en:Sidux/System_and_packages_management,_applications_intallation Zarządzanie pakietami
W Terminalu Do zarządzania pakietami w systemie służy program "dpkg" oraz "apt-get" 1. Instalacja programu/pakietu z repozytoriów -> Terminal jako root: apt-get update apt-get install nazwa_pakietu 2. Instalacja programu pobranego z sieci: cd folder_z_pobranym_programem dpkg -i nazwa_pakietu.deb a. Gdy pakiet wymaga zainstalowania dodatkowych zależności a instalacja zostaje przerwana, wtedy : apt-get install -f b. Gdy pakiet nie został z jakiegoś powodu poprawnie skonfigurowany, robimy to ponownie: dpkg --reconfigure -a 3. Usunięcie pakietu: apt-get remove nazwa_pakietu 4. Usunięcie pakietu wraz z zależnościami: apt-get --purge remove nazwa_pakietu apt-get autoremove 5. Usunięcie starych wersji paczek instalacyjnych: apt-get autoclean 6. Gdy nie znamy dokładnej nazwy pakietu, wyszukujemy go za pomocą: apt-cache search nazwa_pakietu lub apt-file search nazwa_pakietu 7. Instalacja pakietu .bin sh nazwa_pakietu.bin Jeśli pakiet nie ma prawa wykonalności, wtedy: chmod a+x nazwa_pakietu
Synaptic Twórcy sidux-a zalecają instalację pakietów tylko za pomocą "apt-get", jednakże można to robić za pomocą nakładki graficznej "synaptic": apt-get install synaptic Następnie Menu-> System-> Synaptic Menadżer Pakietów-> hasło root 1. Pierwsza ikona ODŚWIEŻ odświeży listę pakietów 2. Ikona SZUKAJ pomoże znaleźć szukany program/pakiet 3. Prawym klawiszem myszy zaznaczmy pakiet do instalacji i klikamy na ikonę ZASTOSUJ
4. Potwierdzamy i cierpliwie czekamy aż skończy; zamykamy Synaptic.
Aktualizacja systemu 1. Twórcy sidux-a zalecają aktualizację systemu tylko za pomocą "apt-get": apt-get update apt-get upgrade 2. Albo aktualizację od razu całego systemu do najnowszej wersji: apt-get dist-upgrade 3. Gdy chcemy zablokować starszą wersję pakietu - pakiet nie zostanie zaktualizowany: echo nazwa_pakietu hold|dpkg --set-selections a. Aby sprawdzić jakie pakiety są zablokowane przed aktualizacją: dpkg --get-selections | grep hold b. Aby odblokować zablokowany pakiet w celu aktualizacji: echo nazwa_pakietu install|dpkg --set-selections
Repozytoria zewnętrzne i klucz publiczny Instalując program, którego nie ma w repozytoriach Debiana i siduxa, należy: 1. Dodać adres serwera jeśli jest dostępny, za pomocą edytora tekstu jako root do pliku: /etc/apt/sources.list.d/debian.list 2. Następnie odświeżyć listę pakietów poleceniem: apt-get update 2. Jeśli pojawi się komunikat o braku klucza publicznego, wtedy instalujemy go: a. Czasami producent programu posiada klucz na swoim serwerze wraz z instrukcją instalacji. b. Jeśli nie, dodajemy klucz poleceniem: gpg --keyserver keys.gnupg.net --recv numer_klucza gpg --export numer_klucza | apt-key add -
Zarządzanie systemem
Usuwanie starego jądra systemu Ponieważ aktualizacje jądra systemu są częste mamy do dyspozycji mały program do usuwania starych jąder: 1. Menu-> System-> kernel-remover 2. Zaznaczamy wersję jądra/jąder z najmniejszym numerem wersji -> OK
3. Should I remove this kernel? -> OK
Program nie pokaże najnowszej wersji jądra do usunięcia, dobrze jest też zostawić jedno starsze jądro w razie problemów z najnowszym.
Administracja systemem Aby dokonać podstawowych zmian w ustawieniach systemu należy uruchomić: Menu-> Ustawienia-> Menadżer ustawień Xfce 4
Wybiorę w/g mnie tylko najistotniejsze: 1. Preferowane programy a. Jeśli chcemy zmienić program na własny inny niż sugerowany, z listy wybieramy inne
b. Z katalogu /usr/bin lub każdego innego wybieramy skrypt uruchamiający program lub jego dowiązanie
2. Wymienne napędy i nośniki a. Zakładka Pamięć: automatycznie otwieraj,uruchamiaj programy na nowych napędach i nośnikach: powinno być odznaczone
b. Zakładka Multimedia: Odtwarzaj płyty audio/CD/DVD - możemy wybrać odtwarzacz lub nie zaznaczać - wtedy uruchamiamy pliki z nośników ręcznie
c. Zakładka Aparaty: Importuj cyfrowe fotografie przy podłączeniu - polecam do wyboru trzy programy: gThumb, F-spot lub DigiKam - ich opis znajduje się w rozdziale: Sidux/Programy użytkowe/Urządzenia peryferyjne/Cyfrowy aparat fotograficzny. 3. Menadżer plików: zakładka Zachowanie-> czy pliki mają otwierać się po jednym czy dwóch kliknięciach
4. Obszary robocze: wybieramy od 1
5. Pulpit: wybieramy tapetę, rozmiar ikon oraz montowanie plików i nośników
6. Monitor: wybór dostępnych monitorów, rozdzielczość oraz częstotliwość odświeżania
7. Okna: a. Zakładka Wygląd: wybieramy motyw systemowy
b. Zakładka Klawiatura: skróty klawiszowe
c. Zakładka Zaznaczenie: możemy ustawić własny czas opóźnienia, po którym będzie zaznaczone
8. Sesja i uruchamianie: a. Zakładka Ekran powitalny: możemy wybrać każdy dostępny
b. Zakładka Automatyczne uruchamianie: możemy dodać program aby uruchamiał się podczas startu systemu
9. Panel: zmieniamy właściwości panelu - rozmiar, pozycję, autoukrywanie lub dodaj nowy.
10. Wygląd: zmieniamy motyw systemowy, ikony, czcionki
Operacje na plikach i folderach
Midnight Commander
Czasami musimy wykonać działania na plikach i folderach (często jako root). Najlepszym narzędziem do tego jest terminalowy Midnight Commander:
su hasło mc a. W prawym oknie podświetlamy katalog/plik, który chcemy przenieść a w lewym wchodzimy do katalogu gdzie ma być skopiowany i F5 b. Klawisz F6 przenosi plik/katalog c. Klawisz F8 usuwa plik/katalog d. Klawisz F7 tworzy nowy katalog e. Klawisz F3 tworzy podgląd pliku, F4 go edytuje
W Terminalu Możemy to samo zrobić również przez wydanie polecenia w Terminalu: a. Utworzenie pliku: touch /home/nazwa_użytkownika/nowy_plik b. Utworzenie katalogu: mkdir /home/nazwa_użytkownika/nazwa_katalogu c. Kopiowanie pliku: cp /ścieżka_do_pliku_kopiowanego /ścieżka_do_katalogu_docelowego d. Kopiowanie katalogu: cd -r /ścieżka_do_katalogu_kopiowanego /ścieżka_do_katalogu_docelowego e. Usuwanie pliku: rm /ścieżka_do_pliku f. Usuwanie katalogu: rm -r /ścieżka_do_katalogu g. Gdy katalog nie jest pusty usuwamy siłowo: rm -rf /ścieżka_do_katalogu h. Przeglądanie zawartości katalogu: ls i. Przejście do podkatalogu: cd nazwa_katalogu j. Przejście do innego katalogu: cd /nazwa_katalogu k. Powrót do katalogu nadrzędnego: cd ..
Thunar Wszystkie te operacje wykonamy w Menadżerze plików Thunar z pomocą menu kontekstowego myszy: Sidux/Programy użytkowe/Menadżer plików/Thunar http://pl.wikipedia.org/wiki/Thunar
Program rozruchowy GRUB GRUB (GRand Unified Bootloader) jest programem rozruchowym instalowanym w głównym sektorze dysku MBR i potrafi uruchomić wiele sytemów operacyjnych. W naszym systemie jest zainstalowany GRUB w wersji 2. 1. Gdy po instalacji systemu nie ma na liście rozruchowej wszystkich zainstalowanych na dysku systemów, wtedy-> Terminal: su update-grub 2. Standardowo czas opóźnienia startu systemu wynosi 5 sekund, aby to zmienić edytujemy plik jako root: sux mousepad /etc/default/grub i w linii: GRUB_TIMEOUT=5 zmieniamy wartość 5 na własną; zapisujemy plik.
Więcej o GRUB2 na stronie projektu: http://www.gnu.org/software/grub/grub-2.en.html
Strefa czasowa Jeśli zegar systemowy z jakiś względów wskazuje nieprawidłowy czas, można go przekonfigurować. Terminal jako root: dpkg-reconfigure tzdata Najpierw wybieramy kontynent potem miasto i klikamy Enter.
Domyślny język Aby zmienić domyślny język systemu należy w Terminalu wydać polecenie jako root: dpkg-reconfigure locales W zależności od wersji pakietu "locales" należy zaznaczyć "pl_UTF8" lub wybrać go z listy.
Personalizacja
Dodawanie skrótu do Menu/Start Większość instalatorów programów posiada skrypt dodający skrót do Menu, czasami jednak trzeba zrobić to ręcznie. Terminal: sux mousepad /usr/share/applications/nazwa_programu.desktop I zamieszczamy w edytorze tekstu: [Deskto Entry] Name=Nazwa_Programu Comment=Do_czego_służy_program Exec=/ścieżka_do_pliku_uruchomiającego_program Icon=/ścieżka_do pliku_graficznego Terminal=false Type=Application Categories=Application;Kategoria_w_której_program_ma_się_znajdować Zapisujemy plik i zamykamy edytor. Poniżej przykładowy wpis dla programu Touchpad: [Desktop Entry] Name=Touchpad Exec=gsynaptics Icon=/home/pavroo/Ikony/bwmoje/touchpad.png Terminal=false Type=Application Categories=Aplication;Settings;
Zmiana wyglądu pulpitu 1. Tapeta - pobieramy nową tapetą, np z: http://gnome-look.org/ lub wykorzystujemy własne zdjęcie a. Wchodzimy do katalogu z tapetą i prawym klawiszem myszy wybieramy: USTAW JAKO TAPETĘ 2. Ikony - pobieramy z tej samej strony zestaw Ikon Themes a. Rozpakowujemy do tego samego katalogu b. Otwieramy Terminal jako root -> mc -> przenosimy rozpakowany katalog do /usr/share/icons c. Z Menu-> Ustawienia-> Wygląd-> zakładka Ikony-> wybieramy nasz zestaw d. Wielkość ikon zmieniamy - Menu-> Ustawienia-> Pulpit-> zakładka Ikony-> Rozmiar 3. Motyw - Menu-> Ustawienia-> Wygląd-> zakładka Motyw -> wybieramy inny 4. Ekran logowania - pobieramy z tej samej strony z działu GDM Themes wybrany plik. a. Otwieramy - Menu-> Ustawienia-> Ekran logowania-> zakładka Lokalny b. Klikamy DODAJ i wybieramy nasz spakowany plik c. Zaznaczamy go i zamykamy; przy następnym logowaniu ekran zostanie zmieniony.
Zarządzanie apletami panelu Aplety panelu zwiększają jego funkcjonalność poprzez szybki dostęp do wielu funkcji. Omówię tylko niektóre z nich
1. Przycisk akcji: pozwala na zablokowanie ekranu lub wylogowanie systemu
2. DateTime: dodaje zegar, datę oraz rozwijany kalendarz
3. Raport pogodowy: daje możliwość wyświetlania temperatury, ciśnienia powietrza, wilgotności, prędkości i kierunku wiatru, itp.
4. Mail Watcher: sprawdza skrzynki pocztowe na serwerach pop3, imap, gmail
5. Network Monitor: pokaże ruch połączeń przychodzących i wychodzących
6. Mikser dźwięku: pozwala na kontrolę poziomu dźwięku wychodzącego (głośniki) i przychodzącego (mikrofon)
7. Xfce4 Stoper: nic innego jak budzik
Użytkownicy i grupy
Zmiany na koncie użytkownika 1. Aby dodać nowego użytkownika wydajemy polecenie w Terminalu jako root: adduser nazwa_użytkownika 2. Zmiana hasła użytkownika, nie musimy być zalogowani jako root, zmieniamy nasze hasło: passwd Changing password for pavroo Old password: podajemy_aktualne_hasło Enter the new password (minimum 5, maximum 8 characters). Please use a combination of upper and lower case letters and numbers. New password: nowe_hasło Re-enter new password: powtarzamy_nowe_hasło Password changed 3. Usunięcie użytkownika: userdel nazwa_użytkownika 4. Usunięcie użytkownika wraz z jego katalogiem domowym i wszystkimi jego plikami: userdel -r nazwa_użytkownika
Zmiany na koncie root 1. Zmiana hasła root w Terminalu (jeśli je znasz): su podajemy_aktualne_hasło_root passwd root New password UNIX: nowe_hasło Re-enter new password for UNIX: powtarzamy_nowe_hasło 2. Zmiana hasła root (jeśli go nie pamiętasz lub nie znasz): a. Uruchom komputer za pomocą sidux LiveCD lub innej Linuxowej dystrybicji Live. b. W Terminalu jako root: sprawdź nazwę partycji głównej "/" (u mnie /dev/sda6): su lub sudo (zależnie od dystrybucji Live) fdisk -l utwórz nowy katalog, np. "sid_temp" w folderze "media": mkdir /media/sid_temp zamontuj partycję główną systemu dysku twardego "/" w systemie Live: mount /dev/sda6 /media/sid_temp możesz sprawdzić czy montowanie się powiodło: cd /media/sid_temp ls i zmień nieznane hasło root na swoje: chroot /media/sid_temp passwd Enter new UNIX password: Retype new UNIX password: passwd: password updated successfully
Operacje na grupach 1. Aby utworzyć nową grupę: groupadd nazwa_grupy 2. Aby usunąć grupę: groupdel nazwa_grupy 3. Dodanie użytkownika do grupy: adduser nazwa_użytkownika nazwa_grupy
Bezpieczeństwo
Podstawowe informacje 1. Podstawą zabezpieczenia systemu jest sam system; system jest zamknięty hasłem root co utrudnia jego uszkodzenie. 2. System plików sam w sobie jest odporny na większość wirusów.