Opis
Duma ukrainna to jedna z dawniejszych polskich pieśni o tematyce rycersko-żołnierskiej, podobnie jak Pieśń o kole rycerskim oraz O żołnierzu tułaczu („Idzie żołnierz borem, lasem”).
Tekst tej pieśni został po raz pierwszy wydrukowany w książce Rzeczy rozmaite Adama Czahrowskiego z Czahrowa, wydanej we Lwowie w 1599 roku (wydanie pierwsze z 1597 roku nosi tytuł Threny i rzeczy rozmaite i pieśni tej nie zawiera).
Pierwotna melodia nie zachowała się. Współcześnie Duma ukrainna śpiewana jest do melodii ludowej zanotowanej przez Juliusza Rogera do pieśni o żołnierzu tułaczu w dziele Pieśni ludu polskiego w Górnym Szląsku z muzyką z 1863 roku.
Muzyka Autor: nieznany
Źródło: Akordy: opracowanie własne (Ashaio).
Tekst Autor: Adam Czahrowski (ok. 1565 – po 1599) 1. Powiedz, wdzięczna kobzo moia, Umie li co duma twoia. Cóż może być pięknieyszego Nad człowieka Rycerskiego?
2. Cóż nad Pograniczne kraie, Kędy skoro lód roztaie Ujźrzysz pola nieprzejźrzane, Młodą trawą przyodziane?
3. Ujźrzysz dąbrowy rozwite, Ujźrzysz ptastwo rozmaite, Zwierzu stada niezliczone I Ryb roie niezłowione.
4. Gdzie czasem Wieśniak ochoczy Łowiąc sieci swoje toczy, Albo na straż wyprawiony Strzela źwierz Strzelec ćwiczony.
5. Lub przez niemienione progi Dnieprowy Kozak ubogi Czółnem płynie nie bez strachu, Chudoiu żyw Sołomachu.
6. Usarz zasię w mocney zbroi Warownym obozem stoi, Który po szczupłym obiedzie Straż zarazem swą zawiedzie.
7. W tym próbuje w kole koni Lub kopiią pierścień goni. A kiedy zaś trwoga prziydzie, Z trzaskiem z obozu wynidzie.
8. Pod świetnemi chorągwiami, Głośny trąbą y bębnami. Bieży pochylony lasem, Dla sławy, dla zysku czasem.
9. Tam młódź harce swoie zwodzi, A zaś we krwi często brodzi, Pałasz kładzie w poszwę krwawy, Cedząc zaś krew za rękawy.
10. Drugiego też bystra strzała W sercu skrwawionym ostała. Trzeci końmi podeptany Polega czasem bez rany.
11. Za tym iedna przełomiona Nazad ustępuie strona, A zwyciężca niebłagany W tył srogie zadaje rany.
12. A w tym do łupu zebrane Rycerstwo zaś spracowane Obraca się z trudu swego, Daiąc chwałę Bogu z tego,
13. Dziękuiąc czasem z wygrania, A podczas też więc przegrania. Na jakąż więc stronę stanie, Bądź zawsze pochwalon, Panie.
14. Boże, który masz w swey pieczy Ludu Rycerskiego rzeczy, Chudy żołnierz prosi Ciebie, Odpłać mu tę nędzę w niebie. Źródło:
Przypisy