bić

bić ()

, , ,

czasownik przechodni niedokonany (1.1) uderzać kogoś lub coś, zadawać komuś ból (1.2) o dzwonie emitować głośny dźwięk (1.3) o skrzydłach i rękach machać nimi (1.4) o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls (1.5) w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp. (1.6) o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy (1.7) uderzać w jakiś instrument perkusyjny (1.8) ubijać zwierzęta (1.9) strzelać z dział, armaty; o armatach: wystrzeliwać pociski (1.10) napadaćZenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 130. (1.11) wbijać, zakładać (1.12) walczyć wręcz (1.13) o opadach atmosferycznych: padać (1.14) o koniu: kopać (1.15) o piłce: odbijać (1.16) grzmieć (1.17) rzucać (1.18) biec prosto (1.19) zmierzać do czegoś (1.20) emanować (1.21) o źródle / wodzie tryskać (1.22) o informacji stawiać kogoś lub coś w niekorzystnym świetle (1.23) o rekordzie / wyniku uzyskać lepszy rezultat czasownik zwrotny niedokonany bić się (2.1) walczyć z przeciwnikiem lub wrogiem (2.2) zmagać się z jakimiś trudnościami (2.3) o klaczy: mieć popęd płciowy

(1.1-8) (2.1-2)

(1.1) Wiktorio, nie bij pana, bo się spocisz! (1.2) Na Anioł Pański biją dzwony. (1.3) Pisklak bije powietrze skrzydłami bezskutecznie, próbując wzlecieć. (1.4) Ale mi serce bije ze strachu. (1.4) Na widok Pawła, Eli mocniej zabiło serce. (1.7) Już tam ociec do swej Basi mówi zapłakany: „słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany”J. Wybicki Mazurek Dąbrowskiego. (1.8) Muchy i karaluchy można bić złożoną gazetą. (1.20) Światło bijące z księgarni MPiK oblewało jego suche, męskie rysy i zapalało złote błyski w przepastnych oczach. (1.21) W pobliżu wulkanu biją gorące źródła. (1.22) Informacja o podejrzeniu korupcji bije w reputację ministra i jedność koalicji rządzącej. (1.23) Takim wynikiem biegacz bije dotychczasowy rekord świata.

(1.6) bić monetę / medal (1.9) bić z dział/armat

(1.1) uderzać, tłuc; (1.2) dzwonić, wybijać (1.3) machać (1.6) emitować, wybijać (1.7) bębnić (1.8) tłuc, ubijać (1.9) strzelać, (1.21) tryskać (1.22) uderzać (1.23) poprawiać (2.1) nawalać się, tłuc się

bicie , bitka , bitwa , bijak , odbijacz , bijatyka , rozbicie , dobicie bijać , dobić , nabić , obić , odbić , przybić , pobić , podbić , rozbić , ubić , wbić , wybić , zabić , dobijać , nabijać , obijać , odbijać , przybijać , pobijać , podbijać , rozbijać , ubijać , wbijać , wybijać , zabijać bity, bitny, bitewny

a u was biją Murzynów • bić brawo • bić głową w mur • bić jak w kaczy kuper • bić na głowę • bić kogoś w czambuł • bić na alarm • bić pianę • bić pięścią w stół • bić się z myślami • bić po oczach • bić się w czoło • bić się w cudze piersi • bić się w piersi • bić pokłony • bić w dzwony na trwogę / bić na trwogę • biją Boże bębny • bity, ale syty • czyjeś serce bije dla kogoś • komu bije dzwon? • gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta • niech cię kule biją • jak chłop baby nie bije, to w niej wątroba gnije / kiedy mąż żony nie bije, to w niej wątroba gnije, a kiedy ją przechlasta, to w niej wątroba przyrasta • błogosławióna baba, co chłopa bije, a przeklynty chłop, co sie ji do • kto dobrze kocha, ten tęgo bije • orzech, sztokfisz, niewiasta jednym kształtem żyją, nic dobrego nie czynią, kiedy ich nie biją • na świętą Zofiję deszcz po polach bije • bić, aż będzie w niebie słychać • bić, ile wlezie • bić się dobrze w wielkiej kupie, a jeść w małej • w małej kompanii pij, w dużej się bij • bij się choćby z diabłem, aby w dobrej sprawie • dzielnie bił, tęgo pił, ale Boga kochał • kiedy nie biją, to jeszcze nie boli • kto bije, bywa też i bity • jak kto chce kogo bić, musi koniecznie i sam przy tym być • kto dobrze kocha, ten tęgo bije • nie liczba bije, ale męstwo • gdy ręka nie szermuje, szabla sama nie bije • wrzeszczy, a jeszcze go nie bijąJan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 4/1951, s. 5. • bić konia

(1.8) angielski: (1.1) beat, hit baskijski: (1.1) jo, astindu; (1.2) jo; (1.3) astindu; (1.4) taupadak egin; (1.5) jan; (1.6) txanponak egin; (1.7) jo białoruski: (1.1) біць; (1.2) біць; (1.5) біць chiński standardowy: (1.1) 打 (dǎ) czeski: (1.1) bít dolnołużycki: (1.1) jebaś duński: (1.1) banke, slå; (1.2) slå; (1.6) præge, slå esperanto: (1.1) bati; (1.2) sonori; (1.4) bati francuski: (1.1) frapper, battre; (1.2) sonner; (1.4) battre; (1.5) battre; (1.6) frapper, battre grenlandzki: (1.1) persuppaa hiszpański: (1.1) pegar, golpear; (1.2) doblar, tocar, dar las horas; (1.3) batir; (1.4) latir; (1.5) comer, matar; (1.6) acuñar; (1.7) tocar interlingua: (1.1) bastonar, colpar, disgranar, frappar, massar, percuter; (1.4) palpitar jidysz: (1.1) שמײַסן (szmajsn), האַקן (hakn), טליקען (tliken); (1.4) קלאַפּן (klapn); (1.7) קלאַפּן (klapn); (2.1) ווערן זיך (wern zich); (2.2) ווערן זיך (wern zich) kataloński: (1.1) batre kazachski: (1.1) соғу; (1.2) соғу liwski: (1.1) rabbõ luo: (1.1) goyo łaciński: (1.1) pulso, battuo niemiecki: (1.1) schlagen; (1.3) schlagen; (1.4) schlagen; (1.5) schlagen; (1.6) prägen; (1.7) schlagen; (2.2) sich durchschlagen nowogrecki: (1.1) χτυπάω, χτυπώ; (1.2) χτυπάω, χτυπώ; (1.3) χτυπάω, χτυπώ; (1.4) χτυπάω, χτυπώ; (1.5) χτυπάω, χτυπώ; (1.6) κόβω; (1.7) χτυπάω, χτυπώ nowopruski: (1.1) dēlbtun; (2.1) ūlintwei połabski: (1.1) bai̯t rosyjski: (1.1) бить; (1.2) бить, тикать; (1.4) бить; (1.5) крыть rumuński: (1.1) lovi; (2.1) se lovi słowacki: (1.1) biť suahili: (1.1) chapa, dunda; (1.4) dunda szwedzki: (1.1) slå; (1.2) slå; (1.4) slå; (1.6) prägla ukraiński: (1.1) бити węgierski: (1.1) üt wilamowski: (1.1) śłön, šłuøn włoski: (1.1) fare a botte, picchiare wolof: (1.1) dóor; (1.5) daan