Zakaz Pauliego W atomie nie mogą istnieć dwa elektrony mające takie same wartości wszystkich czterech liczb kwantowych.
Konfiguracja elektronowa jest to rozmieszczenie elektronów na powłokach i podpowłokach (czyli przyporządkowanie elektronom głównej i pobocznej liczby kwantowej).
Liczba powłok zgadza się z numerem okresu, a ilość elektronów walencyjnych zgadza się z grupą główną.
Przykłady: (podkreślone elektrony – to elektrony walencyjne) 7N -> K2 L5 7N -> 1s22s22p3 17Cl -> K2 L8 M7 17Cl -> 1s22s22p63s23p5 7 elektronów walencyjnych, 7 grupa główna
Podział układu okresowego na bloki energetyczne:
Hel znajduje się po prawej stronie, bo jest gazem i niemetalem. Powinien jednak znaleźć się po lewej stronie, gdyż należy do bloku s.
Przy opisywaniu elektronów należy pamiętać, że:
gdzie n to wartość głównej liczby kwantowej, a x to liczba całkowita dodatnia.
Przykłady: (podkreślone elektrony, to elektrony walencyjne)
56Ba: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s2 51Sb: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p3 47Ag: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d9 66Dy: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s25d14f9 82Pb: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s24f145d106p2 78Pt: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s24f145d8 88Ra: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s24f145d106p27s2
Elektrony walencyjne to elektrony znajdujące się na ostatniej powłoce, ale tylko dla grup głównych.
gdzie n to główna liczba kwantowa.
Oczywiście są wyjątki (patrz dalej).
Opis poziomów orbitalnych jest to rozmieszczenie elektronów na poziomach orbitalnych.
Np. 7N 1s22s22p3
1s 2s 2p
1ē2ē3ē4ē5ē6ē7ēn1122222l0000111m0000 -101ms½ -½½ -½½½½
Reguły określające sposób rozmieszczenia elektronów na poziomach orbitalnych: Zakaz Pauliego Reguła Hunda: przy zapełnianiu poziomów orbitalnych podpowłok p, d, lub f istnieje dążność do zajmowania najpierw kolejnych poziomów orbitalnych przez pojedyncze elektrony o takiej samej orientacji spinu.
Przykłady: - źle - źle - dobrze - dobrze, choć nie stosuje się tego zapisu - dobrze - dobrze - źle - źle
Przy zapisywaniu konfiguracji elektronowej czasami podaje się symbol helowca mającego jak największą masę (ale mniejszą niż opisywany pierwiastek) oraz elektrony walencyjne. Przykłady: 56Ba [Xe] 6s2, zamiast napisać: 56Ba 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s2 51Sb [Kr] 5s24d105p3, zamiast napisać: 51Sb 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p3 47Ag [Kr] 5s24d9, zamiast napisać: 47Ag 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d9 78Pt [Xe] 6s25d8, zamiast napisać: 78Pt 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s24f145d8
Najważniejsze wyjątki: 24Cr napisalibyśmy, że ma konfigurację elektronową: 24Cr 1s22s22p63s23p64s23d4, ale w rzeczywistości posiada konfigurację: 24Cr 1s22s22p63s23p64s13d5 29Cu 1s22s22p63s23p64s23d9, ale w rzeczywistości posiada konfigurację: 29Cu 1s22s22p63s23p64s13d10
Dzieje się tak ponieważ konfiguracje: 4s13d5, 4s13d10 są bardzo trwałe i w atomach, które mają konfigurację 4s23d4 lub 4s23d9 jeden z elektronów na podpowłoce s „przechodzi” na podpowłokę d.
Zobacz też Chemia nieorganiczna/Konfiguracja elektronowa
Ćwiczenia