Będziemy się zajmować fluktuacjami energii (zespół kanoniczny i wielki zespół kanoniczny) i fluktuacją ilości cząstek w układzie (wielki zespół kanoniczny).
Definicja fluktuacji bezwzględnej Fluktuacją nazywamy wartość średnią kwadratową odchylenia wielkości x od jej wartości średniej i będziemy je oznaczać: , zatem z definicji średniego odchylenia możemy napisać:
Zatem ze wzoru dostajemy równoważne do poprzedniego wyrażenie:
Na podstawie widzimy, że fluktuacja zależy od średniej kwadratu wielkości x i od średniej tegoż wyrażenia, ten wzór jest alternatywnym zgodnym wzorem z początkową definicją fluktuacji średniej dla badanego układu.
Definicja fluktuacji względnej Fluktuacją względną nazywamy wielkość zddefiniowanej za pomocą ilorazu fluktuacji bezwzględnej zdefiniowanej wedle wzoru przez wartość statystyczną średnią danego układu, i oznaczmy ją literką "k", omawiana wielkość jest równa:
Fluktuacje w zespole kanonicznym (T,V,N,t) Średnia energia układu według zespołu kanonicznego, którego wyprowadzenie napisaliśmy w punkcie jest ona równoważna do wspomnianego wzoru na tą średnią wzorowi wyrażone poprzez sumę statystyczną "Z", ale nie używają logarytmu naturalnego:
A średnia kwadratu energii układu wyrazimy przez sumę statystyczną naszego zespołu kanonicznego, i którą policzymy z definicji wartości średniej kwadratu energii jakie układ statystyczny może przyjmować:
Średni kwadrat fluktuacji bezwzględnej energii cząstek znajdującej się w układzie zamkniętym, która jak wyprowadzimy jest zależna liniowo od kwadratu temperatury bezwzględnej układu oraz liniowo od ciepła właściwego pod stałą objętością:
W rezultacie na podstawie wzoru wzór na kwadrat odchylenia kwadratowego piszemy wedle:
Rząd fluktuacji energii Jeśli energia wewnętrzna na podstawie gazu doskonałego klasycznego jest wyrażona wzorem w układzie zamkniętym, którą dla porządku dziennego powtórzymy jego zapis poniżej:
Ciepło właściwe gazu doskonałego o energii wewnętrznej U, zdefiniowanej przy pomocy wzoru , dla nieoddziaływających klasycznych cząstek jest wielkością niezależna od temperatury, jest wyrażona:
Względna fluktuacja energii wewnętrznej układu zamkniętego przy definicji ciepła właściwego dla tego gazu w tym układzie przy wykorzystaniu wzoru na bezwzględną fluktuację energii , wyraża się:
Oczywiste jest, że według , mamy końcowy wzór na względna fluktuację liczby cząstek znajdującej się w układzie:
Na podstawie wzoru na względną fluktuację względną otrzymamy, że czym większa jest liczba cząstek, to względna fluktuacja energii w danym układzie jest czym mniejsza. Dla liczby cząstek N dążących do nieskończoności względna fluktuacja wynosi zero, czyli nie ma względnych fluktuacji energii.
Fluktuacje w wielkim zespole kanonicznym (T,V,μ,t)
Fluktuacja energii wewnętrznej Średnia energia układu w wielkim zespołu kanonicznym udowodnionych w punkcie jest równa wzorowi wyrażone poprzez wielką sumę statystyczną "Q":
A średnia kwadratu energii układu wyrazimy także przez sumę statystyczną jak w przypadku dla naszego wielkiego zespołu kanonicznego jest równa:
Średnia kwadrat fluktuacja energii cząstek znajdującej się w układzie zamkniętym jak się przekonamy, jest ona proporcjonalna liniowo do kwadratu temperatury bezwzględnej i liniowo do ciepła właściwego pod stałym parametrem równym objętości układu:
W rezultacie mamy na podstawie równość, którą przepiszemy dla przejrzystości wykładu:
Rząd fluktuacji energii Jeśli energia wewnętrzna dla wielkiego zespołu kanonicznego dla gazu doskonałego klasycznego jest napisana wedle wzoru w układzie zamkniętym oraz pamiętając, że ciepło właściwe pod stałą objętością jest takie jak we wzorze . Korzystając ze wzoru na energię średnią układu (energia wewnętrzna układu cząstek układu statystycznego), to względna fluktuacja energii jest napisana przez wzór zależnych od średniej liczby cząstek znajdujących się w układzie wedle sposobu:
Na podstawie , czym większa jest średnia liczba cząstek, to względne fluktuacje energii w danym układzie są czym mniejsze. Dla średniej liczby cząstek układu dążących do nieskończoności nie ma względnych fluktuacji energii.
Fluktuacja liczby cząstek Średnia liczba cząstek w układzie według wielkiego zespołu kanonicznego, którego wyprowadzenie napisaliśmy w punkcie jest ona równoważna do wspomnianego wzoru na tą średnią wyrażonej poprzez sumę statystyczną "Z", ale nie używają logarytmu naturalnego:
A średnia kwadratu ilości cząstek w układzie wyrazimy przez sumę statystyczną naszego zespołu kanonicznego:
A średnia kwadratu liczby cząstek układu wyrazimy przez sumę statystyczna naszego zespołu kanonicznego, i którą policzymy z definicji wartości średniej kwadratu liczby cząstek i średniej liczby cząstek , jakie układ statystyczny może przyjmować:
Średni kwadrat fluktuacji bezwzględnej ilości cząstek znajdującej się w układzie zamkniętym, które jak wyprowadziliśmy jest zależna liniowo od kwadratu temperatury bezwzględnej układu oraz liniowo od pochodnej cząstkowej średniej liczby cząstek względem temperatury bezwzględnej T panujących w naszym układzie. jest napisana:
Opis ruchów Browna przez Einsteina Weźmy sobie ruchy Browna, którą będziemy obserwowali w jednym wymiarze, dla której znamy rozkład prawdopodobieństwo. Załóżmy, że w przedziale czasowym (t,t+τ) cząstka zmienia swoje położenie x do x+Δ. Niech mamy N cząstek w układzie, dla których dN cząstek przemieściło się z Δ +Δ+dΔ w przedziale czasowym (t, t+τ). Infinitezymalne prawdopodobieństwo, że takie przesunięcie nastąpiło jest wyrażone poprzez:
Prawdopodobieństwow względem małego przemieszczenia jest funkcją parzystą i spełnia warunek f(Δ)=f(-Δ) Całkowite prawdopodobieństwo określoną względem dowolnego przemieszczenia jest równe jedności i jest wyrażona:
Liczba cząstek, które w przedziale czasowym τ wyszły z przedziału dx piszemy według następującego przestawienia:
Gdy przerwa dx w powyższym wyrażeniu dąży do zera, zatem granica całki prawdopodobieństwa staje się zaniedbywalnie mała, wtedy praktycznie 100% cząstek ucieka z przedziału dx. Liczba cząstek znalezione w dx w chwili t+τ, które były tam w przedziale czasowym τ jest zapisane poprzez wzór:
Rozłóżmy sobie w szereg Taylora prawą stronę względem Δ, a jego lewą stronę względem τ i w ten sposób otrzymujemy tożsamość:
Pierwszy wyraz po prawej stronie jest równa jedności, a dla drugiego wyrazu ze względu na parzystość funkcji gęstości prawdopodobieństwa znika ona, i tylko pozostaje nam trzeci wyraz, bo dalsze wyrazy gwałtowanie maleją do zera dla , zatem w ten sposób otrzymujemy równość:
Stałą występujące we wzorze , którą oznaczymy przez D, i określimy ją względem wielkości infinitezymalnej wielkości τ, którą możemy przepisać według:
Przy definicji stałej D dla równości otrzymujemy stąd wniosek, która jest związkiem łączącym pierwszą pochodną koncentracji cząstek względem czasu z drugą pochodną koncentracji względem współrzędnej iksowej, który jest opisem ruchów Browna dany przez Einsteina:
Równanie możemy uogólnić z jednego do trzech wymiarach zastępując w powyższych x przez , a całka pojedynczą przez całkę potrójną, i w ten sposób równość po dokonaniu pewnych operacji według wcześniejszych wspomnień rozkładając go w szereg Taylora otrzymamy równość:
Pierwsza całka występująca po jego prawej stronie jest równa jedności pomnożonej przez n(x,t), druga całka jest równa zero ze względu na parzystość funkcji gęstości prawdopodobieństwa, zatem dla Δ=Δ=Δ=Δ da nam w ostatecznych rozrachunkach:
Wtedy definicja parametru D dla trzech wymiarów możemy przepisać go na podstawie przy pomocy definicji definicji gęstości prawdopodobieństwa napisanej dla trzech wymiarów:
Równanie opisujące w trzech wymiarach możemy przestawić, czyli , przy definicji parametru D , w postaci:
Związek współczynnika dyfuzji z temperaturą bezwzględną Równanie ciągłości napisane w trzech wymiarach napisanej dla koncentracji cząstek powiązane z gęstością prądu piszemy:
Pochodną czasową koncentracji cząstek piszemy przy pomocy równania , które podstawiamy do tożsamości różniczkowej i w ten sposób możemy otrzymać tożsamość na gęstość prądu:
Cząstka poruszająca się w płynie osiąga stacjonarną gęstość dryfu proporcjonalne do działającej siły zewnętrznej, który tutaj przestawiamy poprzez współczynnik proporcjonalności η zwanej współczynnikiem ruchliwości:
Gęstość dryfu musi kompensować z gęstością dryfu , który prowadzi do gradientu gęstości n, czyli te prądy muszą być w równowadze, co możemy napisać równość na tą równowagę wzorem:
Jeśli do wzoru podstawimy wzór na gęstość prądu płynu i wzór na prędkość stacjonarnego dryfu i wykorzystując do tego ostatniego wyrażenie siły poprzez gradient potencjału:
Z drugiej jednak strony gęstość cząstek o energii potencjalnej możemy wyrazić poprzez tą energię i wyrazić jego gradient, który podstawimy je do tożsamości , koncentrację w zależności od energii potencjalnej cząstek i jego gradient możemy przestawić je w jednej linijce, które są wyrażone w zależności od położenia:
Wzór podstawiamy do tożsamości i w ten sposób otrzymujemy:
Współczynnik dyfuzji D występujący w prawie , która jest równaniem dyfuzji wyprowadzonego przez Einsteina, przestawiamy w zależności od temperatury T i współczynnika ruchliwości η:
Szumy Nyquista i wyprowadzenie wzoru Nyquista Termiczny ruch w metalach powoduje tzw. szumy Nyquista, tzn. są to fluktuację od średnich napięcia i natężenia płynącego prądu w metalach, i dla opornika możemy napisać średnią kwadratu odchylenia napięcia od kwadratu wartości średniej:
Wynik wiąże fluktuację napięcia z oporem i jest przykładem twierdzenia flutuacyjno-dyssypacyjnego. Weźmy sobie opornik o długości L i oporze R. Na końcach tego przewodnika jest umieszczony opornik R. W tym przewodniku rozchodzą się fale biegnące w przewodniku R, które są pochodzenia termicznego, które są absorbowane całkowicie bez odbić na obu jego końcach. Częstotliwość modu podstawowego, a także częstotliwość o modzie n, dla rozważanego przewodnika o długości L, przestawiamy je w jednej linijce:
Wiedząc, że częstotliwość kołowa ω jest związana z częstością ν poprzez wzór ω=2πν, wtedy energię modu o numerze n możemy określić według rozkładu Bosego-Einsteina sposobem:
Tutaj będziemy stosowali warunki na częstości kołowe dla rozkładu , dla którego stosując ten warunek, otrzymujemy:
Widzimy, że energia E nie zależy od numeru modu, zatem jeśli w szerokości Δν na podstawie istnieje Δν/ν modów, wtedy całkowita energia w naszym pasmie jest iloczynem liczby modów przez kT, i jeśli jednocześnie zastosujemy wzór do wzoru na całkowitą energię, wtedy tą wielkość określamy:
W przewodniku rozchodzą się dwie fale biegnące w przeciwnych kierunkach normalna i odbita, wtedy całkowity czas z jakim jedną z tych fal biegnących przebyła odległość L, czyli przez jeden przewodnik, możemy obliczyć z definicji prędkości:
Całkowita energia absorbowana przez jeden oporniki R, pochodząca od jednej fali biegnących w jednostce czasu określamy jako stosunek przez podwojoną prędkość czasu , jest ona wyrażona jako:
We wzorze rozpatrywaliśmy tylko jedną falę biegnącą w jednym kierunku. Z definicji energii traconej przez opornik w jednostce czasu określamy przez iloczyn kwadratu natężenia prądu i oporności odbiornika, co stosując jego definicję do :
Według rysunku obok napięcie mierzone na obu opornikach R jest wyrażone poprzez U=2IR, co stąd wynika, że I=U/2R, wtedy całkowita moc wydzielana przez oporność jest przepisana poprzez:
Wzór możemy podstawić do tożsamości , i na samym końcu otrzymujemy wzór , który jest wzorem Nyquista.