Sposoby na wyznaczanie kierunków geograficznych bez kompasu

Gwiazda Polarna – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy (Małym Wozie). Dokładnie pod nią na widnokręgu jest północ geograficzna Mrowisko – bardziej spadziste do północy Mrowisko oparte na drzewie – najczęściej znajduje się po południowej stronie drzewa Drzewo – samotne drzewo jest bardziej rozwinięte od strony południowej Korona drzew – bardziej rozwinięta od południa Słoje drzewa – większe odstępy między słojami od południa Brzoza – jaśniejsza kora po stronie południowej Mech – rośnie po północnej stronie drzew i kamieni Śnieg – szybciej topnieje na zboczach południowych Słoneczniki – nigdy nie są zwrócone ku północy Stare kościoły – prezbiterium od wschodu Rów porośnięty trawą – w rowie ciągnącym się ze wschodu na zachód bardziej porośnięty bok północny Kij i cień (gnomon) – blisko godziny 12:00 cień wskazuje północ (blisko godziny 13:00 w okresie obowiązywania czasu letniego) Anteny telewizji satelitarnych – w Polsce większość skierowana jest na południe (z lekkim odchyleniem na wschód) Zegarek ze wskazówkami – zegarek trzymać płasko, skierować wskazówkę godzinową na Słońce. Dwusieczna kąta zawartego między wskazówką godzinową a godziną dwunastą pokazuje linię północ-południe