Krótkie streszczenie treści Podmiot liryczny (ojciec Urszulki, utożsamiany z samym poetą) opisuje, jak śmierć córki odmieniła jego dom. Mówi, że choć wciąż jest w nim wiele osób, ma wrażenie, jakby dom opustoszał. Jedno małe dziecko „wypełniało” cały dom swoją obecnością.

Ojciec wspomina Urszulkę: przypomina sobie, jak jej śpiew, ruchliwość, zabawa i wesołe usposobienie rozjaśniały każdy dzień. Dziewczynka potrafiła pocieszyć rodziców, nie pozwalała im się smucić, lgnęła do ojca, przytulała się, obejmowała go rączkami.

Teraz wszystko ucichło – nie słychać śpiewu, kroków, śmiechu. Miejsca, w których bawiła się Urszulka, są puste. Dom, który kiedyś był pełen radości, stał się pełen żalu. W każdym kącie zamiast dziecka obecny jest smutek; nie ma nic, co byłoby w stanie przynieść ojcu ukojenie.

Podmiot liryczny i „bohaterowie” Podmiot liryczny mówi w 1. osobie („mi uczyniła”, „dom mój”), to cierpiący ojciec, utożsamiany z Janem Kochanowskim, wspomina życie rodzinne sprzed śmierci córki i opisuje swoje obecne cierpienie.

Urszulka (Orszulka) kilkuletnia córka poety, adresatka całego cyklu „Trenów”, w trenie VIII obecna tylko we wspomnieniach ojca, przedstawiona jako radosne, żywe, czułe dziecko, które było „duszą domu”, jej nieobecność jest źródłem poczucia pustki i bólu.

Rodzina, domownicy wspomniani ogólnie (jest ich wielu), mimo ich obecności ojciec czuje się samotny – to podkreśla wyjątkowość Urszulki.

Gatunek, rodzaj, cykl Rodzaj literacki: liryka Gatunek: tren – utwór żałobny, poświęcony pamięci zmarłej osoby, zwykle wychwalający jej zalety i wyrażający ból po stracie. „Tren VIII” jest częścią większego cyklu „Treny” Jana Kochanowskiego (19 utworów poświęconych zmarłej Urszulce).

Cechy trenu widoczne w utworze:

opłakiwanie zmarłego, podkreślanie jego znaczenia i zalet, ukazywanie rozpaczy bliskich.

Problematyka i motywy Motyw śmierci dziecka – śmierć kilkuletniej Urszulki wywraca świat ojca do góry nogami. Pustka po stracie – dom bez dziecka wydaje się prawie pusty, choć obiektywnie nic się w nim „materialnie” nie zmieniło. Pamięć i wspomnienia – ojciec wraca myślami do chwil, gdy córka śpiewała, bawiła się, tuliła do niego. Wspomnienia bolą, ale jednocześnie są jedynym „śladem” jej obecności. Cierpienie rodzicielskie – tren pokazuje osobisty, ludzki wymiar bólu po śmierci bliskiej osoby (nie rozważania filozoficzne, ale konkretne uczucia ojca). Motyw domu rodzinnego – miejsce, które zwykle kojarzy się z bezpieczeństwem i radością, tu staje się przestrzenią żałoby.