Opieka prekoncepcyjna i prenatalna – rola stylu życia matki i ojca Wprowadzenie Zdrowie dziecka zaczyna się jeszcze przed jego poczęciem. To, jak żyją przyszła mama i przyszły tata, ma znaczenie dla przebiegu ciąży i rozwoju dziecka w łonie matki. Dlatego mówi się o opiece prekoncepcyjnej (przed ciążą) i prenatalnej (w czasie ciąży).
Opieka prekoncepcyjna – zanim dziecko się pocznie Opieka prekoncepcyjna to działania podejmowane przed planowaną ciążą, aby przygotować organizm kobiety i mężczyzny do poczęcia dziecka.
Styl życia przyszłej mamy przed ciążą Najważniejsze elementy:
zbilansowane odżywianie – regularne posiłki, warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, źródła białka i zdrowych tłuszczów utrzymanie prawidłowej masy ciała – zarówno otyłość, jak i duża niedowaga mogą utrudniać zajście w ciążę i zwiększać ryzyko powikłań rezygnacja z używek – alkoholu, papierosów (także e-papierosów), narkotyków i tzw. dopalaczy ostrożność z lekami – przyjmowanie ich po konsultacji z lekarzem aktywność fizyczna dostosowana do możliwości – np. spacery, jazda na rowerze, pływanie badania lekarskie – wizyta u ginekologa lub lekarza rodzinnego, sprawdzenie ogólnego stanu zdrowia, uzupełnienie szczepień suplementacja kwasu foliowego zgodnie z zaleceniem lekarza – zmniejsza ryzyko poważnych wad układu nerwowego dziecka
Styl życia przyszłego taty przed ciążą Zdrowie i styl życia mężczyzny również wpływają na jakość nasienia i szanse na poczęcie zdrowego dziecka. Ważne są:
rezygnacja z alkoholu, palenia tytoniu, narkotyków i dopalaczy unikanie sterydów i innych środków poprawiających masę mięśniową bez kontroli lekarza ograniczanie długotrwałego przegrzewania okolic jąder (częste sauny, bardzo gorące kąpiele) zdrowe odżywianie i regularna aktywność fizyczna dbanie o sen i odpoczynek badania kontrolne u lekarza w razie chorób przewlekłych lub problemów z płodnością
Styl życia obojga rodziców przed ciążą może wpływać na zdrowie przyszłego dziecka poprzez zmiany w komórkach rozrodczych i ogólną kondycję organizmu.
Opieka prenatalna – w czasie ciąży Opieka prenatalna to troska o zdrowie matki i rozwijającego się dziecka od momentu poczęcia do porodu. Obejmuje ona zarówno opiekę medyczną, jak i codzienne wybory stylu życia.
Rola lekarza i położnej W czasie ciąży kobieta pozostaje pod opieką:
lekarza (zwykle ginekologa lub lekarza rodzinnego) położnej
Do zadań opieki medycznej należą między innymi:
regularne wizyty kontrolne badania krwi, moczu, pomiar ciśnienia, masy ciała badania USG i inne badania prenatalne zalecane przez lekarza czuwanie nad rozwojem płodu i stanem zdrowia matki udzielanie porad dotyczących odżywiania, aktywności fizycznej i unikania zagrożeń
Styl życia kobiety w ciąży W czasie ciąży szczególnie ważne są:
zdrowa dieta – odpowiednia ilość składników odżywczych potrzebnych do rozwoju dziecka całkowite unikanie alkoholu, papierosów, narkotyków i dopalaczy ograniczanie kofeiny zgodnie z zaleceniami lekarza unikanie kontaktu z toksycznymi substancjami (np. niektóre chemikalia, rozpuszczalniki) aktywność fizyczna dostosowana do stanu zdrowia i etapu ciąży odpoczynek, sen, ograniczanie stresu przyjmowanie tylko tych leków, które zaleci lekarz przestrzeganie terminów badań i zaleceń medycznych
Wspólna odpowiedzialność matki i ojca Za zdrowie dziecka odpowiadają wspólnie oboje rodzice, zarówno przed jego poczęciem, jak i w trakcie ciąży. Rola ojca nie ogranicza się do momentu zapłodnienia.
Ojciec może wspierać matkę dziecka poprzez:
utrzymywanie zdrowego stylu życia razem z nią pomoc w codziennych obowiązkach, aby zmniejszyć jej zmęczenie i stres towarzyszenie w wizytach lekarskich (jeśli to możliwe) wspólne podejmowanie decyzji dotyczących leczenia, badań i przygotowania do narodzin dbanie o atmosferę bezpieczeństwa i szacunku w domu
Dobre relacje między rodzicami, wzajemne wsparcie emocjonalne i odpowiedzialne decyzje sprzyjają prawidłowemu przebiegowi ciąży i lepszemu rozwojowi dziecka.
Zapamiętaj Zdrowie dziecka zależy w dużej mierze od stylu życia obojga rodziców przed ciążą i w jej trakcie. Opieka prekoncepcyjna pomaga przygotować organizm kobiety i mężczyzny do poczęcia dziecka. Opieka prenatalna obejmuje regularne kontrole, badania i zdrowy styl życia w czasie ciąży. Matka i ojciec są wspólnie odpowiedzialni za tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi dziecka, już od pierwszych chwil jego istnienia.