Utwór Juliana Tuwima stanowi ostrą krytykę środowiska mieszczańskiego. Poeta przedstawia bohaterów jako ludzi żyjących w przygnębiających warunkach, których określa mianem "strasznych". Podmiot liryczny wytyka im liczne wady: hipokryzję, ograniczone myślenie oraz niezdolność do czerpania radości z życia. Szczególnie uderza kontrast między dbałością o zewnętrzny wygląd a zaniedbaniem sfery prywatnej. Wiersz pokazuje również ich materializm, lękliwość oraz mechaniczne praktyki religijne pozbawione głębszej refleksji. AspektCharakterystykaFormaWiersz rymowany z elementami satyryJęzykDosadny, miejscami wulgarnyBohaterowieMieszczanie ukazani negatywnie
Główne zarzuty wobec mieszczan Zakłamanie – fasadowość i troska wyłącznie o pozory Ograniczenie umysłowe – wąskie horyzonty, brak otwartości Pesymizm – ciągłe narzekanie, niezdolność do radości Materializm – skąpstwo i obsesyjny lęk przed utratą majątku Powierzchowna religijność – mechaniczne odmawianie modlitw
Środki wyrazu Tuwim łączy ostrą krytykę z satyrą, co pozwala mu jednocześnie piętnować opisywane postawy i nadawać utworowi charakter groteskowy. Określenie ich egzystencji jako "ciemnego konania" podkreśla jałowość takiego sposobu życia.