Jednym z największych błędów wizerunkowych libertarian jest to, że – świadomie bądź nie – rezygnują oni z eksponowania jednej z największych zalet libertarianizmu, jaką jest fakt, że realizacja libertariańskich postulatów związana byłaby z radykalną poprawą sytuacji osób najbardziej potrzebujących. Libertarianizm reklamuje się na różne sposoby, rzadko kiedy jednakże przedstawia się go jako teorię polityczną, która mogłaby być rozwiązaniem problemów najuboższych.

O libertarianizmie mówi się zazwyczaj w dwóch trybach – moralnym i ekonomicznym. Libertarianie wierzą, że proponowany przez nich ład – państwo minimalne lub anarchokapitalizm – byłby zarówno ładem najbardziej sprawiedliwym (byłby to ład, w którym niedozwolone byłoby inicjowanie przemocy względem drugiej osoby), jak i najbardziej korzystnym z punktu widzenia ekonomicznych interesów przeciętnej jednostki. W tym drugim trybie wskazuje się zazwyczaj, że wycofanie się państwa z interwencji w gospodarkę (interwencji, które projektowane są prawie zawsze tak, by uczynić zadość interesom państwa i grup interesu, nie zaś szerokich mas społecznych) zwiększyłoby wydolność działania systemu rynkowego, czego efektem byłaby bardziej racjonalna alokacja zasobów i w konsekwencji zwiększenie ogólnej zamożności społeczeństwa. Z tej ogólnej zamożności skorzystaliby również najbiedniejsi, którzy w ładzie libertariańskim mieliby się lepiej niż w ładzie państwowym. Mimo że libertarianie posiadają teorię wyjaśniającą, dlaczego projektowany przez nich ład byłby korzystny dla najbiedniejszych, teoria ta nie stała się jednym z fundamentów libertariańskiej retoryki.

Jeśli libertarianizm chce zwyciężyć, musi prezentować się jako filozofia polityczna, której wdrożenie okaże się zbawienne dla najbiedniejszych. Musi nauczyć odwoływać się do emocji, a nie tylko do rozumu. Musi więcej mówić o celach (celach, które osiągnąć chce społeczeństwo), mniej zaś akcentować kwestię środków, za pomocą których te cele da się osiągnąć. Socjaliści od zawsze rozumieli, że cele bardziej przemawiają do mas niż środki, dlatego to dyskursu socjalistyczny rządzi umysłami mas. Gdy mówię, że libertarianizm powinien skupić się na emocjach, nie zaś na argumentach, nie chodzi mi o to, że powinniśmy przestać zajmować się argumentami. Przeciwnie, merytoryczne, nieemocjonalne argumenty są tym, co czyni libertarianizm tak istotną alternatywą dla dominującego dyskursu. Ale argumenty te przedstawiane winny być w sposób, który apeluje do emocji, to emocje bowiem rządzą większością naszych poczynań. Lub by ująć to w inny sposób: argumenty są potrzebne, by ustalić, co jest prawdą, emocje, by przekonać do tej prawdy innych. Byłoby wspaniale, gdyby w kwestiach tak ważnych jak polityka czy ekonomia ludzie kierowali się rozumem, a nie emocjami. Jednak teoria ekonomii wskazuje nam, że – przynajmniej na tym etapie naszego rozwoju – nie jest to możliwe. Nagie małpy, które zaludniają (zamałpiają?) tę planetę, cechują się racjonalną ignorancją. Obrażać się na tę małpy (my nimi jesteśmy) – to właśnie znaczyłoby kłaść emocje przed rozumem. Dlatego libertarianizm powinien stać się filozofią polityczną dla mas – filozofią obiecującą masom dostatek. Działając w ten sposób, libertarianie nie będą przywdziewać jedynie owczej skóry, by przykryć nią wilczy kapitalizm, który promują. Libertarianizm naprawdę bowiem niesie masom wyzwolenie od biedy.

Libertariański i nielibertariański pogląd na pomoc społeczną W przekonaniu libertarian państwo powinno całkowicie wycofać się z obszaru pomocy społecznej. Państwo nie ma prawa obrabowywać obywateli z zarobionych przez nich pieniędzy, by – po odjęciu dużej części dla siebie – przekazywać je potrzebującym. Pomoc społeczna powinna mieć dobrowolny i prywatny charakter – byłaby ona świadczona przez rodzinę, bliskich, lokalną społeczność lub prywatne instytucje charytatywne. Pamiętajmy jednak, że wycofanie się państwa z obszaru pomocy społecznej jest tylko małą częścią reform, które postulują libertarianie, i że o efektach tych reform należy myśleć w sposób holistyczny, biorąc pod uwagę skutki nich wszystkich.

Zwolennicy państwa uważają, że dobrowolna pomoc społeczna nie byłaby wystarczająca, by uczynić zadość potrzebom najuboższych. W ich przekonaniu wycofanie się państwa z obszaru pomocy społecznej oznaczałoby, że wielka liczba biednych osób znalazłaby się w trudnej, a w wielu przypadkach w dramatycznej, sytuacji. Nie każdy byłby w stanie poradzić sobie w realiach wolnego rynku, nawet zaś ci, którzy dawaliby sobie radę, narażeni byliby na różnego rodzaju nieprzewidziane wypadki, mogące zepchnąć ich w każdej chwili na dno nędzy. Uwolnione z obowiązku pomocy jednostki nie chciałyby i nie potrafiłyby pomagać potrzebującym w wystarczającym zakresie. Tylko państwo posiada odpowiednio duże zasoby i możliwości, by opiekować się osobami, które znalazły się w trudnej sytuacji. Z tego punktu widzenia libertarianie jawią się jako osoby bądź nieodpowiedzialne (domagające się likwidacji narzędzi, z pomocą których da się skutecznie pomagać potrzebującym), bądź poi prostu obojętne na los najuboższych. Dlatego, wskazuje się, państwo powinno mieć prawo opodatkowywać obywateli i wykorzystać zdobyte w ten sposób pieniądze do realizowania szeroko zakrojonej polityki społecznej, dzięki której najbiedniejsi otrzymają konieczną pomoc i będą mieli szanse na trwałe wyjście z sideł biedy. Tak zarysowana teoria państwowej pomocy społecznej wspiera się na trzech założeniach: (1) w ładzie libertariańskim liczba osób biednych nie zmniejszyłaby się, a nawet by wzrosła, (2) państwowa pomoc stanowi dobrą metodę wyciągania potrzebujących z biedy, (3) w ładzie libertariańskim ludzie nie chcieliby pomagać potrzebującym.

Wszystkie trzy założenia są przez myślicieli libertariańskich podawane w wątpliwość.

Państwo produkuje biedę Wielu wolnorynkowych ekonomistów wskazuje, że wraz z przejściem od państwa rozwiniętego do państwa minimalnego (bądź anarchokapitalizmu) problem pomagania wielkim masom biednych ludzi przestałby być tak istotny, gdyż istnienie tych mas jest w dużej mierze efektem działalności państwa. Dlatego jest błędem upatrywać państwa jako odpowiedzi na problem biedy, gdyż państwo jest biedy producentem. Wymienić możemy pięć obszarów, na których państwo przyczynia się do zwiększenia liczby biednych ludzi.

Po pierwsze, interwencje państwowe prowadzą do zakłócenia działania mechanizmu rynkowego, sprawiając, że mniej wydajnie koordynuje on proces alokacji zasobów i stwarza słabsze zachęty do produktywnej pracy. W dłuższym trwaniu efektem jest obniżenie produktywności gospodarki, które odbija się w największym stopniu na osobach znajdujących się na dole drabiny społecznej. Mamy prawo wierzyć, że likwidacja regulacji państwowych, na istnieniu których zyskują głównie zorganizowane grupy interesu (zauważmy, że najbiedniejsi są najsłabiej zorganizowaną grupą interesu w każdym państwie), polepszyłaby sytuację najuboższych – zmniejszyłaby się liczba bezrobotnych, najubożsi zanotowaliby zaś wzrost zarobków.

Po drugie, duża część interwencji państwowych nie tylko uderza w system wolnorynkowy jako taki, ale szkodzi bezpośrednio najuboższym. Przykładowo: (a) Pozwolenia, licencje, koncesje itd. zniechęcają, a często uniemożliwiają biednym podejmowania samodzielnej aktywności gospodarczej. Zauważmy, że wszelkiego rodzaju wymagania biurokratyczne są bardziej dotkliwe dla biednych, którzy posiadają zazwyczaj mniejsze umiejętności i wiedzę, a także mniej zasobów, które pozwoliłyby im sobie z nimi poradzić. (b) Wysokie koszty pracy, którymi obarczeni są pracodawcy (podatki, składki ubezpieczeniowe, konieczność spełnienia określonych norm itd.), przyczyniają się do zwiększenia bezrobocia, szczególnie wśród osób o najniższej produktywności, a więc wśród najbiedniejszych. (c) Regulacje dotyczące płacy minimalnej, zabraniając płacenia pracownikom mniej niż określona stawka x, sprawiają, że osoby, których miesięczna produktywność jest mniejsza niż x (np. x – a), nie znajdą zatrudnienia, gdyż każdy miesiąc ich pracy, przynosi firmie straty (w wysokości a). Prawa takie uderzają najsilniej w robotników niewykwalifikowanych, a więc w najbiedniejszych (zauważmy, że ustawa o płacy minimalnej nie zmusza do zatrudniania najbiedniejszych, a jedynie zakazuje zatrudniania za mniej niż minimalne stawki).

Po trzecie, państwo pogarsza sytuację biednych, pobierając od nich (pośrednio i bezpośrednio) podatki. Przykładowo podatek VAT powoduje, że produkty codziennej potrzeby (które stanowią duży procent wydatków najuboższych) są droższe. Istnienie ceł sprawia, że najbiedniejsi nie mogą kupować zagranicznych produktów w niskich cenach, prawo patentowe w sztuczny sposób zawyża ceny wielkiej liczby produktów, m.in. leków, prawo dotyczące własności intelektualnej odbiera najbiedniejszym możliwość darmowego korzystania z kultury itd. Akcyza na benzynę, alkohol czy papierosy uderzają wyjątkowo silnie w biednych, dla których dobra te stanowią dużą część domowego budżetu. Olbrzymia część interwencji państwowych prowadzi więc do zawyżenia cen produktów pierwszej potrzeby, co odbija się w największym stopniu na najbiedniejszych.