Użycie zaimków przed rzeczownikiem lub w zastępstwie rzeczownika (Gebrauch von Pronomen als Begleiter oder Stellvertreter des Substantivs)

Zaimki, obok rodzajników, należą do grupy przedimków. Niektóre zaimki w zdaniu mogą występować zarówno przed rzeczownikiem jak i w jego zastępstwie , np. przed rzeczownikiem: Ist das dein Handy? w zastępstwie rzeczownika: Ja, das ist meins.

Do takich zaimków należą: zaimki dzierżawcze (np. mein, dein...) niektóre zaimki nieokreślone (np. ein, kein...)

Przyjmują one końcówki deklinacyjne wg wzorca kein, przy czym końcówki te różnią się w m/n Nom. oraz w n Akk. w liczbie pojedynczej w zależności od tego, czy zaimek występuje przed rzeczownikiem czy w jego zastępstwie.

Deklinacja zaimków przed rzeczownikiem na przykładzie kein, sein, euer Sing. Pl. m f n m, f, n Nom. keinseineuer keineseineeu(e)re keinseineuer keineseineeu(e)re Gen. keinesseineseu(e)res keinerseinereu(e)rer keinesseineseu(e)res keinerseinereu(e)rer Dat. keinemseinemeu(e)rem keinerseinereu(e)rer keinemseinemeu(e)rem keinenseineneu(e)ren Akk. keinenseineneu(e)ren keineseineeu(e)re keinseineuer keineseineeu(e)re

Deklinacja zaimków w zastępstwie rzeczownika

Sing. Pl. m f n m, f, n Nom. keiner keine kein(e)s keine Gen. keines keiner keines keiner Dat. keinem keiner keinem keinen Akk. keinen keine kein(e)s keine

Uwagi Należy tu zwrócić uwagę na pewne aspekty gramatyczne oraz związaną z nimi terminologię. Otóż słowo ein w zależności od kontekstu zdania może być rodzajnikiem nieokreślonymDuden online, ein (Artikel), dostęp 27.02.2023, liczebnikiem nieokreślonymDuden online, ein (Zahl), dostęp 27.02.2023, zaimkiem nieokreślonymDuden online, ein (Pronomen), dostęp 27.02.2023, a regionalnie pojawia się nawet jako przysłówekDuden online, ein (Adverb), dostęp 27.02.2023. Występując przed rzeczownikiem ein jest zazwyczaj rodzajnikiem nieokreślonym (np. Ich lese ein Buch.), czasem liczebnikiem nieokreślonym (np. Er hat zwei Töchter und einen Sohn.). Występując w zastępstwie rzeczownika jest zaimkiem nieokreślonym w znaczeniu ktoś (np. Hat einer das Buch gelesen?). Natomiast zaimki dzierżawcze jak np. unserDuden online, unser, dostęp 27.02.2023 oraz zaimki nieokreślone jak np. keinDuden online, kein, dostęp 27.02.2023 pod względem gramatycznym pozostają zawsze zaimkami, bez względu na ich pozycje w zdaniu.