Istnieje specjalistyczny system mnemotechniczny, pozwalający zapamiętywać liczby. W połączeniu z pałacem pamięci i innymi mnemonikami daje on olbrzymie możliwości, umożliwia zapamiętywanie bardzo długich ciągów cyfr, dat, numerów telefonów, a nawet całych książek telefonicznych. System ten, w przeciwieństwie do większości mnemotechnik, wynaleziony został relatywnie późno.
Podstawowy system mnemotechniczny System miejsc, zwany częściej pałacem pamięci, stanowi świetną technikę pozwalającą zapamiętać to wszystko, co można sprowadzić do listy i za pomocą listy wyrazić. Jeszcze w średniowieczu, gdy wiedza i ilość dostępnych informacji stanowiły zaledwie drobny procent wiedzy dostępnej potem, system miejsc spełniał swoje zadanie i był wystarczającą techniką dla każdego, kto zechciał z niego skorzystać. Jednakże w każdym następnym stuleciu ilość informacji, które chciałby zapamiętać jakiś uczony czy naukowiec zwiększała się i dochodziły do tego wszystkiego liczby, nieraz całkiem duże, których zapamiętać za pomocą pałacu pamięci było trudno.
W wieku XVII Stanisław Mink opisał mnemotechnikę opartą o alfabet fonetyczny, która dziś stanowi największe narzędzie tego typu, dlatego nazywana jest często Głównym Systemem Pamięciowym lub Mnemonicznym Systemem Głównym (MSG). Pozwala na zapamiętanie dat, numerów i wielkich liczb, dlatego jest niezwykle przydatna w dzisiejszym świecie, gdzie musimy dysponować swoimi numerami PESEL, kontami bankowymi, telefonami, hasłami itp.
MSG można wykorzystać jako bardzo rozbudowaną listę, o wielu tysiącach miejsc, do której przyczepiamy dowolne informacje. W ten sposób informacje i obiekty są przypisywane do konkretnych miejsc na liście bardziej organicznie, niż w przypadku systemu miejsc. Gdy nauczysz się korzystać z zalet tej techniki, możesz z powodzeniem włączyć ją do swojego pałacu pamięci, gdzie umieszczać będziesz za jej pomocą dowolne liczby i numery.
Na czym więc polega ta potężna mnemonika? Ponieważ liczby są symbolami, trudno przypisać im jakieś konkretne wizualne odniesienie i tę zdolność mają tylko nieliczni szczęściarze synesteci, jak np. Daniel Tammet. Ale załóżmy, że każdą liczbę symbolizuje słowo, dla którego umysł bez problemu stworzy swoją ikonę lub echo. Odłóżmy na moment na bok rozważania na temat MSG i rzućmy okiem na listę: ołówek łabędź piersi krzesło hak wiśnia kosa kajdanki balon Zauważ proszę, że każdej z cyfr odpowiada obraz, którego kształt jest zbliżony do kształtu tej cyfry, w ten sposób bardzo łatwo go zapamiętać i przyporządkować do konkretnej cyfry. Oczywiście możemy tutaj dać niezliczoną ilość przykładów desygnatów dla każdej z cyfr, np. dla “1” - drzewo, świeca, patyk, drut, penis itd. Możemy też za pomocą takiego prostego systemu zapamiętać krótkie, dziesięciopunktowe listy, kojarząc słowo odpowiadające cyfrze ze słowem, które chcemy zapamiętać. Wystarczy skorzystać z rad, jakie zawarłem w rozdziale o podstawach systemu mnemonicznego.
I tak, gdyby przyszło Ci na myśl, że chcesz zapisać w pamięci wyraz “książka”, wyobraź sobie tylko jakieś połączenie książki i ołówka, np. wielki ołówek, na który jest nadziana książka. Jako drugie chcesz zapamiętać słowo “milioner”, więc tworzysz w umyśle zabawny obraz, jak łabędź w eleganckim garniturze z wielką walizką pieniędzy wychodzi z banku i zapala kubańskie cygaro. Jako trzeci chcesz zapamiętać wyraz “mleko” więc wyobrażasz sobie nabrzmiałe... i tak dalej i dalej.
Spójrz na jeszcze jedną listę: Eden drwa krzyk rowery pięść zjeść wsie + dym prosię dziegieć Tym razem wykorzystałem podobieństwo wymowy liczebników i słowa, które się rymują, np. jeden-Eden.. Z tej drugiej listy możesz korzystać tak, jak z pierwszej.
Oczywiście te dwie metody mają bardzo duże ograniczenia i nadają się co najwyżej do zapamiętywania krótkich list i małych liczb. Wróćmy więc do naszego Głównego Systemy Mnemonicznego. Wymaga co prawda trochę więcej przygotowań, ale w zamian pozwala na zapamiętanie znacznie większych liczb. Podstawą MSG jest przyporządkowanie każdej z cyfr wybranej głoski alfabetu fonetycznego. Dlaczego alfabetu fonetycznego? W ten sposób system staje się uniwersalny i mogą z niego łatwo skorzystać także osoby niewidome. Oto, jak rozdzielone są głoski i w jaki sposób można je zapamiętać:
CyfraOdpowiadające głoskaJak zapamiętać0s, zz to pierwsza głoska w słowie zero1t, dlitery t i d mają jedną pionową kreskę, jak cyfra 12npisane n ma dwie pionowe kreski3mpisane m ma trzy pionowe kreski4rdominującą głoską w słowie cztery jest r5lrzymska cyfra L (czyli 50) kryje słowo pięć; dłoń wyciągnięta ku górze z kciukiem wyciągniętym w bok ma pięć palców6jpisane j to lustrzane odbicie szóstki7k, gz dwóch siódemek ułożyć można duże K8f, wpisane f ma dwie pętelki, jak cyfra 89p, blitery p i b to lustrzane odbicia cyfry 9
To tyle. Przeczytaj dokładnie tę listę aż będziesz mieć pewność, że poszczególne głoski dobrze kojarzą Ci się z cyframi. To jest podstawa całego systemu i jej znajomość wyniesie Twoją pamięć na nieoczekiwany poziom, jeśli tylko poświęcisz temu trochę czasu.
Praktyczne wykorzystanie MSG
Zastanówmy się teraz nad praktycznym wykorzystaniem tego systemu. Być może korzystasz z karty bankomatowej lub czegokolwiek, co wymaga znajomości czterocyfrowego numeru PIN. Jaki to numer? 4712, zgadłem? Wg niektórych danych statystycznych mam 27% szans na odgadnięcie Twojego numeru PIN w dwudziestu próbach. Większość ludzki korzysta z podobnych, prostych do zapamiętania numerów, np. ciąg 1234 jest wykorzystywany przez około 10% użytkowników kart kredytowych, a ciąg 1111 przez 6% z nich. Wg tego samego zestawienia najrzadziej używany numer PIN to 8068.
Spójrz na listę, każdej z cyfr numeru odpowiadają głoski: RK(G)T(D)N. Cała trudność polega teraz na tym, aby stworzyć jakiś wyraz lub połączenie wyrazów, które będą zawierały te głoski i inne litery, nie wchodzące w skład naszego systemu. Przy krótszych liczbach Twoja wyobraźnia prawdopodobnie podsunie Ci stosowne obrazy, jednak przy większych możesz mieć z tym kłopot. Aby ułatwić sobie to zadanie można skorzystać z bezpłatnego oprogramowania Got2knowhttps://dl.dropboxusercontent.com/u/6200519/2KnowPL.zip, dla którego przygotowałem polskojęzyczny słownik i które możesz pobrać z sieci.
Wracając do naszego PINu - spoglądam w mój arkusz aby znaleźć stosowny wyraz, mogę wybrać spośród takich jak: RaKieTNica, RiGauDoN, chaRKoTaNie, huRKoTaNie, aRKTyczNy. Najłatwiej chyba wyobrazisz sobie rakietnicę, czyli pistolet do wystrzeliwania rakiet sygnalizacyjnych. Zauważ, że wszystkie te wyrazy zawierają tylko i wyłącznie głoski, które możemy zamienić wg naszego systemu na cyfry i inne litery, które nie wchodzą w skład tego systemu, głównie samogłoski.
Załóżmy, że nasz PIN dotyczy karty bankomatowej, więc będziemy potrzebować go głównie przy bankomacie. Wyobraź sobie ten bankomat i powiąż go w myślach z rakietnicą, która przypomni Ci numer PIN. Strzelasz do bankomatu z rakietnicy? Albo z bankomatu wystaje wielka rakietnica, wystrzeliwująca w Twoją stronę race z pieniędzy. Teraz za każdym razem, gdy odwiedzisz bankomat, przywołasz ten obraz i będziesz mógł prosto zamienić słowo RaKieTNica na swój PIN - 4712. Po kilkakrotnym użyciu nawet to zabawne wyobrażenie nie będzie Ci już potrzebne, bo numer PIN wejdzie do pamięci długotrwałej.
Masz kilka kont bankowych, a więc kilka PINów? Z łatwością zapamiętasz wszystkie. Np. Twoje prywatne konto - ubierz się w Twoim wyobrażeniu tak, jak chodzisz na co dzień, luźne ciuchy. Konto firmowe - ubierz się tak, jak zwykle ubierasz się w firmie, w garnitur czy kostium.
W ten sam sposób można zapamiętać numery telefonów, najszybciej rozbijając je na trzycyfrowe fragmenty i dla każdego odnajdując stosowny obraz. Do dzisiaj dzięki tej technice pamiętam wszystkie numery telefonów mojego rodzeństwa i rodziny, czasami nawet te, których już nie używają, niektórych pracodawców i znajomych sprzed lat. W wyobraźni łączysz te obrazy z osobą, do której należy numer telefonu. W wyborze stosownych słów pomoże Ci oprogramowanie, o którym pisałem kilka akapitów wcześniej. Proponuję Ci już teraz, jeśli masz tylko taką ochotę, zrobić listę dziesięciu najważniejszych dla Ciebie numerów telefonów. Skorzystaj z programu Got2know, jeśli masz problem z wymyśleniem obrazów dla każdego numeru. Połącz w wyobraźni obrazy tych numerów z ikoną osoby, do której należy ten telefon. Niech obrazy będą żywe i zabawne. Ja np. widzę obraz mojego taty, który zjeżdża na wielkim tłustym MoRSie po wysmarowanej SMaLcem... tutaj nie dokończę, żeby nie zdradzić jego telefonu. Albo wciąż mam wyraźny obraz mojej byłej szefowej, która trzyma na LiNie JuPiTeRa (tak, planetę) nad... i tutaj też nie dokończę, ale dodam, że pracowałem tam ponad sześć lat temu.
Spróbuj teraz rozwinąć MSG tworząc kolejne zakładki dla numerów od 1 do 100. Poniżej znajduje się przykładowa lista słów dla dwucyfrowych liczb.
10 TeZeusz 11 TaTo 12 TiNa (Turner), DoN (Kichot) 13 DoM, DyM, DaMa14 TiR 15 TaLerz16 TuJa 17 TaczKa, TyczKa 18 ToFfi, DaFfy (kaczor) 19 DąB20 NoS21 NiT, NuTa22 NeoN23 NeMo24 NuR (gat. ptaka), NoRa25 NiL26 NahaJ (bicz), Ney (marszałek)27 NoGa, NiKe28 NóW, NaWa29 NaPa (rodz. guzika)30 MaSło, MeSa, MiSa31 MłoT, MeTa32 MiNa, MoNa (Lisa)33 MaMa34 MuR, MeRry (hobbit)35 MLecz, MoLo36 MaJa37 MaK38 MeWa39 MałPa, MaPa, MoP40 RoSa, RySa, RyZa (papieru)41 RaDio, RuDa (miedzianowłosa ;) )42 ReN, RuN, RóżaNiec43 RaMa, RuM44 RuRa45 RoLa46 RaJa (gat. płaszczki), RaJ (Eden)47 RaK48 RaFa, RuFa49 RyBa, RoBbo (z gry na Atari)50 LaS51 LoDy, LaDa52 LiNa53 LaMa, LeM (Stanisław)54 LiRa, LaRa (Croft)55 LaLa56 LeJ57 LeK58 LeW, LuFa59 LeP, LiPa60 JaZ (zapora)61 YeTi62 JeżyNa, JaN63 JaMa64 JaR65 JeLeń, JoLa66 JaJo67 JaK (zwierzę), JasieK68 JaWa69 JeeP (wyj. od zasady fonet.), JaBłoń70 KoSa, KoZa71 KoT72 KuNa73 KaMień74 KuRa75 KoaLa, KuLa76 KoJec, KaYah77 KuK, KoKosz78 KaWa79 KaPeć80 WóZ, WaZa, FoSa81 WaTa, FeTa (ser)82 WiNo83 WyMię84 WóR, WyRo85 FaLa86 WiJ, WuJ, FaJa87 WeK, WoK88 WarzyWa, VooVoo (zespół)89 WiePrz90 PieS, BieS, BaZa91 BuTy, BaT, BuDa92 PszeNica, PaN93 PiżaMa, PuMa94 BaR, BóR, PRoca95 PaL, BaL96 BoJa97 BeKa, PąK98 PaW, PiWo99 PaPa, PaPież
Co takiego dają Ci takie zakładki? Pamiętasz, jak zaproponowałem Ci wcześniej, w jaki sposób możesz zrobić wrażenie na znajomych czy rodzinie zapamiętując jakąś listę przypadkowych słów? Wyobraź teraz sobie, że mówisz znajomym, iż nie tylko zapamiętasz całą listę, ale też miejsce na liście, gdzie znajduje się dany wyraz. Mając w pamięci zbiór zakładek od 1 do 100 możesz w ten sposób zapamiętać listę tyluż właśnie słów! Wyobraź sobie, jak wielkie wrażenie wywrzesz w ten sposób na swoich widzach.
W książce Pałac Pamięci zaproponowałem listę 1000 kolejnych obrazów dla każdej z liczb, zgodnych z MSG. Jeżeli zadasz sobie trud, aby zapamiętać tę listę, możesz stworzyć sobie pamięciową bazę danych, do której wpiszesz w odpowiednie miejsca informacje, jakie pragniesz zapamiętać. Ale tysiąc może być wciąż dla Ciebie niewystarczający. W takim przypadku zerknij do mojej książki Organiczna Technika Studiowania, która również dostępna jest bezpłatnie w sieci. Zaproponowałem tam dwie metody rozszerzenia Mnemonicznego Systemu Głównego i stworzenie w pamięci wielkiej matrycy, w której możesz zapisać nawet 10 tysięcy mnemonów informacji. Taki system gwarantuje Ci, że będziesz mieć pod ręką (a właściwie w głowie) to wszystko, co zawsze chcesz pamiętać, np. z racji swojego zawodu czy studiów. Graficzną wersję tej metody możesz zobaczyć na jednej z ilustracji, umieszczonej gdzieś w pobliżu w tekście.
Zapamiętywanie długich ciągów cyfr