Kształtowanie tożsamości, emocji i relacji w okresie dojrzewania Okres dojrzewania to czas między dzieciństwem a dorosłością. W tym czasie zmienia się ciało, sposób myślenia, przeżywane emocje i relacje z innymi ludźmi. To naturalny, ale często trudny etap.
W tym artykule przeczytasz o tym, jak w dojrzewaniu kształtują się: tożsamość – czyli poczucie tego, kim jesteś emocje – co czujesz i jak nad tym panować relacje – kontakty z rówieśnikami, rodzicami i innymi dorosłymi
Tożsamość – kim jestem? Tożsamość to odpowiedź na pytania: kim jestem co jest dla mnie ważne co lubię, a czego nie lubię jakie mam wartości i marzenia
W okresie dojrzewania: zaczynasz myśleć o sobie bardziej samodzielnie możesz zmieniać zainteresowania i poglądy sprawdzasz różne style ubierania się, muzyki, spędzania czasu bardziej liczy się dla ciebie zdanie rówieśników
Jest normalne, że: raz czujesz się dzieckiem, a raz prawie dorosłym czasem nie wiesz, kim chcesz być w przyszłości twoje zdanie na różne tematy się zmienia
Kształtowanie tożsamości to proces. Nie musisz wszystkiego wiedzieć od razu.
Emocje w okresie dojrzewania W dojrzewaniu emocje mogą być silniejsze i zmieniać się szybciej niż wcześniej. Ma na to wpływ: rozwój mózgu zmiany hormonalne nowe doświadczenia i wymagania
Typowe emocje w tym okresie to: radość i ekscytacja wstyd i zakłopotanie złość i bunt smutek i poczucie osamotnienia pierwsze zakochania
Ważne jest, aby: zauważać, co czujesz nazywać swoje emocje (na przykład: teraz czuję złość, jest mi przykro) szukać bezpiecznych sposobów radzenia sobie z emocjami
Pomagają na przykład: rozmowa z kimś zaufanym ruch i sport słuchanie muzyki, rysowanie, pisanie proste ćwiczenia oddechowe i odpoczynek
Relacje z rówieśnikami W okresie dojrzewania coraz ważniejsza staje się grupa rówieśnicza: chcesz być akceptowany w klasie i paczce znajomych możesz mocniej przeżywać odrzucenie lub wykluczenie opinia kolegów może być dla ciebie ważniejsza niż zdanie dorosłych
Do dobrych relacji potrzebne są: umiejętność słuchania drugiej osoby mówienie o sobie w spokojny sposób szanowanie odmiennych poglądów umiejętność mówienia nie, kiedy coś ci nie odpowiada (asertywność)
Pamiętaj też o relacjach w internecie: łatwo tu o nieporozumienia i hejt presja lajków może obniżać samoocenę nie wysyłaj i nie publikuj niczego, czego wstydziłbyś się twarzą w twarz
Relacje z rodzicami i dorosłymi W dojrzewaniu częstsze są kłótnie z rodzicami, bo: chcesz mieć więcej swobody oni nadal chcą cię chronić inaczej widzicie różne sprawy
Konflikty są w tym wieku normalne, ale ważne, by: próbować rozmawiać spokojnie nie obrażać się i nie wyzywać słuchać argumentów drugiej strony mówić o faktach i swoich uczuciach (na przykład: denerwuję się, kiedy nie mówicie mi wcześniej o planach)
Rodzice i inni dorośli: nadal są dla ciebie najważniejszym wsparciem mają obowiązek dbać o twoje bezpieczeństwo mogą pomóc, kiedy nie radzisz sobie z emocjami lub relacjami
Jak dbać o siebie w tym czasie Żeby lepiej radzić sobie z dojrzewaniem, możesz: dbać o sen, ruch i odpoczynek rozwijać swoje zainteresowania i pasje ograniczać porównywanie się z innymi (szczególnie w internecie) uczyć się mówić o swoich potrzebach i granicach szukać ludzi, przy których czujesz się sobą
Pamiętaj, że nie musisz być idealny. Każdy czasem popełnia błędy i uczy się na nich.
Kiedy szukać pomocy i do kogo się zwrócić Warto poprosić o pomoc, gdy: przez dłuższy czas odczuwasz silny smutek lub lęk masz problemy ze snem, nauką, koncentracją często myślisz, że jesteś do niczego pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy doświadczasz przemocy lub silnego wykluczenia w grupie
Możesz porozmawiać z: rodzicami lub innymi bliskimi dorosłymi wychowawcą pedagogiem albo psychologiem szkolnym lekarzem rodzinnym telefonem zaufania dla dzieci i młodzieży (na przykład 116 111 w Polsce)
Proszenie o pomoc jest oznaką troski o siebie, a nie słabości. W dojrzewaniu każdy potrzebuje wsparcia innych.