Symbole ø - (łac. tintura madre)

A acetylocholina - jest neuroprzekaźnikiem (zob. też acetylocholina w Wikipedii). acid. (łac. acidum) - kwas adaptogen - substancja pochodzenia naturalnego lub surowiec roślinny o korzystnym dla zdrowia nieswoistym działaniu, pomagający w adaptacji organizmu do obciążenia stresem fizycznym i psychicznym, wspomagający utrzymanie równowagi (homeostazy) organizmu i niewykazujący działania modulującego oraz skutków ubocznych. Do adaptogenow naleza m. in. brodziuszka wiechowata, traganek błoniasty, aralia mandżurska, bakopa drobnolistna, wąkrotka azjatycka, eleuterokok kolczasty, lukrecja gładka, Gynostemma pentaphyllum, bazylia azjatycka, żeń-szeń, szczodrak krokoszowaty, różeniec górski, cytryniec chiński, witania ospała. (zob. też adaptogen w Wikipedii). aeth. (łac. aetherea) - eterowy (np. nalewka) alkaloidy - grupa związków o charakterze zasadowym o silnym działaniu na organizm ludzki (zob. też alkaloidy w Wikipedii). amp. (łac. ampullae) - ampułki anetol - organiczny związek chemiczny otrzymywany z olejków eterycznych badianu właściwego (anyżu) i kopru włoskiego o charakterystycznym anyżowym zapachu (zob. też anetol w Wikipedii). anthodium (łac., skr. anth.) – koszyczek kwiatowy (roślin z rodziny astrowatych) (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). antrachinony - związki o działaniu drażniącym błonę śluzową i wzmagające perystaltykę jelita grubego. Występują w korze kruszyny, kłączu rzewienia palczastego, liściach aloesu. Stosowany w celach przeczyszczających (zob. też antrachinony w Wikipedii). antyocyjany - naturalne barwniki pochodzenia roślinnego (zob. też antyocyjany w Wikipedii). antyoksydant → przeciwutleniacz (zob. też antyoksydant w Wikipedii). antyseptyk - substancja odkażająca, niszcząca drobnoustroje (zob. też antyseptyk w Wikipedii). apigenina - jeden z flawonoidów o silnych właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych (zob. też apigenina w Wikipedii). aq. (łac. aquosus) - wodny

↑

B bacca (łac.) – jagoda. (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). bals. (łac. balsamum) - balsam berberyna – zawarta w berberysie zwyczajnym, gorzkniku kanadyjskim, mahoni pospolitej (tańszy zamiennik gorzknika), cynowodzie chińskim. Rzadko odnotowano działania uboczne, takie jak: mdłości, ból brzucha, wzdęcia, zatwardzenie lub rozwolnienie. W badaniach wskazano na możliwość hamowania wchłaniania witaminy B12 i żelaza. Berberyna jest często stosowana w dawkach do 1500 mg dziennie, co zwiększa ryzyko skutków ubocznych. (zob. też Berberyna w Wikipedii). błonnik - (zob. też błonnik w Wikipedii). bulbus - (łac., skr. bulb.) - cebula. (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii).

↑

C calyx (łac.) - kielich (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). caput (łac.) – makówka (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). comp. (łac. compositus) - złożony conc. (łac. concentratum) - stężony corolla (łac.) – korona (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). cortex (łac., skr. cort.) - kora (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). cyneol - (zob. też cyneol w Wikipedii). cytral - (zob. też cytral w Wikipedii).

↑

D dec. (łac. decoctum) → odwar depur. (łac. depuratus) - oczyszczony

↑

E ekstrakt - zagęszczony preparat roślinny lub zwierzęcy, otrzymywany poprzez wytrawienie surowca rozpuszczalnikiem, na przykład wodą bądź etanolem (zob. też wyciąg w Wikipedii).łac: :en :de: Extrakt embryo (łac.) – zarodek (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). empl. (łac. emplastrum) - plaster enzymy lipolityczne → lipazy estragol - organiczny związek chemiczny wystepujacy w bylicy draganku (estragonie), trybuli ogrodowej, bazylii pospolitej, badianu właściwego (anyżu), kłosowcu fenkułowym itd. Istnieją badania (Komitet Naukowy ds. Żywności (SCF, 2001)) stwierdzające, że w dużych ilościach jest zarówno genotoksyczny, jak i rakotwórczy (zob. też estragol w Wikipedii). estrogeny - grupa hormonów płciowych: Estrogenny występujące w roślinach to fitoestrogeny (zob. też estrogeny w Wikipedii). eugenol - organiczny związek chemiczny z grupy fenoli. Wykorzystywany w stomatologii. W większych dawkach bardzo szkodliwy. Zawarty w goździkach, cynamonie cejlońskim, kukliku pospolitym. Wykazano, że eugenol ma działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe (zob. też eugenol w Wikipedii). exoc. (łac. exocarpium) - naowocnia extr. (łac. extractum) - wyciąg

↑

F fitoestrogeny - mają zdolność wiązania się z receptorami estrogenowymi, co może wpływać na równowagę hormonalną w organizmie (wydłużenie cyklu miesiączkowego, łagodzenie objawów przekwitania (menopauzy)), zmniejszenie zagrożenia osteoporozą, zmniejszenie zagrożenia miażdżycą, zmniejszenie zagrożenia rozrostem gruczołu krokowego (przerost prostaty) (zob. też fitoestrogeny w Wikipedii). flawonoidy - w roślinach spełniają funkcję barwników, przeciwutleniaczy i naturalnych insektycydów oraz fungicydów (zob. też flawonoidy w Wikipedii). fluid. (łac. fluidum) - płynny fol. łac. folium) - liść flos (łac., skr. fl.) – kwiat (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). flores (łac., skr. fl.) – kwiaty (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). folium (łac.) – liść (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). fructus (łac., skr. fr.) – owoc (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). fungus (łac.) – grzyb (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii).

↑

G GABA - neuroprzekaźnik hamujący, który ogranicza nadmierne pobudzenie układu nerwowego w sytuacji stresowej. Wycisza, uspokaja i sprzyja relaksacji. Może obniżać stężenie we krwi kortyzolu (hormonu stresu) (zob. też GABA w Wikipedii). garbniki roślinne → taniny. gemma (łac., skr. gemm.) – pąk, pączek (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). gemmae (łac., skr. gemm.) – pąki, pączki (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). glandula (łac.) – gruczoł (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). glicyna - (zob. też glicyna w Wikipedii). glikozydy - (zob. też glikozydy w Wikipedii). gorycze - wzmacniają wydzielanie soków żołądkowych. Wspierają detoksykację wątroby. Stymulują trzustkę do pracy, ułatwiając trawienie i odpływ żółci. Należy je spożywać 30 min przed posiłkiem. Poza tym działają uspokajająco i wzmacniająco. Występują w goryczce żółtej, bylicy piołunie, chmielu zwyczajnym, mniszku lekarskim, karczochu zwyczajnym, cykorii podróżniku, drapaczu lekarskim oraz kawie, herbacie i gorzkiej czekoladzie. (zob. też gorycze w Wikipedii). guaranina - rodzaj kofeiny pochodzący z guarany (zob. też kofeina (guaranina) w Wikipedii). gutt. (łac. guttae) - krople

↑

H herba (łac., skr. herb.) - ziele (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). histamina - (zob. też histamina w Wikipedii). homeostaza - hormon tkankowy i neuroprzekaźnik pośredniczący w rozwoju reakcji alergicznej w organizmie (zob. też Homeostaza w Wikipedii). hydrobr.(łac. hydrobromicum) - bromowodorek hydrochl. (łac. hydrochloricum) - chlorowodorek hiperycyna - działa przeciwwirusowo i przeciwdepresyjnie. Występuje w dziurawcu (zob. też Hiperycyna w Wikipedii).

↑

I inflorescentia (łac., skr. inflor.) - kwiatostan (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). inf. (łac. infusum) → napar intr. (łac.intractum) - wyciąg ze świeżej rośliny. inulina - w jelitach pełni funkcję prebiotyku. Powoduje lepszą perystaltykę jelit, zmniejszenie wchłaniania glukozy do krwiobiegu oraz regulację poziomu cholesterolu. Znajduje się w m.in. korzeniach cykorii, bulwach topinamburu oraz kłączach omanu wielkiego, czosnku i cebuli (zob. też inulina w Wikipedii). irydoidy - (zob. też irydoidy w Wikipedii). izoflawony - należą do fitoestrogenów i są popularne jako składnik suplementów diety, zwłaszcza dla kobiet w okresie menopauzy, ponieważ mogą łagodzić jej objawy, takie jak uderzenia gorąca (zob. też izoflawony w Wikipedii). immunomodulacja - działanie substancji czynnej na układ odpornościowy (zob. też immunomodulacja w Wikipedii). immunostymulacja - działanie substancji czynnej na pobudzanie układu odpornościowego (zob. też immunostymulacja w Wikipedii).

↑

K kartenoidy - (zob. też kartenoidy w Wikipedii). karwakrol - działa moczopędnie, przeciwskurczowo, przeciwbólowo, przeciwrobaczo. Występuje w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i kminku (zob. też karwakrol w Wikipedii). kłącze łac: rhizoma :en: rhizome de: Rhizom kodeina - alkaloid o działaniu przeciwbólowym i przeciwkaszlowym (zob. też kodeina w Wikipedii). kofeina - organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy znajdujący się w ziarnach kawy i wielu innych surowcach roślinnych: Do tej grupy należą np. guaranina, mateina, teina (zob. też kofeina w Wikipedii). kolagen - (zob. też kolagen w Wikipedii). kora łac: cortex :en: bark de: Rinde korzeńłac: radix :en: de: Wurzel koszyczekłac: anthodium :en: head, capitula de: Blütenkorb, Korb krzemionka - pomaga wzmocnić kości, stawy i tkankę łączną, poprawia kondycję skóry, włosów i paznokci. Wspiera układ krążenia i odporność. Może pomóc w profilaktyce miażdżycy i osteoporozy. Występuje np. w skrzypie polnym. (zob. też krzemionka w Wikipedii). kumaryna - (zob. też kumaryna w Wikipedii). kurkumina - (zob. też kurkumina w Wikipedii). kwas chlorogenowy - naturalny przeciwutleniacz występujący np. w yerba mate, zielonych liściach i owocach kawowca, głogu, karczochach, pokrzywie, czarnych jagodach, surowych ziemniakach oraz w mniejszych ilościach m.in. w bluszczu pospolitym, śliwkach, czereśniach, jabłkach, brzoskwiniach, morelach (zob. też kwas chlorogenowy w Wikipedii). kwas ferulowy - występuje naturalnie w wielu roślinach, głównie w liściach, nasionach i korze drzew iglastych, w ziarnach pszenicy, ryżu, kukurydzy i żyta. Zawiera go także, kora wierzby rzęsa, szpinak, ziele bodziszków, ziele czartawy, ziele gwiazdnic, ziele widłaków, ziele zapaliczki (zob. też kwas ferulowy w Wikipedii). kwas foliowy - (zob. też kwas foliowy w Wikipedii). kwas galusowy - (zob. też kwas galusowy w Wikipedii). kwas karnozowy - (zob. też kwas karnozowy w Wikipedii). kwas kawowy - (zob. też kwas kawowy w Wikipedii). kwas salicylowy - jest zawarty w aspirynie (zob. też kwas salicylowy w Wikipedii). kwasy bosweliowe - (zob. też kwasy bosweliowe w Wikipedii). kwasy fenolowe - (zob. też kwasy fenolowe w Wikipedii). kwiatłac: flos :en: flower de: Blüte'' kwiatostanłac: inflorescentia :en: inflorescenc de: Blütenstand↑

L lichen (łac.) – plecha (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). lignum (łac.) – drewno (zob. też Surowiec zielarski w Wikipedii). linim. (łac. linimentum) - mazidło lipolityczny - odnoszący się do procesów lub substancji związanych z rozpadem tkanki tłuszczowej (lipolizą). lipazy - grupa enzym ów należących do hydrolaz (enzymów trawiennych) (zob. też lipazy w Wikipedii). lipoliza - zabieg redukcji tkanki tłuszczowej (zob. też lipoliza w Wikipedii). liśćłac: folium :en: leaf de: Blatt lit - (zob. też lit w Wikipedii). luteolina - jeden z flawonoidów o silnych właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych (zob. też luteolina w Wikipedii). L-teanina - ma zwiększać intensywność fal alfa w mózgu, co poprawia wydajność pracy i skuteczność nauki (zob. też Teanina w Wikipedii).

↑

M macerat wodny - wyciąg uzyskiwany przez zalanie ziół letnią wodą (zob. też macerat w Wikipedii).łac: maceratum :en :de: Mazerat mal. (łac. maleinicum) - maleinian mateina - rodzaj kofeiny pochodzący z yerba mate (zob. też kofeina (mateina) w Wikipedii). melanocyty - komórki odpowiedzialne m. in.za pigmentację włosów (zob. też melanocyty w Wikipedii). mentol - daje uczucie chłodu i ma działanie przeciwbólowe, antyseptyczne i odświeżające. Jest zawarty w mięcie (zob. też mentol w Wikipedii). morfina - alkaloid o silnym działaniu przeciwbólowym (zob. też morfina w Wikipedii). moździerz - naczynie kuchenne z tłuczkiem do ręcznego rozdrabniania (zob. też moździerz w Wikipedii).łac: :en :de: Mörser mukolityczny - zmniejszający lepkość wydzieliny (śluzu) np. przy kaszlu mokrym (zob. też Mukolityki w Wikipedii).

↑

N