Opis Ballada ludowa, przedstawiająca motyw „bracia zabijają uwodziciela siostry”. W niektórych regionach śpiewana na melodię Idzie żołnierz borem, lasem.
Prawdopodobnie najstarszy zapis tej pieśni pojawia się w Pieśniach polskich i ruskich ludu galicyjskiego Wacława Zaleskigo z 1833 roku, bez muzyki. Oskar Kolberg w Pieśniach ludu polskiego z 1857 roku podaje 17 wariantów tej pieśniPieśn nr 25, warianty oznaczone literami od „a” do „r”, na stronach od 241 do 251.; najdłuższa wersja (25 d) składa się z 32 dwuwersowych strof. Wersja przedstawiona przez Zygmunta Glogera w Pieśniach ludu z 1892 roku przypuszczalnie jest kompilacją opublikowanych wcześniej wariantów.
Szczegóły zdarzenia przedstawionego w pieśni różnią się znacznie pomiędzy wersjami. Pierwszy wers brzmi m.in.: „A w Krakowie na ulicy”, „A w Warszawie na ulicy”, „A w Poznaniu w kamienicy” lub „W Lublineczku na ryneczku”. Odnalezienie siostry zdarza się we Lwowie, w Warszawie, w Krakowie lub w jeszcze innych miastach. Grupa społeczna „Jasia” to m.in.: rzemieślnicy, szewczykowie, krawczykowie, pacholicy lub pułkownicy.
Co do zakończenia, spadek lub rekompensata dla „Kasi” bywa w naturze:
Idźże Kasiu do obory, Wypuść sobie cztery woły, Czetry woły, cztery krowy. Jak się moi bracia zjadą, Tobie Kasiu nic nie dadzą.Oskar Kolberg, Pieśni ludu polskiego : serya I. Warszawa, 1857. S. 248.
W innych wersjach w pieniądzach lub kosztownościach:
Bież że Kasiu do skrzyneczki, Wybież że tam talareczki.Oskar Kolberg, Pieśni ludu polskiego : serya I. Warszawa, 1857. S. 245.
Jednak zdarza sie też, że to bracia przejmują majątek zabitego:
Srebro, złoto zabierajcie, A Jasieńka nie rąbajcie. (...) Srebro, złoto zrabowali i Jasieńka porąbali.Oskar Kolberg, Pieśni ludu polskiego : serya I. Warszawa, 1857. S. 246.
W niektórych wariantach Kasia, która splamiła honor rodziny, ma być ukarana równie krwawo, jak uwodziciel:
Wstańcie, wstańcie syny moje, Gońcie, gońcie siostrę swoję. A jak ci ją dogonicie, Ręce, nogi obetnijcie.Oskar Kolberg, Pieśni ludu polskiego : serya I. Warszawa, 1857. S. 242.
Muzyka Autor: nieznany (melodia ludowa)
Opracowanie: Gustaw Gizewiusz, Oskar Kolberg
Źródło: Oskar Kolberg, Pieśni ludu polskiego : serya I. Warszawa, 1857. S. 243.
Tekst Autor: nieznany (pieśń ludowa)
Opracowanie: Zygmunt Gloger
Żródło: Zygmunt Gloger, Zygmunt Noskowski (muz.), Pieśni ludu. Kraków, 1892. S. 149.
Zobacz też w serwisie Antologia Pieśni Polskiej Instytutu im. Oskara Kolbega: A w Warszawie na ulicy A w Warszawie na ulicy A Warszawie na dybowie A w Warsawie na ulicy A w Krakowie, da, w Krakowie A w Krakowie na ulicy A w Krakowie na ulicy, hej, hej A w Poznaniu w kamienicy A w Poznaniu w kamienicy A w Poznaniu, w kamienicy A w Krakowie na ulicy w serwisie Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki
Przypisy