Zatrucie środkami ochrony roślin
Objawy zatrucia masowy osyp pszczół przed ulem na desece wylotowej i na dennicy w ulu; martwe pszczoły zbieraczki z pyłkiem na obnóżach; wynoszenie martwego czerwiu z ula; walki pszczół przed ulem; nieliczne latające pszczoły i malejąca ilość pszczół - pszczoły zatrute silnymi toksynami na polach umierają już podczas powrotu do ula; zmiany w wyglądzie czerwiu - środki ochrony roślin z grupy "regulatorów wzrostu" uszkadzają czerw, pozostawiając na martwym czerwiu w ostatnim stadium i młodych pszczołach charakterystyczne białe półksiężyce pojawiające się po 10-25 dniach na brzegowych fasetkach oczu złożonych. często brakuje wyraźnych objawów zatrucia, a na chorobę wskazuje jedynie zahamowany rozwój rodziny pszczelej.
Insektycydy neonikotynowe Do tej grupy należą m.in. Imidacloprid, Firponil, Thiametoxam i Clothianidin (Klotianidyna, Chlotianidyna). Substancje te są bardzo szkodliwe dla pszczół, jednak ich stosowanie jako zaprawa do nasion nie jest w ten sposób oznaczane przez producentów. Insektycydy neonikotynowe działają systemicznie we wszystkich częściach roślin, również w kwiatach (nektar i pyłek). Już najmniejsza dawka tych substancji (< 1 ppb) powoduje zaburzenia w zachowaniu pszczół, które mogą prowadzić do ich śmierci. Ich metabolity są remanentne, tzn. gromadzą się w glebie i w wodach gruntowych.