Odpowiedzialność za wypowiadane i pisane słowa (w tym w Internecie) Dlaczego słowa są ważne Każde słowo ma znaczenie. To, co mówimy i piszemy, może:

sprawić komuś przyjemność lub go zranić pomóc rozwiązać problem lub go pogłębić budować zaufanie lub je niszczyć poprawić czyjąś opinię o nas lub ją popsuć

Czasem wydaje się, że to tylko żart albo niewinna uwaga. Jednak druga osoba może odebrać te słowa zupełnie inaczej, niż zamierzaliśmy.

Słowa w Internecie W Internecie szczególnie łatwo jest pisać coś bez zastanowienia. Warto pamiętać, że:

wiadomości, komentarze i zdjęcia mogą zostać zapisane na długo inni mogą je skopiować, przesłać dalej, zrobić zrzut ekranu treści mogą dotrzeć do dużej liczby osób, także takich, których nie znamy w sieci nie widać mimiki i tonu głosu, więc łatwiej o nieporozumienie tak naprawdę nie jesteś anonimowy, wiele rzeczy da się ustalić

To, co napiszesz w Internecie, może mieć skutki w realnym życiu, również po kilku latach.

Kiedy słowa ranią Słowa ranią, gdy:

wyśmiewają czyjś wygląd, pochodzenie, sposób bycia lub zainteresowania obrażają, poniżają, przeklinają rozpowiadają nieprawdziwe informacje (plotki, oszczerstwa) wykluczają kogoś z grupy, na przykład z klasowej rozmowy są hejtem, czyli złośliwymi, obraźliwymi komentarzami tylko po to, by kogoś zranić są mową nienawiści, czyli atakują ludzi z powodu ich narodowości, wiary, orientacji, niepełnosprawności lub innej cechy

Dla jednej osoby zdanie może być żartem, a dla innej bardzo bolesnym atakiem. Nie zawsze wiemy, co ktoś przeżywa i jak się czuje.

Rodzaje odpowiedzialności za słowa Za swoje słowa odpowiadamy na kilka sposobów:

odpowiedzialność moralna – jesteśmy odpowiedzialni za uczucia innych i za to, jaką atmosferę tworzymy w klasie, w rodzinie i w sieci odpowiedzialność społeczna – inni wyrabiają sobie o nas opinię na podstawie tego, co mówimy i piszemy odpowiedzialność prawna – niektóre słowa są łamaniem prawa, na przykład: groźby wyzywanie i uporczywe nękanie w sieci (cyberprzemoc) zniesławianie, czyli rozpowszechnianie nieprawdziwych, szkodliwych informacji publikowanie cudzych zdjęć lub danych bez zgody obrażanie z powodu przynależności do jakiejś grupy

Wtedy konsekwencją mogą być rozmowy z rodzicami, szkołą, a czasem także z policją lub sądem.

Jak mądrze używać słów Zanim coś powiesz lub napiszesz, możesz zadać sobie kilka pytań:

Czy to, co chcę powiedzieć, jest prawdziwe? Czy to jest potrzebne, czy tylko kogoś zrani lub ośmieszy? Czy jest to życzliwe, czy raczej złośliwe? Czy powiedziałbym to samo, gdyby ta osoba stała przede mną? Czy chciałbym, żeby ktoś napisał takie słowa o mnie?

W Internecie warto też:

nie pisać niczego pod wpływem silnych emocji nie udostępniać dalej obraźliwych treści, nawet dla żartu nie dołączać do wyśmiewania kogoś, także w zamkniętych grupach i rozmowach pamiętać, że za każdą nazwą użytkownika stoi żywa osoba

Co zrobić, gdy przesadzisz ze słowami Każdemu może się zdarzyć powiedzieć coś za ostro lub niesprawiedliwie. Ważne jest, co z tym dalej zrobisz:

przyznaj się do błędu, nie szukaj wymówek przeproś konkretnie za to, co powiedziałeś lub napisałeś jeśli to możliwe, usuń krzywdzące treści poproś innych, by przestali je udostępniać zastanów się, co możesz zrobić, żeby naprawić relację

Przyznanie się do błędu i przeprosiny są oznaką dojrzałości, a nie słabości.

Jak reagować na krzywdzące słowa Jeśli ktoś ciebie lub innych rani słowami:

nie odpowiadaj agresją na agresję zapisuj dowody, na przykład zrzuty ekranu wiadomości zgłoś problem rodzicom, wychowawcy lub innej zaufanej osobie dorosłej w Internecie korzystaj z możliwości blokowania i zgłaszania użytkowników wspieraj osobę, która jest atakowana słownie, nie zostawiaj jej samej

Milczenie i obojętność często sprawiają, że sprawca czuje się pewniej i idzie dalej.

Podsumowanie Słowa mają siłę. Mogą budować lub niszczyć, pomagać lub ranić. Odpowiedzialność za wypowiadane i pisane słowa polega na tym, że:

myślisz o skutkach, zanim coś powiesz lub napiszesz bierzesz pod uwagę uczucia innych potrafisz przyznać się do błędu i przeprosić reagujesz, gdy widzisz, że ktoś jest raniony słowami

Dojrzałe korzystanie ze słów, także w Internecie, jest ważną częścią dorastania i budowania dobrych relacji z innymi ludźmi.