Podstawowe japońskie wyrażenia, przydatne podczas pobytu w Japonii i dla osób uczących się japońskiego.
Uwagi: wa jako morfem (partykuła) tematu jest pisane ha (は). w zwrotach typu "jestem ...", podmiot (watashi wa) często się pomija Znaczenie Zapis (jeśli inny niż hiragana) Wymowa Dzień dobry (rano, nieformalnie) おはよう ohayō Dzień dobry (rano, formalnie) おはようございます ohayō gozaimasu Dobry wieczór こんばんは konbanwa Dobranoc おやすみなさい oyasumi nasai Do widzenia さようなら sayōnara Dziękuję ありがとう arigatō Bardzo dziękuję ありがとうございます arigatō gozaimasu Miło mi poznać Pana, Panią はじめまして hajimemashite Być です desu Tak はい hai Tak (odpowiedź na pytanie, coś jak angielskie "yes, it is") はいそうです hai, sō desu Tak (nieformalnie) うん um Nie (nieformalnie) ううん uum Nie いいえ iie Nie (odpowiedź na pytanie, coś jak angielskie "no, it's not") いいえちがいます iie, chigaimasu Proszę (o coś) おねがいします onegai shimasu/kudasai Proszę (oferując coś) どうぞ dōzo Nie ma sprawy (Odpowiedź na "dziękuję") どういたしまして dō itashimashite
Nazwy krajów, ich mieszkańców i języków Zasada ogólna jest taka, że do nazwy kraju dodaje się jin, żeby uzyskać nazwę mieszkańca danego kraju, i go żeby uzyskać nazwę języka. Są wyjątki.
Znaczenie Zapis Wymowa Polska pōrando Polak / Polka pōrando-jin Język polski pōrando-go Jestem Polakiem/Polką watashi-wa pōrando-jin desu Japonia nihon (にほん) Japończyk / Japonka nihon-jin (にほんじん) Język japoński nihon-go (にほんご) Język angielski ei-go (えいご) Anglia size=+2|イギリス igirisu (イギリス) Chiny chūgoku (ちゅうごく) Chińczyk / Chinka chūgokujin (ちゅうんごくじん) Język Chiński chūgokugo (ちゅうごくご)
Rodzina Japończycy mają dwa zestawy słów określających rodzinę - skromne i honoryfikatywne. Wynika to z systemu języka grzecznościowego (keigo). W przypadku własnej rodziny używa się słów skromnych, w przypadku cudzej - konstrukcji wyrażającej szacunek. W większości przypadków określenie członka cudzej rodziny rozpoczyna się honoryfikatywnym przedrostkiem O- oraz dodaje -san (pan/pani) po znaku. UWAGA!!: słów skromnych używa się wyłącznie, gdy opowiada się swojemu rozmówcy o członkach swojej rodziny. Np. rozmawiając z kolegą na temat swojego ojca użyjemy formy chichi. Zwracając się do własnego ojca, również wyrażamy szacunek stosując formę honoryfikatywną:
父は元気です。 (Chichi-wa genki desu) - "mój ojciec miewa się dobrze", powiemy koledze, gdy zapyta o zdrowie rodzica. お父さん、元気ですか。 (Otōsan, genki desu-ka?) - "Tato, jak się czujesz?", spytamy własnego ojca, zwracając się do niego z należnym szacunkiem
Wyrazy obce na dziadka i wujka oraz na babcie i ciotkę różnią się tylko długością drugiej sylaby. Może to być trudne dla Polaków, ponieważ w języku polskim długość sylaby jest stała.
Osoba Skromnie Z szacunkiem Ojciec Chichi (父) Otō-san (お父-さん) Matka Haha (母) Okā-san (お母-さん) Starszy brat Ani (兄) Onii-san (お兄-さん) Młodszy brat Otōto (弟) Otōto-san (弟-さん) Starsza siostra Ane (姉) Onē-san (お姉-さん) Młodsza siostra Imōto (妹) Imōto-san (妹-さん) Dziadek Sofu (祖父) Ojii-san (お爺-さん) Babcia Sobo (祖母) Obā-san (お婆-さん) Mąż Otto (夫), Shujin (主人) Goshujin-san (御主人-さん) Żona Tsuma (妻) Oku-san (奥-さん) Wuj Oji (w znaczeniu starszy brat rodzica: 伯父; w znaczeniu młodszy brat rodzica: 叔父) Oji-san (伯父さん/叔父-さん) Ciotka Oba (w znaczeniu starsza siostra rodzica: 伯母; w znaczeniu młodsza siostra rodzica: 叔母) Oba-san (伯母さん/叔母-さん) Syn Musuko (息子) Musuko-san (息子-さん) Córka Musume (娘) Musume-san (娘-さん) Kuzyn Itoko (いとこ) Itoko-san (いとこ-さん)
Liczby Kanji Hiragana Arabska 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 14 17 20 21 30 40 50 60 70 80 90 100 121 200 300 600 800 1 000 10 000 1 000 000 2 000 000
Inne Zobacz też podstawowe zwroty w jęz. japońskim oraz wyrażenia czasowe.
Yaa! (やあ), Yō! (よう) - cześć, siema
Rei (零) - zero
O-daiji-ni (お大事に) - uważaj na siebie, dbaj o siebie (zwrot stosowany, gdy się z kimś żegnamy)
Jā ne, mata ne, jā mata (じゃあね、またね、じゃあまた) - na razie, do zobaczenia
Mata ashita (また明日) - do jutra
Gomennasai, Gomen, Gomen-ne (ごめんなさい、ごめん、ごめんね) - "przepraszam" (bardzo formalne)
Sumimasen (すみません) - "przepraszam, wybacz" (mniej formalne)
Dō itashimashite (どういたしまして) - proszę bardzo/nie ma za co
O-medetō gozaimasu (おめでとうございます) - gratulacje
Daijōbu (大丈夫) - "(czuje się) w porządku"; użyte jako pytanie "W porządku?"; czasami tworzy to samo pytanie z końcówką "ka" (か), czyli "Daijōbu desu ka?" (大丈夫ですか?) - zwrot ten jest bardziej formalny
Kora (こら) - ej/patrz np.: "Kora, daijōbu?"- "Ej, w porządku?"
Sono (その) - rodzaj jąkania, oznacza "a więc"
Ēto (えーと), etto (えっと) - tak jak powyżej
Nante iu ka (od 言う iu - mówić; なんていうか) - jak to ująć
Baka (ばか) - głupek, debil
Kuzu (くず) - śmieć
Bakayarō (ばかやろう) - idiota (zwrot ten jest uważany w Japonii za wulgarny)
Itadakimasu (いただきます) - smacznego (podziękowanie bogom za posiłek)
Shōjo (少女) - dziewczyna
Shōnen (少年) - chłopak
Minna (みんな) - wszyscy
Hito (人) - człowiek
Kono hito (この人) - ten człowiek
Chibi (ちび) - mała (osoba)
Ganbare (がんばれ), ganbatte (がんばって) - powodzenia
Ano (あの) - zwrot stosowany w celu zwrócenia komuś uwagi
Demo (でも) - ale
Moshi-moshi (もしもし) - Halo (gdy do kogoś dzwonimy)
Ara (あら) - och
Dōshite? (どうして), Nande? (何で) - Dlaczego? Jak?
Dakara (だから) - Dlatego...
Hontō-ni? (本当に) Maji-de? (マジで) - Naprawdę? Serio?
Sō desu-ne? (そうですね) - Naprawdę?
Hentai (変態, へんたい lub ヘンタイ) - perwersja, nienormalność, odmienność
Kawaii (可愛い, かわいい) - uroczy, śliczny, słodki
Yarō (やろう) - obraźliwy przyrostek, dosłownie "drań"
Dare (誰) - Kto
Akai (赤い) - czerwony
Aoi (青い) - niebieski
Sora (空) - niebo, nieboskłon
Gin (銀) - srebro, srebrny
Kin (金) - złoto, złoty
Tsuki (月) - księżyc
Umeki (呻き) - jęk
Umeki (埋め木) - drewniany kij
Tsugi (次) - następny
Kage (影) - cień
Kaze (風) - wiatr
Hikari (ひかり) - światło
Yami (闇) - ciemność
Sakura (桜) - kwiat wiśni
Yagaru (やがる) - przyrostek stosowany wobec znienawidzonych przez nas osób lub do ukazania pogardy. W Japonii jest to bardzo wulgarne, więc niezalecane jest jego używanie.
Sukebe (スケベ) - zboczeniec, lubieżnik