Tutaj będziemy się zajmować statystyczno-sferycznymi aspektami dla gwiazd. Właściwościami takich układów, że metryka ich nie zmienia się po zastąpieniu t przez -t, a reszta współrzędnych jest taka sama po przejściu z układu, tzn. K=(t,r,θ,φ) do K=(-t,r,θ,φ).
Metryka w statystycznych czasoprzestrzeniach sferycznie symetrycznych Układem statycznym nazywamy układem, gdy po zamianie z t na -t, układ nie zmienia się, nazwijmy układem przed transformacją K(t,r,θ,φ), a układem po transformacji K(-t,r,θ,φ). Transformacja wiążąca układy od K do K' jest przedstawiona wzorem:
gdzie q=(-t,r,φ,θ) jest to zestaw współrzędnych w nowym układzie współrzędnych q=(t,r,φ,θ) jest to zestaw współrzędnych w starym układzie współrzędnych.
Z własności układów K i K mamy:
Następnym krokiem jest wyznaczenie elementów tensora metrycznego, wiedząc że po transformacji z K na K elementy tensora metrycznego nie zmieniają się i na podstawie powyższych elementów tensora (macierzy) transformacji Λ, dostajemy transformacje na nasz rozważany tensor:
Dochodzimy do wniosku, że nasza metryka dla naszego badanego układu i wedle obliczeń metryka (kwadrat różniczki interwału czasoprzestrzennego) przedstawia się według:
Ale w powyższym wzorze wyrażenie stojące się przy kwadracie promienia nazwijmy jako kwadrat różniczki pewnej funkcji:
A zatem naszą metrykę wedle przedstawienia kwadratu różniczki pewnej funkcji i wiedząc jeszcze, że naszej metryce występują funkcje Φ(r) i Λ(r), które są zależne od promienia r, zatem ostateczna forma naszej metryki, która ma kształt metryki Schwarzschilda z niewyznaczonymi jeszcze z naszymi funkcjami:
Naszym celem jest wyznaczenie funkcji Φ(r) i Λ(r) jako funkcje zależne tylko od promienia w układzie kulistym.
Macierz tensora metrycznego układu krzywoliniowego statyczno-sferycznej Macierz prosta i odwrotna tensora metrycznego w metryce statyczno-symetrycznej gwiazdy przedstawia się:
Ogólnie elementy 0,1,2,3 będziemy oznaczać przez nazwy odpowiednich zmiennych układu sferycznego i czasu, tzn. przez t,r,θ,φ.
Odległość radialna, czas, zmierzona energia cząstki Odległość radialną wedle możemy policzyć z definicji interwału czasoprzestrzennego, gdzie za infinitezymalny czas i różniczek współrzędnych kątowych podstawiamy wartość zero, czyli , dostając wzór na odległość radialną:
Upływ czasu własnego wedle wzoru w polu grawitacyjnym wyraża się w zależności od czasu współrzędnościowego wzorem:
Związek między czterowektorami pędu, a masą spoczynkową wyraża się wzorem , a dla cząstki ogólnie masowej, a w szczególności dla fotonu, oznaczając że jego energia wedle szczególnej teorii względności jest równa E=pc, a energia zaobserwowana w układzie lokalnie płaskim jest wyrażona:
gdzie: jest to kwadrat długości pędu cząstki według jej długości przestrzennej (nie czasowej dla odróżnienia). Na podstawie definicji i definicji całkowitej energii cząstki poprzez kowariantny pęd cząstki pomnożonej przez prędkość światła, która jest wielkością stałą ze względu, że elementy tensora metrycznego nie zależą od czasu, a więc energia cząstki jest zachowana na podstawie wzoru :
Bardzo daleko od źródła energia zaobserwowanego przez obserwatora jest napisana wedle wzoru , tzn. gdy założymy, gdy w układzie lokalnie inercjalnym zmierzymy energię: , czyli energia zarejestrowana przez układ lokalnie płaski jest równa prawdziwej energii posiadanej przez ciało dla r bardzo dużego praktycznie niekończonego.
Gdy rozważać będziemy fotony, czyli posiadających masę spoczynkowej równą zero, to energia fotonów wyemitowanych w miejscu określonym promieniem r jest napisana: , a jego energia określona w układzie lokalnie inercjalnym (układ lokalnie płaski) przedstawia się według wzoru :
Jeśli przedstawimy zamiast częstotliwości ν długość fali wedle wzoru , wtedy zależność między długościami fali fotonów wyemitowanych a zarejestrowanych przedstawia się:
Przesunięcie ku czerwieni między promieniowaniem wyemitowanym przez gwiazdę, a zarejestrowanym przez obserwatora lub przez detektor wyraża się:
Elementy tensora Christoffela Wyznaczmy wszystkie elementy tensora Christofela:
gdzie powyżej znak prim('), oznacza pochodną po r.
Pozostałe tensory Christoffela są równe zero.
Elementy tensora krzywizny Policzmy tylko potrzebne czterowskaźnikowe tensory krzywizny, przy czym elementy tensora krzywizny, które w sposób trywialny są równe zero pomijamy, bo są mało ciekawe, zatem:
Dalsze obliczenia tensorów krzywizny wynikającego z wcześniejszych obliczeń:
Następnym krokiem jest policzenie tensorów Ricciego:
Następnie policzymy skalar Ricciego:
Elementy tensora Einsteina Wyznaczmy tylko diagonalne elementy tensora Einsteina, ponieważ wszystkie pozadiagonalne jego elementy znikają, że względu na to, że elementy tensora Ricciego i elementy tensora metrycznego mają diagonalne wyrazy, tzn.: niediagonalne wyrazy znikają.
Statyczne równanie Einsteina z płynem doskonałym Wyznaczmy elementy czterowektorów prędkości dla statycznego sferycznego doskonałego płynu, przy czym pamiętając że elementy przestrzenne tego tensora są zawsze równe zero, a element czasowy jest natomiast różny od zera:
Wyznaczmy wszystkie diagonalne elementy tensora gęstości energii w płynie doskonałym wedle sposobu:
Elementy niediagonalne podwójnie kowariantnego tensora gęstości energii jak można udowodnić są równe zero ze względu na to, że metryka posiada tylko diagonalne elementy tensora metrycznego i elementy czterowektora prędkości przestrzenne są zawsze równe zero.
Metryka na zewnątrz kulistej masy Na zewnątrz kulistej masy mamy T=0, gęstość masy i ciśnienie w rozważanych punktach jest zaniedbywalnie małe, a zatem rozpatrzmy dwa równania wynikającego z równania tensorowego grawitacji Einsteina o dwóch takich samych wskaźnikach dolnych czasowych (tensor Einsteina jest zdefiniowany wedle i radialnych (tensor Einsteina jest to wzór ), zatem nasze równania są w postaci:
W powyższym równaniu, w którym występują funkcję zależne od r, czyli Λ(r) i Φ(r), która tam występują pochodne pierwszego rzędu i na podstawie tego suma tych funkcji jest wielkością stałą niezależną od jakikolwiek parametru, zatem zachodzi:
Ponieważ rozpatrujemy początek układu współrzędnych w którym znajduje się nasza gwiazda, zatem ta nasza rozważana stała jest równa zero, zatem powinno mieć miejsce równość:
Obierzmy nową funkcję zależną od zmiennej r i zapisanej za pomocą parametru Λ i która ta funkcja jest zapisana wedle wzoru poniżej, i która jest zależna od promienia r od środka rozważanej gwiazdy:
Wyprowadźmy z równania parametr Λ i wyznaczmy jego pochodną względem parametru współrzędnej radialnej r:
Z obliczeń otrzymujemy pochodną parametru Λ względem jej argumentu czyli promienia sferycznego r, tzn. ona jest zależna od funkcji γ(r) i pochodnej funkcji γ(r) względem zmiennej r, a te funkcje natomiast zależą od promienia radialnego r, zatem ta nasza pochodna funkcji Λ(r) jest zapisana:
Rozpatrzmy równanie Einsteina , w której parametr κ jest zdefiniowany wedle sposobu , zatem równanie wspomniane w tym zdaniu jako pierwsze jest równaniem zapisywanej w postaci wzoru dla wskaźników dolnych czasowych naszego równania:
Po podstawieniu za G wedle i za T wedle w równaniu grawitacyjnym Einsteina dla wskaźników dolnych czasowych do , wtedy otrzymujemy tożsamość:
Ostatnie wyjściowe równanie pomnóżmy obustronnie przez wyrażenie r, wtedy dostajemy równość z którego wyznaczymy wyrażenie związane z różniczkę funkcji γ(r) w zależności od różniczki promienia sferycznego r i gęstości gwiazdy panujące w odległości od środka masy przy tym samym promieniu co wcześniej:
Przecałkujmy obie strony ostatniego równania wynikowego względem promienia sferycznego r dla r>R i wiedząc, że zachodzi dla tego r (poza gwiazdą), tzn. ρ=0, zatem powinno dla jego całki zachodzić: , zatem funkcja γ(r), dla naszego rozważanego r>R jest funkcją stałą.
Korzystając z wyrażenia , wtedy do wyrażenia na Λ podstawiamy za funkcję γ(r), który jest wyrażeniem , wtedy funkcję e na podstawie już obliczonego wyrażenia na Λ przyjmuje bardzo prostą postać:
Wiedząc że zachodzi (zależność na parametr Φ(r) w zależności od Λ(r)), a także ze wzoru na eksponens , którego wykładnikiem jest funkcja Λ(r), zatem w takim przypadku nasza metryka Schwarzschilda przyjmuje bardzo prostą postać:
gdzie: i jest to promień Schwarzschilda, przy której prawa ogólnej teorii względności załamują się i taki obiekt staje się czarną dziurą, którego fotony lecące się z prędkością c, nie mogą pokonać grawitacji takiego obiektu, zatem nasza metryka Schwarzschilda jest zapisana:
Dla bardzo dużych odległości, tzn. r>>R, metryka powyższa przechodzi w coś podobnego do metryki słabego pola grawitacyjnego, wiedząc że: oraz z podstaw o teorii grawitacji Newtona, wiemy że :
co jest bardzo podobne do metryki słabego pola grawitacyjnego dla teorii grawitacji dla dużych odległości od źródła pola grawitacyjnego. Tylko jest mała różnica w trzecim składniku sumy w metryce . A wiec metryka Schwarzschilda dla dużych odległości od źródła pola grawitacyjnego zachowuje się prawie (z drobną różnicą powiedzianą wcześniej) jak metryka słabego pola grawitacyjnego pola Newtonowskiego.
Odległość radialna i czas własny w metryce Schwarzschilda Czas własny w polu grawitacyjnym wedle wzoru na podstawie już obliczonych tensorów metrycznych, którego parametry g=-e i g=e zawarte w macierzy tensora metrycznego :
Z powyższego rozważania, gdy r=r wynika, że czas w polu grawitacyjnym w horyzoncie zdarzeń płynie nieskończenie powoli dla Δt skończonego. Odległość radialna w polu grawitacyjnym wedle wzoru wedle już obliczonego parametru wyraża się:
Z powyższego wzoru wynika, że dla r→ r, ale r>r, odległość radialna w polu grawitacyjnym jest nieskończenie duża względem układu lokalnie inercjalnego, którego odległość radialna współrzędnościowo jest skończona i wynosi Δ r. Widzimy, że czas i odległość radialna , która jest mierzona przez obserwatora są równe czasowi i odległości współrzędnościowej dla bardzo dużego promienia współrzędnościowego.
Równania ruchu z płynem doskonałym Zachowawczość tensora gęstości energii jest spełniona, gdy rozpiszemy go z definicji pochodnej kowariantnej tensora energii-napięć:
Z diagonalizacji tensora gęstości energii, a także dla α≠ r, wynika, że powyższe prawo jest spełnione tożsamościowo, bo dla tych przypadków elementy tensora, który opisuje prawą stronę równania tensorowego tożsamościowo są równe zero, ale dla przypadku α=r już tak nie jest, zatem zachodzi na podstawie takiego samego wspomnianego równania dla tego α:
Po przekształceniach równości , wtedy dochodzimy do wniosku, że funkcja w nawiasie we wspomnianej równości jest zawsze równa zero, zatem w tak otrzymanym wyrażeniu przenosimy w nim składniki w tym równaniu na przeciwne strony:
Powyższe równanie opisuje, że jeśli mamy zmianę ciśnienia w zależności od promienia r, to możemy obliczyć funkcję Φ, zakładając jej ciągłość dla granicy r=R, bo rozwiązanie dla r>R dla funkcji Φ jest już znane.
Wnioski wynikające z równania Einsteina Z równań tensorowych grawitacji Einsteina możemy napisać tylko dla wskaźników dolnych erowych i otrzymać następne inne równanie różniczkowe niż :
Podstawiamy za G i za T do naszego równania grawitacji dla obu wskaźników radialnych dolnych, które po tej operacji otrzymujemy tożsamość zapisaną:
Wedle końcowego równania możemy przestawić funkcję γ(r), którego jest zależna od promienia gwiazdy R, którą to funkcję γ(r) przestawimy w zależności od masy gwiazdy zawarta w promieniu mniejszym niż r:
Mając równanie na funkcja eksponesu funkcji Λ i podstawiając do niego wzór , wtedy nas wspomniany eksponens funkcji Λ(r) wygląda wedle:
Przekształcamy nasze równanie Einsteina , tak by mieć w jednym miejscu funkcję Λ, by potem łatwo można by było podstawić eksponens funkcji Λ: