ogólna składnia komendy SET: /msg ChanServ SET #kanał OPCJA parametr Do najbardziej przydatnych opcji należy: PASSWORD hasło - ustawia hasło potrzebne do potwierdzenia, że jest się właścicielem kanału. SECURE ON - włącza ochronę kanału - zmiany trybów i innych ustawień kanału będą mogły dokonywać tylko osoby posiadające odpowiedni poziom uprawnień.